Eş Durumu Belgesi Nereden Alınır, Eşimin Kurumu Vermezse Ne Olur?

Eş durumu belgesi, aile birliği mazeretine dayanarak yer değiştirmek isteyen memurun, eşinin kamu personeli olarak nerede ve hangi görevde çalıştığını kurumuna gösterdiği belgedir ve eşin çalıştığı kurumun personel biriminden alınır. Bu belge tek başına yetmez; Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in 14. maddesi, başvuruya evlilik durumunu kanıtlayan belgenin de eklenmesini şart koşar.

Başvuruların önemli bir kısmı, şartlar gerçekleştiği hâlde belgenin eksik ya da yetersiz düzenlenmesi yüzünden bir sonraki döneme kalır. Belgenin hangi bilgileri taşıması gerektiği, eşin statüsüne göre hangi belgenin istendiği, her yıl nasıl yenilendiği ve eşin kurumu belgeyi vermediğinde hangi yola başvurulacağı birbirinden ayrı sorulardır.

Bir Bakışta: Eş Durumu Belgesi

• Belgeyi eşin kurumu verir. Eş kamu personeliyse belge, eşin çalıştığı kurumun insan kaynakları ya da personel biriminden alınır.
• İki belge birlikte istenir. Eşin çalışma durumunu gösteren belge ile evlilik durumunu kanıtlayan belge, genel yönetmeliğin 14. maddesinin ikinci fıkrasına göre birlikte verilir.
• Evlilik için nüfus kayıt örneği yeterlidir. e-Devlet üzerinden alınan barkodlu nüfus kayıt örneği evliliği gösterir.
• Belgenin içeriği bende göre değişir. Eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi olduğu ya da kurum içinde yer değiştirme imkânı bulunmadığı durumda belgenin bu bilgiyi göstermesi önemlidir.
• Her yıl ocak ayında yenilenir. Aile birliği mazeretine dayanarak atanan memur, mazeretin devam ettiğini her yıl ocak ayında yeni belgeyle gösterir.
• Verilmezse yazılı başvuru yapılır. Eşin kurumu belgeyi vermezse eşin kendisi yazılı başvuruyla belgeyi ister; cevap verilmemesi ya da ret de denetlenebilir bir işlemdir.

Eş Durumu Belgesi Nedir

Eş durumu belgesi, memurun eşinin nerede, hangi kurumda ve hangi statüde çalıştığını resmî olarak gösteren belgedir. Mevzuatta “eş durumu belgesi” adında standart bir form bulunmaz; genel yönetmelik belgenin adını değil içeriğini tarif eder. Yönetmeliğe göre aile birliği mazeretine dayanarak yer değiştirme isteyen memur, eşinin kamu kurum ve kuruluşlarında kamu personeli olarak çalıştığına ilişkin belgeyi kurumuna vermekle yükümlüdür.

Kurumlar bu belgeyi farklı adlarla düzenler: “görev belgesi”, “hizmet belgesi”, “çalışır belgesi”, “eş durum belgesi” ya da “personel durum belgesi”. Adın farklı olması belgenin işlevini değiştirmez. Önemli olan, belgenin başvurunun dayandığı yönetmelik bendini ispata yetecek bilgileri taşımasıdır. Bir kurumun “eş durumu belgesi” diye verdiği yazı, eşin yalnızca kadrosunu gösteriyor ama görev yerini göstermiyorsa, memurun kurumu bu belgeyi yetersiz bulabilir.

Eş durumu belgesi, aile birliği mazeretinin sadece ispat aracıdır; mazeretin kendisi eşin durumudur. Eş durumu tayininin hangi şartlarla yapılabildiği, eşlerden hangisinin diğerine tabi olduğu ve kadro bulunmazsa ne olacağı eş durumu tayini şartları yazımızda ele alınmıştır. Bu yazı, o şartların hangi belgelerle kanıtlanacağını anlatır.

