Araç Değer Kaybı Tazminatı

Araç değer kaybı maddi hasarlı trafik kazaları neticesinde araçta meydana gelen değer azalışını ifade etmektedir. Trafik kazası, karayolu üzerinde gerçekleşen, bir yahut birden fazla taşıtın karıştığı maddi hasarlı yahut yaralama, ölüm gibi sonuçlar doğuran çarpışma olarak tanımlanmaktadır.

Trafik kazaları ne yazık ki malvarlığında azalmaya veya can kayıplarına sebep olmaktadır. Malvarlığındaki azalmalardan en önemlisi de söz konusu kaza sonucu aracın hasar görmesi sonucu oluşmaktadır. Hasar almış olan araç tamir edilerek yeni bir görüntüye kavuşturulsa bile bu aracın 2. El değeri düşmüş olmaktadır. Aracın boyanması, parçalarının değiştirilmesi, kayıtlarda hasar bilgisinin yer alması aracın değerini doğrudan etkilemektedir.

Dolayısıyla kusuruyla kazaya sebebiyet vermeyen kişilerin malvarlığı değerlerinde haksız bir azalma söz konusu olmakta, bu zararın da muhakkak tazmin edilmesi gerekmektedir. Araç değer kaybı davaları da bu amaca, kişilerin zararlarının tam manasıyla karşılanmasına hizmet

etmektedir.

Maddi veya manevi zarara uğrayan kişilerin haklarını bilmesi, usul hukukuna uygun şekilde bunu talep etmesi; başvurularını ve davalarını usul hukukuna uygun şekilde takip etmesi mümkün değildir. Türk Hukukuna hâkim olan “usul esastan önce gelir” veya “usul esastan mukaddemdir” ilkesi gereği esasen haklı olunsa bile usulde hata yapılması halinde kişiler haklarını alamamakta, mağduriyetleri kat be kat artmaktadır.

Tüm bu nedenler göz önünde bulundurulmalı, alanında çalışan bir araç değer kaybı hukuku avukatı tercih edilmelidir. Av. Arb. Handan SAYAN ÖZGÜL ve ekibi araç değer kaybı alanında çalışıp her sene binlerce mağdurun hakkını son kuruşuna kadar tahsil etmektedir.

Ayrıca araç değer kaybı hukuku alanında çalışan Av. Arb. Handan SAYAN ÖZGÜL araç değer kaybı davalarında arabuluculuk da yapmaktadır.

Araç Değer Kaybı Nasıl Oluşur?

Trafik kazası sonucu hasar alan araçta değişmesi gereken, boyanması gereken parçalar olup söz konusu onarımlar sonrasında aracın rayici, ikinci el piyasa fiyatı düşmektedir. Söz konusu parça değişimleri orijinal olsa dahi hasar geçmişinde kazanın ve onarımın yer alması doğrudan aracın değerini etkilemektedir.

İkinci el araba satış platformlarında da aracın boyalı olması, değişen parçalarının olması, tramer kaydında hasar geçmişi olması dolayısıyla emsallerine göre daha düşük bedel yazıldığı görülmektedir. Yani söz konusu azalma afaki değil son derece somut ve gerçekçidir.

Araç Değer Kaybı Nedir?

Aracın kaza öncesi değeri ile kaza sonrası değeri arasındaki farka araç değer kaybı denmektedir. Bu değer kaybı yukarıda da açıklandığı gibi aracın kaza nedeniyle zarar görmesi, zarar gören parçaların onarılması, boyanması veya değiştirilmesi nedeniyle 2. El piyasasının düşmesinden kaynaklanmaktadır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 2021/21252 E. 2022/5913 K. “Yargıtay uygulamasına göre değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Dolayısıyla mahkemece AYM’nin iptal kararı sonrasında verilen 6.10.2020 tarihli kararda bilirkişi raporunda Yargıtay uygulamasına göre hesaplama yapan seçenek yerine, genel şartlara göre hesaplama yapan seçeneğin hükme esas alınması doğru olmayıp 6100 sayılı HMK’nın 363. maddesi gereği kanun yararına bozma isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.” (1)

Araç Değer Kaybında Araç Sahibinin Hakları

Türk Hukukunda araç değer kaybını tazmin etmek mümkündür. Doğal Hukukta da bir olayda kusuru bulunmayan kişinin başkasının kusuru nedeniyle maddi kayıp yaşaması kabul edilmemektedir.

