Eş Durumu Talebim Reddedildi, Eş Durumu Tayin Davası Nasıl Açılır?

Eş durumu tayin davası, aile birliği mazeretine dayanan yer değiştirme talebi reddedilen kamu görevlisinin bu ret işleminin iptali için idare mahkemesinde açtığı iptal davasıdır ve ret yazısının tebliğinden itibaren altmış gün içinde açılmalıdır. Davanın hukuki dayanağı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesindeki iptal davası tanımıdır; mahkeme, ret işleminin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygun olup olmadığını inceler.

Ret kararı geldikten sonra atılacak adımların sırası, kaçırılması en kolay olan süre kuralıyla başlar: hangi tarihte tebliğ alındığı, idarenin hiç cevap vermemesinin ne anlama geldiği ve davanın hangi şehirdeki mahkemede açılacağı. Ardından dilekçenin içeriği, harç ve posta gideri, davalı idarenin doğru gösterilmesi, mahkemenin ret gerekçesini nasıl denetlediği ve karar çıktıktan sonra kalan yollar gelir. Başvurunun şartları bu yazının konusu değildir; şartları taşıyıp taşımadığınızdan emin değilseniz önce eş durumu tayini şartları yazısına bakın.

Bir Bakışta: Eş Durumu Tayin Davası

• Dava türü iptal davasıdır. Konu, aile birliği mazeretine dayalı yer değiştirme talebinin reddine ilişkin idari işlemdir; tazminat istenecekse iptal davasıyla birlikte tam yargı davası da açılabilir.
• Süre 60 gündür ve yazılı bildirimden başlar. İYUK m.7’ye göre süre, ret yazısının tebliğini izleyen günden işler; Anayasa m.125 de sürenin yazılı bildirimden başladığını söyler.
• İdare 30 gün cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır. Bu süre 60 değil 30 gündür (İYUK m.10/2); dava süresi otuzuncu günün bitiminden itibaren işlemeye başlar.
• Yetkili mahkeme Ankara olmak zorunda değildir. Atama ve nakil davalarında yetki, kamu görevlisinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesindedir (İYUK m.33/1).
• Dava açmak işlemi durdurmaz. Atama davaları “uygulanmakla etkisi tükenecek” işlemlerden sayılmadığı için yürütmeyi durdurma kararı ancak idarenin savunması alındıktan sonra verilebilir (İYUK m.27/2).
• 2026 harçları maktudur. İdare mahkemesinde başvurma harcı 732,00 TL, maktu karar ve ilam harcı 732,00 TL’dir; yürütmeyi durdurma kararı için ayrıca 1.206,00 TL harç tarifede yer alır.

Eş Durumu Tayin Davası Hangi İşleme Karşı Açılır

Eş durumu tayin davası, idarenin aile birliği mazeretine dayanan yer değiştirme isteğini kabul etmeyen işlemine karşı açılır. Bu işlem bazen gerekçeli bir ret yazısıdır, bazen atama sonuç listesinde adın yer almaması ve bunun sisteme işlenmesidir, bazen de idarenin hiçbir cevap vermemesidir. Üçünde de dava konusu, kişinin talebini karşılamayan idari işlemdir; fark, sürenin hangi tarihten başlayacağındadır.

Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in 12. maddesi, aile birliği mazeretinin belgelenmesi hâlinde zorunlu çalışma süresi dolmadan da memurun isteği üzerine atamasının yapılabileceğini düzenler. Aynı yönetmeliğin 14. maddesi mazeretin beş görünümünü sayar: kamu personeli eşin kurum içi yer değiştirme imkânı olmaması, eşlerin aynı kurumda çalışması, farklı kurumlarda çalışması, eşin kamu personeli olmaması ve eşin milletvekili, belediye başkanı, muhtar veya noter olması. Ret işlemi, kişinin bu bentlerden hangisine girdiği yanlış değerlendirildiğinde ya da bent doğru olduğu hâlde idare takdirini hukuka aykırı kullandığında iptal edilir.