Eş Durumu Belgesi Hangi Hükme Dayanır

Eş durumu belgesi, genel yönetmeliğin 14. maddesinin ikinci fıkrasına dayanır. Fıkra, aile birliği mazeretine dayanarak yer değiştirme isteğinde bulunan memurun, eşinin kamu kurum ve kuruluşlarında kamu personeli olarak çalıştığına ya da atanmayı talep ettiği yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödeyerek halen çalıştığına ya da milletvekili, belediye başkanı, muhtar veya noter olduğuna ilişkin belgeyi kurumuna ibraz etmekle yükümlü olduğunu söyler. Aynı fıkranın son cümlesi, yer değiştirme başvurusuna evlilik durumunu kanıtlayan belgenin de eklenmesi gerektiğini belirtir.

Yönetmeliğin 26. maddesi ise belgenin başvuruya nasıl ekleneceğini düzenler. Mazeretlerini belgeleyen memurlar, yönetmeliğe ekli istek formunu doldurarak disiplin amirleri kanalıyla atamaya yetkili amire gönderir. Formun not kısmında, mazeretlere dayanarak istekte bulunanların gerekli belgeleri forma ekleyecekleri yazılıdır. Belgesi eksik bir form, mazeretli başvuru olarak değerlendirilmeyebilir.

Kurumların kendi atama yönetmelikleri, genel yönetmeliğe aykırı olmamak kaydıyla belge türünü ayrıntılandırabilir. Öğretmenler için Millî Eğitim Bakanlığı başvuruları elektronik ortamda alır ve başvuru şartlarını, şeklini ve diğer hususları her dönemin duyurusunda belirtir. Bu nedenle genel kuralın yanında kurumun o yılki duyurusu da okunmalıdır.

Eş Durumu Tayini İçin Gerekli Belgeler

Eş durumu tayini için gerekli belgeler, eşin hangi durumda olduğuna göre farklılaşır. Genel yönetmelik aile birliği mazeretini beş bende ayırır ve her bent kendi ispat aracını gerektirir. Evlilik belgesi her durumda ortaktır; değişen, eşin çalışmasını ya da görevini gösteren belgedir.

Eşin durumu	Çalışma ya da görev belgesi	Nereden alınır
Kamu personeli	Eşin kurum, unvan ve görev yerini gösteren belge	Eşin kurumunun personel birimi
Zorunlu yer değiştirmeye tabi kamu personeli	Yukarıdaki belge ve eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi olduğunu gösteren ibare	Eşin kurumunun personel birimi
Özel sektörde hizmet akdiyle çalışan	Son iki yıla ait SGK hizmet dökümü ve işyeri adresini gösteren çalışma belgesi	e-Devlet ve işveren
Kendi adına çalışan	SGK hizmet dökümü ve vergi levhası ya da oda kaydı	e-Devlet, vergi dairesi, meslek odası
Milletvekili, belediye başkanı, muhtar	Seçilmiş görevi gösteren belge	Seçim kurulu ya da ilgili kurum
Noter	Noterlik görevini gösteren belge	Noterler Birliği ya da Adalet Bakanlığı kayıtları
Her durumda	Evlilik durumunu kanıtlayan belge	e-Devlet, nüfus müdürlüğü

Tablonun ikinci satırı, uygulamada en çok gözden kaçan noktadır. Yönetmeliğin (a) bendi, eşin kurum içinde yer değiştirme imkânı yoksa ya da eş zorunlu yer değiştirmeye tabi bir görevdeyse memurun eşin bulunduğu yere atanacağını söyler. Eşin kurumundan alınan belge bu iki durumdan birini göstermiyorsa, başvuru (a) bendi yerine eşlerin farklı kurumlarda çalıştığı (c) bendine göre değerlendirilebilir ve sonuç değişebilir.

Eş Durumu Belgesi Nereden Alınır

Eş durumu belgesi, eşin kadrosunun bulunduğu kurumun insan kaynakları ya da personel biriminden alınır. Taşra teşkilatında çalışan eş için bu birim genellikle il ya da ilçe müdürlüğünün personel şubesidir; merkez teşkilatında çalışan eş için ise genel müdürlük ya da başkanlığın personel dairesidir. Belgeyi isteyecek olan, kural olarak eşin kendisidir; çünkü belge eşe ait kişisel bilgileri içerir.