Ve bu zararın tazmin edilmesi sağlanmaktadır. Buna göre trafik kazasında kusuru bulunmayan veya kısmi olarak kusuru bulunan araç sahibi kişiler araç değer kaybına dair tazminat davası açabilmektedir.

Araç sahibi -yüzde yüz kusurlu olması hali dışında- karşı taraf araç sürücüsü, araç işleteni, aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasına ve gerekirse ihtiyari sigortalara başvurabilmektedir.

Araç Değer Kaybında Sigorta Şirketlerinin Sorumluluğu

Bilindiği gibi trafik kazası gerçekleştiğinde kusurlu olmayan taraf kusurlu olan tarafın ZMMS ‘sine başvurarak aracının onarımını sağlamaktadır. Söz konusu sigorta şirketi onarımı sağlarken aracın değer kaybını karşılamakla da yükümlü tutulmuştur. Ancak onarım ve değer kaybının poliçe limitleri dâhilinde olması gerekmektedir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 05.05.2014 tarihli, E: 2014/7975 K: 2014/7004 sayılı ilamında; “Dava trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen değer kaybı tazminatının tahsili istemine ilişkindir. Davalı G. Sigorta A.Ş., diğer davalı Y. K.’e ait aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır. Zorunlu mali mesuliyet sigortası, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dâhilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. O halde, davalı G. Sigorta AŞ’nin de değer kaybından sorumluluğuna hükmetmek gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.”(2)

Araç Değer Kaybında Karşı Tarafın Sorumlulukları

Araç sahibi, araç değer kaybı zararını Sigorta Şirketinden talep edebileceği gibi kusurlu aracın sürücüsü ve işletenin de talep edebilir. Ayrıca Sigorta Şirketlerinin sorumluluğu dışında kalan miktarlar için de doğrudan araç sahibine ve sürücüsüne, araç işletenine başvurmak mümkündür.

Burada “araç sürücüsü” ifadesi kaza anında aracı kullanan kusurlu kişiyi tanımlamaktadır. Araç işleteni ise Karayolları Trafik Kanunu madde 3 te tanımlanmıştır: “İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.”(3)

Araç Değer Kaybı Davası Hangi Mahkemeye Açılır?

Araç değer kaybı davasının hangi Mahkemede açılacağı, davada husumetin yönetileceği tarafa veya taraflara göre belirlenmektedir. Husumetin yöneltileceği taraf veya taraflardan birinin Sigorta Şirketi olması halinde görevli Mahkeme değişmektedir:

Araç sahibi sadece Sigorta Şirketini muhatap alıyor ve zararını Sigorta Şirketinden tahsil etmek istiyorsa Sigorta Tahkim Komisyonuna veya Asliye Ticaret Mahkemelerine başvurabilecektir.

Araç sahibi aynı anda hem araç sürüsüne, hem araç malikine/işletenine hem de Sigorta Şirketine başvuracaksa bu davayı Asliye Ticaret Mahkemelerinde açmalıdır. Ancak Sigorta Şirketi davada taraf olarak gösterilmeyecekse davada Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olacaktır.

Araç Değer Kaybı Avukatının Görevleri

Araç değer kaybı avukatı öncelikle hasar gören araçta değer kaybı olup olmadığını anlamalı ve müvekkilini kaybedeceği bir davadan korumalıdır. Ki tecrübeli bir değer kaybı avukatı yapılan onarımlara bakar bakmaz durumu anlamaktadır. İkinci olarak da süreçte usul hatası yapmamalı, müvekkilini olası zararlardan korumalıdır.