Davanın bir ayrımı baştan doğru kurması gerekir. Talep hiç incelenmeden “zorunlu çalışma süresi dolmadı” denerek reddedildiyse, sorun çoğu zaman başvurunun aile birliği mazereti olarak değil, isteğe bağlı yer değiştirme olarak işleme konmasıdır. Talep incelenip “hizmet ihtiyacı yok” ya da “kadro bulunmuyor” denerek reddedildiyse, tartışma idarenin takdir yetkisinin sınırına taşınır. Dava dilekçesindeki sebepler bu ikisinden hangisinin yaşandığına göre kurulur.

Atama Sonuç Listesinde Adım Çıkmadıysa

Toplu atama dönemlerinde idare çoğu zaman tek tek ret yazısı yazmaz; sonuçlar ilan edilir ve kişi listede adını göremez. Bu durumda dava konusu, kişinin talebinin karşılanmamasına ilişkin işlemdir ve sürenin başlangıcı için hangi tarihte bu işlemden yazılı olarak haberdar olunduğu belirleyicidir. Sonuç sistemde görüntülendiği gün ekran görüntüsünün alınması ve kuruma yazılı başvurularak gerekçeli işlemin istenmesi, sonradan süre tartışması çıkmasını önler.

Eş Durumu Tayin Davası Ne Zaman Açılır, Süre Nasıl Hesaplanır

Dava açma süresi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7/1 uyarınca idare mahkemelerinde altmış gündür ve m.7/2-a’ya göre yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Ret yazısı 3 Mart’ta tebliğ edildiyse süre 4 Mart’ta işlemeye başlar ve altmışıncı günün mesai bitiminde dolar. Son gün resmî tatile denk gelirse süre izleyen ilk iş gününe uzar; adli tatilin süreye etkisi ise ayrı bir kurala bağlıdır ve idari dava açma süresi adli tatile denk gelirse yazısında ayrıntılı anlatılmıştır.

Anayasa’nın 125. maddesi idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin yazılı bildirim tarihinden başladığını açıkça söyler. Bu yüzden sözlü olarak “talebiniz kabul edilmedi” denmesi süreyi başlatmaz; ama elektronik tebligat ya da kurum içi yazışma sistemi üzerinden yapılan bildirim yazılı bildirimdir. Elektronik tebligatta bildirimin muhatabın adresine ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayıldığı kuralı, sürenin hesabında ayrıca dikkate alınır; ayrıntısı idari dava açma süresi ne zaman başlar yazısındadır.

Ret işleminde dava yolu, süresi ve mahkeme gösterilmemiş olabilir. Anayasa m.40/2, devletin işlemlerinde kanun yollarını, mercileri ve süreleri belirtmek zorunda olduğunu düzenler; ancak bu eksiklik dava süresinin hiç işlemeyeceği anlamına gelmez. Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu’nun E.2021/2, K.2022/1 sayılı kararı (RG 19.06.2022), özel süreye tabi bir işlemde süre gösterilmemişse genel dava açma süresinin uygulanacağını kabul etmiştir. Eş durumu reddinde zaten genel süre geçerli olduğundan, “yazıda süre yazmıyordu” savunması kişiyi kurtarmayabilir.

Durum	Sürenin başlangıcı	Dayanak
Gerekçeli ret yazısı tebliğ edildi	Tebliği izleyen gün, 60 gün	İYUK m.7
İdare 30 gün içinde cevap vermedi	Otuzuncu günün bitiminden itibaren 60 gün	İYUK m.10/2
İdare kesin olmayan bir cevap verdi	Kesin cevap beklenebilir; bekleme başvurudan itibaren 4 ayı geçemez	İYUK m.10/2
Dava açmadan önce üst makama itiraz edildi	Süre durur, ret üzerine kaldığı yerden devam eder	İYUK m.11
Süre geçtikten sonra idare cevap verdi	Dava açılmamışsa cevabın tebliğinden itibaren 60 gün	İYUK m.10/2 son cümle

Eş Durumu Tayini Cevap Süresi, İdare Cevap Vermezse Ne Olur

Evet. İYUK m.10/2’ye göre idareye yapılan başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve ilgili, otuz günün bittiği tarihten itibaren altmış günlük dava açma süresi içinde idare mahkemesine başvurabilir. İnternette sıkça tekrarlanan “idare altmış gün cevap vermezse ret sayılır” bilgisi eskidir; cevap süresi 2021’de 7331 sayılı Kanun’la otuz güne indirilmiştir.