Bazı kurumlar bu belgeyi elektronik ortamda, e-imzalı ve doğrulama kodlu olarak düzenler. Eşin kurumu böyle bir sistem kullanıyorsa belge, kurumun personel bilgi sistemi üzerinden ya da e-Devlet’teki kurum hizmetleri aracılığıyla alınabilir. Böyle bir sistem yoksa eşin kurumuna yazılı başvuru yapılır ve belge ıslak imzalı ve mühürlü olarak ya da elektronik belge yönetim sistemi üzerinden verilir.

Eşin Devlet memuru olduğunu gösteren bir başka kaynak, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarıdır. e-Devlet üzerinden alınabilen hizmet dökümü, eşin kamu görevlisi olarak sigortalı olduğunu ve hizmet sürelerini gösterir. Ancak bu döküm eşin görev yerini ve unvanını ayrıntılı göstermediği için kurumdan alınacak belgenin yerini tutmaz; ancak kurum belgesini destekleyen ek belge olarak kullanılabilir.

Eş Durumu Çalışma Belgesi Nasıl Olmalı

Eş durumu çalışma belgesi, başvuruyu değerlendirecek kurumun ek yazışmaya ihtiyaç duymadan karar verebileceği kadar ayrıntılı olmalıdır. Belgede en az şu bilgilerin bulunması gerekir: eşin adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası; çalıştığı kurumun adı; kadro unvanı ve istihdam statüsü; fiilen görev yaptığı il, ilçe ve birim; göreve başlama tarihi; belgenin düzenlendiği tarih ve düzenleyen yetkilinin imzası.

Başvurunun dayandığı bende göre iki ek bilgi önem kazanır. Eş öğretmen, polis, subay, astsubay, uzman erbaş, jandarma personeli, hâkim, savcı ya da mülki idare amiri gibi zorunlu yer değiştirmeye tabi bir görevdeyse, belgede bu durumun açıkça yazılması yararlıdır. Eş belediye ya da il özel idaresi gibi yalnızca bir ilde teşkilatı bulunan bir kurumda çalışıyorsa, belgenin eşin kurum içinde başka bir ile atanma imkânı bulunmadığını göstermesi gerekir.

Eşin kadrosunun bir yerde, fiilî görev yerinin başka bir yerde olduğu geçici görevlendirme durumlarında belgenin iki yeri de ayrı ayrı göstermesi gerekir. Öğretmen yönetmeliği, eşi geçici olarak görevlendirilen öğretmenin eşinin geçici olarak görevlendirildiği yere aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirme isteğinde bulunamayacağını açıkça düzenler; bu nedenle geçici görev bilgisinin belgede gizlenmesi değil, açıkça yazılması doğru olandır.

Evlilik Durumunu Kanıtlayan Belge Hangisidir

Evlilik durumunu kanıtlayan belge, uygulamada eşlerin evli olduğunu gösteren nüfus kayıt örneğidir. Genel yönetmelik belgenin türünü saymaz, yalnızca evlilik durumunu kanıtlamasını ister. Nüfus kayıt örneği, eşlerin aynı hanede evli olarak kayıtlı olduğunu ve evlenme tarihini gösterdiği için bu işlevi en doğrudan karşılayan belgedir.

Evlilik cüzdanı fotokopisi bazı kurumlarca kabul edilse de güncel durumu göstermediği için tek başına yetersiz sayılabilir. Evlilik cüzdanı evliliğin kurulduğunu gösterir ama evliliğin başvuru tarihinde devam ettiğini göstermez. Nüfus kayıt örneği ise alındığı tarihteki kaydı yansıtır ve evliliğin sona erip ermediği bu kayıttan görülür.

Yurt dışında yapılan evlilikler bakımından belirleyici olan, evliliğin Türkiye’deki nüfus kütüğüne işlenmiş olmasıdır. Yabancı ülkede yapılan ve Türk nüfus kaydına tescil edilmemiş bir evlilik, nüfus kayıt örneğinde görünmez. Bu durumda önce evliliğin dış temsilcilik ya da nüfus müdürlüğü aracılığıyla nüfusa tescil ettirilmesi gerekir. Dini nikâh, nişan ya da birlikte yaşama ise nüfus kaydında görünmediği için aile birliği mazereti doğurmaz.