Zımni ret kuralının bir esneme alanı vardır. İdarenin otuz gün içinde verdiği cevap kesin değilse, örneğin “talebiniz atama döneminde değerlendirilecektir” denmişse, kişi bu cevabı ret sayarak dava açabileceği gibi kesin cevabı da bekleyebilir. Bekleme hâlinde dava süresi işlemez; ancak bekleme başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dördüncü ayın sonunda hâlâ cevap yoksa süre işlemeye başlar.

Dönemsel atama yapan kurumlarda bu kural dikkatle uygulanmalıdır. Başvuru belli bir takvime bağlanmışsa ve sonuçlar ilan edilecekse, idarenin otuz gün içinde cevap vermemesi her zaman talebin reddi anlamına gelmeyebilir; sonuçların ilan tarihi esas alınabilir. En güvenli yol, sonuç ilanını ya da kesin cevabı beklerken dört aylık üst sınırı takvime işlemek ve bu sınır dolmadan dava açmaktır.

Süre Geçtikten Sonra Cevap Gelirse

İYUK m.10/2’nin son cümlesi az bilinen bir kapı açar: dava açılmamışsa ya da dava süreden reddedilmişse, otuz günlük süre dolduktan sonra yetkili makam cevap verdiğinde, bu cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir. Yani zımni ret süresini kaçırmış olmak, idare daha sonra açık bir ret yazısı gönderdiğinde dava hakkını tamamen kapatmaz. Bu kapı, yalnız idarenin kendi cevabıyla açılır; kişinin aynı istemi yeniden yazması aynı sonucu doğurmaz.

Eş Durumu Tayin Davası Hangi Mahkemede Açılır

Görevli mahkeme idare mahkemesidir. Yetkili mahkeme için genel kural İYUK m.32’dir ve işlemi yapan merciin bulunduğu yeri gösterir; bakanlık merkezinde verilen bir ret kararı için bu kural Ankara’yı işaret eder. Ancak kamu görevlilerinin atanması ve nakilleriyle ilgili davalarda özel kural uygulanır: İYUK m.33/1’e göre yetkili mahkeme, kamu görevlisinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir.

Eş durumu reddinde kişi yerinden ayrılmadığı için pratikte halen görev yaptığı yerin bağlı olduğu idare mahkemesi yetkilidir. Bu, davayı Ankara’da açmak zorunda olmadığınız anlamına gelir; Van’da görev yapan ve İzmir’e gitmek isteyen öğretmen davayı Van İdare Mahkemesinde açabilir. İnternetteki rehberlerin önemli bir kısmı yalnız m.32’yi aktarıp herkesi Ankara idare mahkemelerine yönlendirir; bu, kişiyi uzak bir yargı çevresine taşıyan ve duruşma istendiğinde masrafı artıran bir hatadır.

Yetkisiz mahkemede açılan dava süre kaybına yol açmaz. İYUK m.15/1-a’ya göre idari yargının görevli olduğu bir konuda yetkili olmayan mahkemeye açılan dava yetki yönünden reddedilir ve dosya yetkili mahkemeye gönderilir; m.15/2 başvuru tarihini korur. Yine de yetki itirazıyla geçen birkaç ay, aile birliğinin ayrı geçen zamanına eklenir; davayı baştan doğru yerde açmak zaman kazandırır.

Eş Durumu Tayin Davasında Davalı Kim Gösterilir

Davalı, ret işlemini yapan ya da atamaya yetkili idaredir. Öğretmenlerde il içi taleplerde valilik, iller arası taleplerde Millî Eğitim Bakanlığı; sağlık personelinde talebin niteliğine göre il sağlık müdürlüğünün bağlı olduğu valilik ya da Sağlık Bakanlığı; adalet personelinde adalet komisyonu ile Adalet Bakanlığı; emniyet personelinde Emniyet Genel Müdürlüğü üzerinden İçişleri Bakanlığı gibi örneklerde davalı, işlemi kimin yaptığına göre belirlenir. Kurumlar arası taleplerde iki idare birlikte işlem yapmışsa ikisi de davalı gösterilebilir.

Davalının yanlış gösterilmesi davayı düşürmez. İYUK m.15/1-c, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması hâlinde dava dilekçesinin mahkemece tespit edilecek gerçek hasma tebliğine karar verileceğini düzenler; dava reddedilmez, dava tarihi korunur. Bu kuralın ayrıntısı ve sınırları idari yargıda husumet yazısında anlatılmıştır.

Yine de dilekçede davalının doğru yazılması, savunmanın doğru idareden ve doğru işlem dosyasıyla gelmesini sağlar. İYUK m.16/5’e göre idare, davaya ilişkin işlem dosyasının aslını veya onaylı örneğini savunmasıyla birlikte mahkemeye gönderir. Kadro durumunu, ihtiyaç tespitini ve başka başvuranların durumunu gösteren belgeler bu dosyadan çıkar; dosyayı gönderecek idare yanlışsa mahkeme ara kararla doğru idareye ulaşmak zorunda kalır.

Dava Dilekçesinde Neler Yer Almalı

İYUK m.3, idari davaların mahkeme başkanlığına hitaben yazılmış imzalı dilekçeyle açılacağını ve dilekçede tarafların kimlik ve adres bilgileri, davanın konusu ve sebepleri, dayanılan deliller ile dava konusu işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceğini düzenler. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları ya da örnekleri dilekçeye eklenir; dilekçe ve eklerin örneği karşı taraf sayısından bir fazla olur.

Eş durumu davasında dilekçenin ağırlık merkezi “sebepler” bölümüdür. Bu bölümde kişinin yönetmeliğin 14. maddesinin hangi bendine girdiği, eşin statüsü ve çalıştığı yer, başvurunun hangi tarihte ve hangi belgelerle yapıldığı, idarenin ret gerekçesinin neden hukuka aykırı olduğu ve ret işleminin aile hayatına somut etkisi anlatılır. Çocukların okul durumu, eşin işini bırakamayacak olması, iki şehir arasındaki mesafe ve ulaşım güçlüğü gibi olgular soyut bir “aile birliği bozuldu” cümlesinden daha güçlüdür.

Hazır metin arayanlar için bölüm bölüm açıklanmış bir eş durumu dava dilekçesi örneği ayrıca hazırlanmıştır. Başvuru aşamasında verilen dilekçeyle dava dilekçesi aynı şey değildir; başvuru dilekçesinin örneği eş durumu dilekçe örneği yazısındadır.

Dilekçeye Eklenecek Belgeler

Belge	Neyi kanıtlar
Ret yazısı ya da sonuç ekranı	Dava konusu işlemi ve bildirim tarihini
Başvuru dilekçesi ve yer değiştirme istek formu	Talebin aile birliği mazeretine dayandığını
Eşin kurumundan alınan görev belgesi ya da SGK hizmet dökümü	Eşin statüsünü ve talep edilen yerde çalıştığını
Evlilik durumunu gösteren belge	Yönetmelik m.14/2’deki evlilik belgesi şartını
Varsa kurumun kadro ve ihtiyaç ilanı	İdarenin ihtiyaç gerekçesinin dayanaksızlığını
Çocukların okul ve sağlık belgeleri	Ret işleminin aile hayatına somut etkisini

Eşin çalışma durumunu gösteren belgenin nasıl alınacağı, kurum vermezse ne yapılacağı eş durumu belgesi yazısında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Eş Durumu Tayin Davası Masrafı 2026

2026 yılında uygulanan tutarlar, Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) ekindeki (1) sayılı tarifede yer alır ve Resmî Gazete’nin 31.12.2025 tarihli 33124 sayılı beşinci mükerrer sayısında yayımlanmıştır. Eş durumu tayin davası bir iptal davası olduğu için nispi değil maktu harca tabidir; yani dava edilen işlemin parasal bir değeri yoktur ve harç sabit tutardır.