Eş Durumu İçin Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği Gerekir mi

Eş durumu için vukuatlı nüfus kayıt örneği çoğu kurum tarafından istenir, çünkü bu belge evlenme tarihini ve medeni hâldeki değişiklikleri tarihleriyle gösterir. Vukuatsız kayıt örneği yalnızca güncel durumu gösterirken vukuatlı kayıt örneği evlenme, boşanma ve ölüm gibi olayları sırasıyla listeler. Kurum, başvurunun dayandığı evliliğin ne zaman kurulduğunu ve kesintisiz sürüp sürmediğini bu belgeden okur.

Vukuatlı nüfus kayıt örneği e-Devlet üzerinden, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü hizmetleri içinde yer alan nüfus kayıt örneği sorgulamasıyla barkodlu olarak alınabilir. Belge, doğrulama koduyla kurum tarafından kontrol edilebildiği için ıslak imza gerektirmez. e-Devlet erişimi olmayanlar belgeyi nüfus müdürlüklerinden de alabilir.

Eşi Özel Sektörde Çalışanlar Hangi Belgeyi Verir

Eşi özel sektörde çalışan memur, eşin kamu kurumundan alınacak bir belge yerine, eşin sigortalı çalışmasını ve çalışmanın talep edilen yerde geçtiğini gösteren iki ayrı belge verir. Birincisi eşin son iki yıla ait Sosyal Güvenlik Kurumu hizmet dökümü, ikincisi işyerinin adresini gösteren çalışma belgesidir. Kendi adına çalışan eşte işveren belgesinin yerini vergi levhası, oda kaydı ya da meslek kuruluşu kaydı alır.

Bu durumda belgenin göstermesi gereken şey eşin kamu personeli olduğu değil, son iki yıl içinde 360 gün prim ödenerek çalışıldığı ve eşin başvuru tarihinde halen çalıştığıdır. Hizmet dökümündeki borçlu aylar, isteğe bağlı sigortalılık ve işyerinin kayıttaki adresi ile fiilî çalışma yerinin farklı olması gibi ayrıntılar eşi özel sektörde çalışan memurun eş durumu özel sektör şartları yazımızda ayrıca anlatılmıştır.

Eşi Seçilmiş Görevde ya da Noter Olanların Belgesi

Eşi milletvekili, belediye başkanı, muhtar ya da noter olan memur, eşinin bu görevde bulunduğunu gösteren belgeyi verir. Seçilmiş görevlerde bu belge, seçim kurulunca verilen mazbata ya da görevin yürütüldüğü kurumdan alınan görev belgesidir. Belediye başkanı için belediyeden, muhtar için muhtarlığın bağlı olduğu kaymakamlık ya da valilikten, milletvekili için Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden alınacak yazı bu işlevi görür.

Noter eşte ise noterlik görevinin hangi noterlikte yürütüldüğünü gösteren belge verilir. Bu gruplarda sigorta prim şartı aranmadığı için hizmet dökümü gerekmez. Görevin devam ettiğinin gösterilmesi yeterlidir; yıllık belgelendirmede de aynı belge güncel tarihli olarak yenilenir.

Eş Durumu Belgesi Kaç Yıl Geçerli

Eş durumu belgesi, başvuru tarihindeki durumu gösterdiği için bir geçerlilik süresi taşımaz; geçerliliğini belirleyen, belgenin güncel olmasıdır. Aylar önce alınmış bir belge, eşin başvuru tarihinde hâlâ aynı yerde çalıştığını göstermeyebilir. Bu yüzden kurumlar genellikle başvuru döneminde alınmış belge ister ve bazı duyurularda belge tarihine ilişkin açık bir sınır konur.

Atamadan sonra da belge işlevini sürdürür. Genel yönetmeliğin 12. maddesinin ikinci fıkrasına göre sağlık ve aile birliği mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorundadır. Başka bir deyişle eş durumu belgesi, atamayla birlikte bir kez verilip dosyaya konan bir evrak değil, mazeret devam ettiği sürece her yıl yenilenen bir belgedir.

Yıllık yenilemenin önemi, zorunlu çalışma yükümlülüğü bulunan memurlarda artar. Aynı madde, zorunlu çalışma süresini aile birliği mazeretine dayanarak tamamlamamış memurun mazeret sona erdiğinde eksik kalan hizmeti tamamlamak zorunda olduğunu söyler. Öğretmen yönetmeliği ise mazeretini belgelendiremeyen zorunlu çalışma yükümlüsü öğretmenin ilk yer değiştirme döneminde zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen yerlere atanacağını öngörür. Ocak ayında belgenin verilmemesi, bu sonuçları doğurabilecek bir eksikliktir.