Kalem	2026 tutarı
İdare mahkemesinde başvurma harcı	732,00 TL
Maktu karar ve ilam harcı	732,00 TL
Yürütmenin durdurulması (icranın tehiri) kararı harcı	1.206,00 TL
Bölge idare mahkemesine istinaf başvurusu (YD itirazı dahil)	2.002,00 TL
Danıştay’a temyiz başvurusu	3.608,50 TL

Bu tutarlara tebligat masrafını karşılamak için yatırılan posta gideri avansı ve avukatla takip ediliyorsa vekâlet harcı ile baro pulu eklenir. Posta gideri avansı harç değildir; kullanılmayan kısmı dava sonunda iade edilir. Ödeme gücü olmayanlar adli yardım isteyebilir; İYUK m.31’in yollamasıyla uygulanan Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre adli yardım kabul edilirse kişi harç ve yargılama giderlerinden geçici olarak muaf tutulur.

Mahkeme Eş Durumu Reddini Nasıl Denetler

İdare mahkemesi, ret işleminin hukuka uygunluğunu denetler, yerindeliğini denetlemez. Anayasa m.125, yargı yetkisinin idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimiyle sınırlı olduğunu ve hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamayacağını söyler. Mahkeme bu yüzden “sizi İzmir’e atasınlar” diye karar vermez; ret işleminin hukuka aykırı olduğunu tespit edip işlemi iptal eder ve idareyi yeniden işlem yapmak zorunda bırakır.

Denetimin merkezinde takdir yetkisi vardır. Genel yönetmelik aile birliği mazeretine dayalı atamanın “yapılabilir” olduğunu söyler; bu ifade idareye takdir yetkisi tanır. Ancak 657 sayılı Kanun’un 72. maddesinin ikinci fıkrası, aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin isteği hâlinde atamasının “yapılır” diye düzenlenmiştir. Kanunun bağlayıcı ifadesiyle yönetmeliğin takdire açık ifadesi arasındaki bu fark, ret işleminin gerekçesinin sıkı denetlenmesi için güçlü bir dayanaktır. Kurumlar arası nakilde talebin önündeki engel kişinin kendi kurumunun izin vermemesiyse, bu ret de ayrıca dava edilebilir; ayrıntısı eş durumu muvafakat yazısındadır.

Takdir yetkisi sınırsız değildir; kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır ve gerekçesi somut olmalıdır. “Hizmetin aksayacağı” ya da “ihtiyaç bulunmadığı” gibi kalıp gerekçeler, kadro, norm ve ihtiyaç verileriyle desteklenmediğinde mahkeme kararlarında yeterli görülmeyebilir. Hangi gerekçelerin iptal, hangilerinin ret sonucu doğurduğu, mahkeme ve Danıştay kararları üzerinden eş durumu mahkeme kararları yazısında tek tek incelenmiştir.

Aile Hayatına Saygı Hakkı Davada Nasıl Kullanılır

Anayasa m.41 ailenin Türk toplumunun temeli olduğunu ve devletin ailenin huzur ve refahı için gerekli tedbirleri alacağını düzenler; m.20 ise özel hayata ve aile hayatına saygı hakkını güvence altına alır. Eş durumu tayin davasında bu hükümler, idarenin kamu yararı ile ailenin birlikte yaşama yararı arasında adil bir denge kurup kurmadığının ölçüsü olarak ileri sürülür. Soyut bir anayasa atfı yerine, ayrılığın süresi, çocukların yaşı ve eşlerin işlerini bırakamama sebepleri somut olarak anlatıldığında bu dengeleme mahkemenin önüne gerçekten gelir.

Dava Açmak Eş Durumu Atamasını Hemen Sağlar mı

Hayır. İYUK m.27/1’e göre dava açılması dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz. Ret işleminin etkisini dava süresince ortadan kaldırmak için ayrıca yürütmenin durdurulması istenmelidir; bunun için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğacak olması şartları birlikte aranır.