Eşin Kurumu Eş Durumu Belgesi Vermezse Ne Olur

Eşin kurumu eş durumu belgesi vermezse, belgenin sahibi olan eş yazılı bir başvuruyla belgenin verilmesini ister. 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun, vatandaşların kendileriyle ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında yetkili makamlara yazıyla başvurabileceğini ve başvuru sahibine en geç otuz gün içinde gerekçeli cevap verilmesini düzenler. Eşin kendi görev bilgilerini gösteren bir belgeyi istemesi bu kapsamdadır.

Belge eşe ait kişisel verileri içerdiği için 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu da bir dayanak sağlar. Kanunun 11. maddesi herkese kişisel verisinin işlenip işlenmediğini öğrenme ve işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme hakkı tanır; 13. maddesi veri sorumlusunun bu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandıracağını söyler. Kamu kurumu da eşin verilerinin veri sorumlusudur.

Belge verilmemesi ya da talebin cevapsız bırakılması, idari bir işlem ya da idarenin sessiz kalmasıdır. İdareye yapılan başvuruya otuz gün içinde cevap verilmemesi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 10. maddesi uyarınca istemin reddedildiği anlamına gelir ve bu ret işlemine karşı idari yargı yolu açılır. Dava açma süresinin hesabı idari dava açma süresi yazımızda, cevapsız kalan başvurularda sürenin nereden başlayacağı tebliğ edilmeyen idari işlem yazımızda anlatılmıştır. Ancak pratikte çoğu belge sorunu, personel biriminin hangi bilgiyi yazacağını bilmemesinden doğar; talebin hangi yönetmelik hükmü için ve hangi bilgileri içermesi gerektiği yazıyla açıkça belirtildiğinde belge genellikle kısa sürede düzenlenir.

İşveren Çalışma Belgesi Vermezse Ne Yapılır

İşveren çalışma belgesi vermezse, eşin özel sektördeki çalışması öncelikle Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarıyla gösterilir. Hizmet dökümü işyeri sicil numarasını içerdiği için, işyerinin hangi ilde kayıtlı olduğu bu numaradan anlaşılabilir. İşverenin belge vermemesi, çalışmanın varlığını ortadan kaldırmaz; yalnızca yerin ispatını zorlaştırır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 28. maddesi işverene çalışma belgesi verme yükümlülüğü yükler, ancak bu hüküm işten ayrılan işçiye, işin türünü ve süresini gösteren belge verilmesine ilişkindir. Çalışmaya devam eden işçi için işverenin yazı düzenleme yükümlülüğü aynı açıklıkta düzenlenmemiştir. Bu nedenle çalışan eşin işverenden yazılı talepte bulunması, talebin yönetmelik hükmü için gerekli olduğunu belirtmesi ve belge verilmezse hizmet dökümü ile işyerinin kayıtlı adresini gösteren diğer belgelerle başvurunun desteklenmesi yoluna gidilir.

Eş Durumu Belgesi Dilekçe Örneği

Eş durumu belgesi dilekçe örneği, eşin kendi kurumundan belgeyi istemek için kullanacağı kısa bir başvuru metnidir. Dilekçenin amacı, personel biriminin başvuruyu değerlendirecek kuruma yetecek içerikte belge düzenlemesini sağlamaktır. Bu nedenle dilekçede yalnızca “eş durumu belgesi istiyorum” yazmak yerine belgenin hangi bilgileri içermesi gerektiği tek tek belirtilir.

…………… Müdürlüğüne / Başkanlığına

Kurumunuzda …………… unvanıyla, …………… ilinde …………… biriminde görev yapmaktayım. Eşim ……………, …………… kurumunda Devlet memuru olarak görev yapmakta olup, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in 14. maddesi kapsamında aile birliği mazeretine dayalı yer değiştirme başvurusunda bulunacaktır.