Atama davalarında bu yolun önemli bir sınırı vardır. 2014’te 6526 sayılı Kanun’la m.27/2’ye eklenen cümleye göre kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, naklen atama ve görevlendirme işlemleri uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerden sayılmaz; bu yüzden mahkeme idarenin savunmasını almadan yürütmeyi durduramaz. “Dilekçeyi verdiğiniz gün işlem durur” bilgisi bu dosyalarda geçerli değildir. Şartların nasıl kanıtlanacağı ve kararın etkisi eş durumu yürütmeyi durdurma yazısında ayrıca ele alınmıştır.

Dava Açmadan Önce İdareye İtiraz Etmek Gerekir mi

Gerekmez; eş durumu reddine karşı doğrudan dava açılabilir. İYUK m.11, dava açmadan önce işlemin kaldırılmasının ya da değiştirilmesinin üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan istenebileceğini düzenler; bu başvuru ihtiyaridir ve dava açma süresini durdurur. Ancak ret üzerine süre baştan başlamaz, başvuru tarihine kadar geçen süre hesaba katılır.

İtirazın ne zaman işe yaradığı, ne zaman yalnız zaman kaybettirdiği ve süre hesabının nasıl yapıldığı eş durumu itiraz dilekçesi yazısında anlatılmıştır. Kısa ölçü şudur: ret, düzeltilebilir bir maddi hataya dayanıyorsa itiraz hızlı sonuç verebilir; idare bilinçli bir takdir kullandıysa itiraz çoğu zaman aynı cevabı getirir ve dava süresinin bir kısmını tüketir.

Davanın Aşamaları ve Duruşma

Dava dilekçesi mahkemeye verildikten sonra ilk inceleme yapılır; görev, yetki, süre, husumet ve dilekçenin İYUK m.3’e uygunluğu kontrol edilir. Ardından dilekçe davalı idareye tebliğ edilir ve İYUK m.16/3’e göre taraflar tebliğden itibaren otuz gün içinde cevap verebilir; bu süre haklı sebeple bir defaya mahsus ve otuz günü geçmemek üzere uzatılabilir. Davacının cevaba cevap dilekçesi ve idarenin ikinci savunmasıyla dilekçeler aşaması tamamlanır.

İYUK m.17/1’e göre idare mahkemelerinde açılan iptal davalarında taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılır. Duruşma talebi dava dilekçesinde ya da cevap ve savunmalarda yapılabilir. Eş durumu davalarında duruşma, ailenin somut durumunu hâkime doğrudan anlatma imkânı verdiği için bazı dosyalarda yararlıdır; ancak duruşma günü verilmesi yargılamayı uzatabilir.

Mahkeme, İYUK m.20 uyarınca her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar; idareden kadro cetvellerini, ihtiyaç listelerini, aynı dönemde atanan diğer personelin durumunu isteyebilir. İdarenin ara kararı yerine getirmemesi hâlinde bunun karara etkisi mahkemece önceden takdir edilir. Bu yetki, eş durumu davalarında idarenin soyut “ihtiyaç yok” gerekçesini somut verilere bağlamaya zorlamanın en etkili aracıdır. Dilekçeler aşamasından kanun yollarına kadar her aşamanın kanuni süresi ve gerçek dosyalardan okunan takvimler eş durumu davaları ne kadar sürer yazısında ayrıca hesaplanmıştır.

Mahkeme Davayı Reddederse Hangi Yol Kalır

İdare mahkemesinin kararına karşı İYUK m.45/1 uyarınca kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluyla başvurulabilir. Bölge idare mahkemesi, 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’la yeniden düzenlenen m.45/3-4 çerçevesinde kararı hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunu reddeder, hukuka aykırı bulursa kararı kaldırıp işin esası hakkında yeniden karar verir.