Bu başvuruda kullanılmak üzere; adımı, soyadımı, T.C. kimlik numaramı, kadro unvanımı ve istihdam statümü, fiilen görev yaptığım il, ilçe ve birimi, göreve başlama tarihimi ve görevimin mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi olup olmadığını gösteren bir belgenin tarafıma verilmesini arz ederim.

Tarih, ad soyad, imza T.C. kimlik numarası, iletişim bilgileri

Dilekçe, eşin kurumu ile başvuru yapan memurun kurumu aynıysa daha kısa tutulabilir; çünkü aynı kurum her iki eşin bilgisine de sahiptir. Kurumlar farklıysa belgenin başka bir kuruma verileceğinin dilekçede belirtilmesi, personel biriminin belgeyi kurum içi bir yazı gibi değil, dış kuruma hitap eden bir belge olarak düzenlemesini sağlar. Yer değiştirme başvurusunun kendisi için kullanılacak dilekçe ise ayrı bir metindir ve memurun kendi kurumuna hitap eder; eşin durumuna göre hazırlanmış örnekler eş durumu dilekçe örneği yazımızda yer alır.

Belgeler Başvuruya Nasıl Eklenir

Belgeler başvuruya, kurumun başvuru yöntemine göre ya fiziki olarak forma eklenir ya da elektronik başvuru sistemine yüklenir. Genel yönetmeliğin 26. maddesi fiziki başvuruyu öngörür: istek formu doldurulur, belgeler eklenir ve disiplin amirleri kanalıyla atamaya yetkili amire gönderilir. Bu yöntemde belgelerin asılları ya da kurumca onaylı örnekleri verilir.

Bugün birçok kurum başvuruları elektronik ortamda alır ve belgelerin sisteme taranarak yüklenmesini ister. Bu durumda belgenin okunaklı, eksiksiz ve tek dosya hâlinde yüklenmesi önemlidir. e-Devlet üzerinden alınan barkodlu belgeler, doğrulama kodu sayesinde kurum tarafından kontrol edilebildiği için ayrıca onay gerektirmez. Elektronik başvurularda belgeler çoğu zaman memurun kendi birimi tarafından da onaylanır; bu onay işlemi yapılmadan başvuru tamamlanmış sayılmayabilir.

Hangi yöntemle yapılırsa yapılsın, belgelerin başvuru döneminin son gününe bırakılmaması gerekir. Eşin kurumundan belge almak, işverenden yazı istemek ya da nüfus kaydındaki bir hatayı düzelttirmek birkaç gün sürebilir. Dönem esasına göre toplu atama yapan kurumlarda son günün kaçırılması, başvurunun bir sonraki döneme kalması demektir.

Belgede Gerçeğe Aykırılık Ne Sonuç Doğurur

Belgede gerçeğe aykırılık, atamanın geri alınmasına ve soruşturmaya yol açar. Genel yönetmeliğin 27. maddesi, mazeret gruplarına dayanarak yer değiştirme suretiyle ataması yapılanların mazeret belgelerinin gerçek dışı olduğu tespit edildiğinde işlemlerinin iptal edileceğini ve haklarında soruşturma yapılacağını açıkça düzenler. Soruşturma sonucunda genel hükümler uygulanır.

Gerçeğe aykırılık yalnızca sahte belge anlamına gelmez. Eşin başka bir yerde çalıştığı hâlde talep edilen yerde çalışıyormuş gibi gösterilmesi, eşin görevden ayrılmış olmasına rağmen eski tarihli belgeyle başvurulması, sona ermiş bir evliliğin bildirilmemesi ya da yalnızca başvuru için yapılmış göstermelik bir işe giriş de bu kapsamdadır. Belge üzerinde oynama yapılması ise ayrıca ceza soruşturmasına konu olabilir.

Buna karşılık belgedeki maddi bir hata, gerçeğe aykırı beyan değildir. Görev yerinin yanlış yazılması ya da tarihte yapılan bir yazım hatası fark edildiğinde, doğru bilgiyi içeren yeni belge alınarak kuruma bildirilmesi yeterlidir. Önemli olan, hatanın kasıtlı olmadığının ve fark edildiğinde düzeltildiğinin gösterilebilmesidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Eş durumu belgesi nedir?

Memurun eşinin hangi kurumda, hangi unvanla ve nerede çalıştığını gösteren resmî belgedir. Aile birliği mazeretine dayalı yer değiştirme başvurusunda evlilik belgesiyle birlikte verilir.

Eş durumu belgesi nereden alınır?

Eş kamu personeliyse eşin çalıştığı kurumun insan kaynakları ya da personel biriminden alınır. Eş özel sektördeyse belge yerine SGK hizmet dökümü ve işveren yazısı verilir.

Eş durumu tayini için gerekli belgeler nelerdir?

Eşin çalışmasını ya da görevini gösteren belge ile evlilik durumunu kanıtlayan nüfus kayıt örneği gereklidir. Eş özel sektördeyse son iki yıla ait hizmet dökümü de istenir.

Eş durumu belgesi kaç yıl geçerli?

Belgenin sabit bir geçerlilik süresi yoktur; başvuru tarihindeki durumu göstermesi gerekir. Atamadan sonra mazeretin devamı her yıl ocak ayında yeni belgeyle gösterilir.

Eş durumu belgesi verilmezse ne olur?

Eş, kurumundan belgeyi yazılı dilekçeyle ister. Otuz gün içinde cevap verilmezse istem reddedilmiş sayılır ve bu işleme karşı idari yargı yolu açıktır.

Eş durumu için vukuatlı nüfus kayıt örneği gerekir mi?

Çoğu kurum ister, çünkü vukuatlı kayıt evlenme tarihini ve medeni hâl değişikliklerini gösterir. Belge e-Devlet üzerinden barkodlu olarak alınabilir.

Evlilik cüzdanı fotokopisi yeterli mi?

Evlilik cüzdanı evliliğin kurulduğunu gösterir ama başvuru tarihinde devam ettiğini göstermez. Bu nedenle güncel nüfus kayıt örneği daha güvenli belgedir.

Eş durumu belgesinde hangi bilgiler olmalı?

Eşin kimlik bilgileri, kurumu, unvanı, istihdam statüsü, fiilen çalıştığı il ve ilçe, göreve başlama tarihi ve varsa zorunlu yer değiştirmeye tabi olduğu bilgisi belgede yer almalıdır.

Eş durumu çalışma belgesi özel sektörde nasıl alınır?

İşverenden, işyerinin adresini, eşin görevini ve işe giriş tarihini gösteren yazı istenir. Buna e-Devlet üzerinden alınan SGK hizmet dökümü eklenir.

Eş durumu belgesi her yıl yenilenir mi?

Evet. Aile birliği mazeretine dayanarak atanan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl ocak ayında alacağı belgeyle kurumuna göstermek zorundadır.

Yurt dışında yapılan evlilikle eş durumu yapılabilir mi?

Evlilik Türk nüfus kaydına tescil edilmişse yapılabilir. Tescil edilmemiş evlilik nüfus kayıt örneğinde görünmediği için önce tescil işlemi yaptırılmalıdır.

Eş durumu belgesinde yanlışlık varsa ne yapılır?

Maddi bir hata fark edildiğinde doğru bilgiyi içeren yeni belge alınarak kuruma verilir. Kasıtlı gerçeğe aykırılık ise atamanın iptaline ve soruşturmaya yol açar.

Belgeyi Başvuru Döneminden Önce Hazırlayın

Eş durumu belgesi, aile birliği mazeretinin varlığını değil, ispatını sağlar; ama ispat eksik kaldığında mazeret de değerlendirilmez. Belgenin eşin fiilî görev yerini, statüsünü ve gerekiyorsa zorunlu yer değiştirmeye tabi olduğunu göstermesi, evlilik belgesinin güncel olması ve her ikisinin başvuru döneminin sonuna bırakılmadan hazırlanması, başvurunun bir yıl ertelenmesini önleyen en basit tedbirlerdir. Genel yönetmeliğin tam metnine Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik sayfasından, nüfus kayıt örneğine e-Devlet üzerinden ulaşılabilir.

Eş durumu başvurunuzda belgelerin yeterli olup olmadığını dosyanız üzerinden birlikte değerlendirmek için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.

---

Bu içerik, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik, 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun yürürlükteki hükümlerine dayanan genel nitelikte bir açıklamadır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Kurumunuzun istediği belgeler için bir avukatla görüşmeniz gerekir.

Av. Handan Sayan Özgül — Ankara Barosu