Bölge idare mahkemesi kararlarına karşı Danıştay’da temyiz yolu, İYUK m.46’nın birinci fıkrasında sayılan davalar için açıktır. Eş durumu reddine ilişkin iptal davası bu sayımda ayrıca yer almaz; bölge idare mahkemesi ilk derece kararını onamışsa ve düzenleyici bir işlem birlikte dava edilmemişse son söz bölge idare mahkemesinindir. 16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanun’la eklenen ve 31.07.2026’da yürürlüğe giren m.46/2 ise önemli bir istisna getirmiştir: birinci fıkra kapsamında olmayan davalarda bölge idare mahkemesinin ilk derece kararını kaldırması üzerine yeniden verdiği kararlar, tek hâkimle görülen davalar gibi maddede sayılan istisnalar dışında, tebliğinden itibaren otuz gün içinde Danıştay’da temyiz edilebilir. Hangi yolun açık olduğu bu yüzden bölge idare mahkemesi kararının türüne göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Olağan yollar tükendikten sonra, kararın aile hayatına saygı hakkını ihlal ettiği düşünülüyorsa Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapılabilir. Başvuru, kesin kararın öğrenilmesinden itibaren otuz gün içinde yapılır; şartları ve harcı Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru şartları yazısında anlatılmıştır.

Süreyi Kaçırdıysam Yeniden Başvurup Dava Açabilir miyim

Süreyi kaçıran kişinin yeni bir başvuru yapması mümkündür, ancak bu yeni başvurunun kaçırılan davayı canlandırması mümkün değildir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun E.2020/182, K.2020/173 sayılı kararı, aynı istemle yapılan ikinci başvurunun hukuki durum değişmemişse geçmiş dava süresini ihya etmeyeceğini kabul etmiştir. Yalnız süreyi yeniden başlatmak için aynı dilekçeyi tekrar vermek, yeni ret yazısına karşı açılan davanın süre aşımından reddine yol açabilir.

Eş durumu başvurularında ise durum çoğu zaman kendiliğinden değişir. Yeni atama dönemi açılır, eşin çalışma süresi şartı tamamlanır, yeni kadrolar ilan edilir ya da çocukların durumu değişir. Bu değişikliklere dayanan yeni bir talep, yeni bir değerlendirme ve yeni bir işlem doğurur; bu işleme karşı da kendi süresi içinde dava açılabilir. Yeni başvuruda nelerin değiştiğini açıkça yazmak, işlemin önceki işlemin tekrarı sayılmasını önler.

Kaçırılan sürenin genel sonuçları ve başka bir yol bulunup bulunmadığı idari dava süresinin kaçırılması yazısında ele alınmıştır.

Eş Durumu Tayin Davasında En Sık Yapılan Hatalar

Birinci hata, zımni ret süresini yanlış hesaplamaktır. Otuz gün cevap gelmediğinde süre işlemeye başlar; “idare cevap verene kadar beklerim” diyen kişi, kesin olmayan bir cevap almadıysa dört aylık bekleme hakkından da yararlanamaz ve süreyi kaçırır.

İkinci hata, davayı yalnız Ankara’da açılabilir sanmaktır. İYUK m.33/1 görev yeri idare mahkemesini yetkili kılar; bu kural davanın takibini kolaylaştırır. Üçüncü hata, dava dilekçesinde aile birliği mazeretinin hangi bende dayandığını yazmamak ve ret gerekçesine cevap vermeden genel bir hak ihlali anlatmaktır. Dördüncü hata ise eşin çalışma şartını gösteren belgenin başvuru tarihi itibarıyla değil dava tarihi itibarıyla sunulmasıdır; yönetmelik m.14 şartın başvuru tarihi itibarıyla aranacağını açıkça söyler.

Beşinci hata, yürütmeyi durdurma isteyip ardından “karar çıkmadı, dava kaybedildi” diye düşünmektir. Yürütmeyi durdurma isteminin reddi davanın esası hakkında karar değildir; dava devam eder ve esasa ilişkin karar ayrıca verilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Eş durumu tayin davası kaç günde açılır?

Ret yazısının tebliğini izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılır. İdare otuz gün içinde cevap vermemişse otuzuncu günün bitiminden itibaren yine altmış günlük süre işler.

Eş durumu tayin davası hangi mahkemede açılır?

İdare mahkemesinde açılır. Atama ve nakil davalarında kamu görevlisinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesi yetkilidir; eş durumu reddinde bu, pratikte halen görev yapılan yerin idare mahkemesidir.

Eş durumu tayini idari mahkeme hangisidir, Ankarada mı açılmak zorunda?

Hayır. İşlemi bakanlık yapmış olsa bile İYUK m.33/1 görev yeri idare mahkemesini yetkili kılar. Yetkisiz mahkemeye açılan dava reddedilmez, dosya yetkili mahkemeye gönderilir.

Eş durumu tayini reddi için önce itiraz etmek zorunlu mu?

Zorunlu değildir. İtiraz ihtiyaridir ve dava süresini durdurur; ancak ret cevabı geldiğinde süre baştan değil, kaldığı yerden işler.

İdare eş durumu başvuruma cevap vermiyor, ne yapmalıyım?

Başvurudan itibaren otuz gün geçmişse talep reddedilmiş sayılır ve altmış gün içinde dava açılabilir. Kesin olmayan bir cevap verilmişse kesin cevap en fazla dört ay beklenebilir.

Eş durumu tayin davası masrafı ne kadar?

2026 yılında başvurma harcı 732,00 TL ve maktu karar ve ilam harcı 732,00 TL’dir. Bunlara posta gideri avansı, avukatla takip ediliyorsa vekâlet harcı ve baro pulu eklenir.

Dava açınca eşimin yanına hemen atanır mıyım?

Hayır. Dava açmak ret işlemini durdurmaz. Yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir ve atama işlemlerinde mahkeme idarenin savunmasını almadan bu kararı veremez.

Eş durumu tayin davasında duruşma yapılır mı?

İptal davalarında taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılır. Talep dava dilekçesinde ya da savunma ve cevap dilekçelerinde bildirilmelidir.

Eş durumu davasını kazanırsam mahkeme beni atar mı?

Mahkeme atama yapmaz, ret işlemini iptal eder. İdare İYUK m.28 uyarınca kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde kararın gereğine göre yeni işlem yapmak zorundadır. İdare atamayı yapmazsa izlenecek yollar mahkeme kararıyla eş durumu tayini yazısında anlatılmıştır.

Eş durumu tayin davasını kaybedersem ne olur?

Karar tebliğinden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf başvurusu yapılabilir. Olağan yollar tükendikten sonra aile hayatına saygı hakkı ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yolu vardır.

Eş durumu tayini tazminatı istenebilir mi?

İYUK m.12 iptal ve tam yargı davalarının birlikte açılmasına imkân verir. Ret işlemi nedeniyle doğrudan uğranılan zarar varsa tazminat istemi iptal davasıyla birlikte ya da iptal kararından sonra süresi içinde ileri sürülebilir.

Süreyi kaçırdım, yeniden başvurursam dava açabilir miyim?

Aynı istemle yapılan ikinci başvuru, hukuki durum değişmemişse geçmiş süreyi ihya etmez. Ancak yeni dönem, yeni kadro ya da eşin değişen durumu gibi yeni olgulara dayanan başvuru yeni bir işlem doğurur ve ona karşı süresinde dava açılabilir.

Eş durumu tayin davasında avukat zorunlu mu?

Zorunlu değildir; dava kişinin kendisi tarafından da açılabilir. Ancak süre, yetki ve sebeplerin kurulması teknik olduğundan hatalı dilekçe dosyanın baştan zayıflamasına yol açabilir.

Ret kararının ardından ilk günlerde yapılacak iş, tebliğ tarihini kesinleştirmek ve sürenin sonunu takvime yazmaktır; dilekçenin sebepleri bu süre içinde, ret gerekçesine tek tek cevap verecek biçimde hazırlanır. Dosyanızın süre, yetki ve sebepler bakımından değerlendirilmesi için iletişim sayfasından büromuza ulaşabilirsiniz.

---

Bu yazı, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 08.10.2026 itibarıyla güncel metni, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik ve 2026 yılı harç tarifesi esas alınarak hazırlanmış genel bilgilendirme niteliğindedir. Kurumların kendi atama yönetmelikleri farklı kurallar içerebilir; somut dosyanız için bir avukata danışmanız önerilir.

Av. Handan Sayan Özgül — Ankara Barosu