Kendisine vaka gelen avukatın görevli Mahkemeyi, yetkili Mahkemeyi, husumetin yöneltileceği tarafı, olayın zorunlu arabuluculuğa tabi olup olmadığını, bir olay sonucunda kaç dava açılacağını kısa sürede analiz edip bir yol haritası çizmesi ve tüm alacak kalemleri yönünden usul hukukuna uygun şekilde dilekçe hazırlayıp dava açması gerekmektedir.

Araç Değer Kaybı Şartları Nelerdir?

• Araç değer kaybı talep edebilmek için evvela yüzde yüz kusurlu olmamak gerekir. Yani karşı tarafın kısmi de olsa kusurlu olması şarttır.
• 2 yıllık zamanaşımı süresinin geçmemesi gerekmektedir.
• Basit müdahalelerle giderilebilecek onarımlarda araç değer kaybı hesaplanmamaktadır. Örneğin aracın mekanik- elektronik aksamına dair onarımlar, camlar, aynalar, plastik bölümler gibi aracın değerini etkilemeyecek hasarlarda araç değer kaybı olmadığı değerlendirilmektedir.
• Aracın ikinci kez aynı yerden hasar görmesi durumunda değer kaybı çıkmamaktadır.

Değer Kaybı Tutarı Nasıl Hesaplanır?

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi değer kaybı hesaplanması için belli kriterler öngörmüştür. Bunlar:

• Aracın yaşı, modeli,
• Aracın Kilometresi,
• Aracın Markası,
• Hasarın ağırlığı, niteliği,
• Kusur oranları
• Aracın üretim tarihi.

Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre tüm bu kriterler birlikte değerlendirilerek hesaplama yapılmalıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2017/2049 E. 2021/771 K. ; “Kazanın oluş şekline göre değişkenlik göstermekle birlikte, kazalı bir araçta hayatın olağan akışına göre değer kaybı oluşacağı muhakkaktır. Kazalı bir araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı veya oluşan değer kaybının miktarı; aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarın nitelik ve niceliği vs. gibi hususlara bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Değer kaybı; bahsedilen kriterler göz önüne alınarak, aracın hasarsız hâliyle ve kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki ikinci el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki hâline göre serbest piyasadaki ikinci el piyasa değeri arasındaki farkın tespit edilmesiyle bulunur.” (4)

Değer Kaybı Ücreti Alınamayacak Araçlar

Anayasa Mahkemesinin 2019/40 E., 2020/40 Karar sayılı ilamıyla birlikte Karayolları Trafik Kanunun 90. Ve 92. Maddesi iptal edilmiş, Anayasaya aykırılığına karar verilmiştir. 09.10.2020 tarihli Resmi Gazetede yayınlanmış olan kararla birlikte Genel Şartlara yapılan atıfların geçersizliğine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi mezkur kararıyla zarar görenler yönünden lehe değişiklik yapılmasına yol açmış, böylece değer kaybı davalarına esas olan formülasyonlarda da değişiklik meydana gelmiştir. Formüldeki en önemli değişiklik ise araç değer kaybı için yaş ve kilometre sınırının kalkmış olmasıdır.

Dolayısıyla günümüzde öncesinde pert kaydı olan araçlar hariç olmak üzere tüm araçlar için araç değer kaybı alınabilmektedir.

Araç Değer Kaybı Davalarında Bilirkişi Raporu Bağlayıcı Mı?

Genel itibariyle bilirkişi raporları Mahkeme ve Tahkim Komisyonu için bağlayıcı değildir. Mahkemeler ve Komisyon, Bilirkişi Raporuyla beraber tüm delilleri değerlendirir ve karar verir. Ancak verilecek karar Bilirkişi Raporu ile uyumlu değilse bu konuda gerekçe yazılması şarttır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 27.01.2016 tarih, Esas: 2015 / 11245 Karar: 2016 / 1045 ; Davacı tarafça, işbu davada araç hasarı talep edilmemiş, ancak kaza nedeniyle araçta oluşan değer kaybı istenmiştir. Mahkemece, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda 11.500,00 TL değer kaybı tazminatına hükmolunmuş ise de, mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporunda araç değer kaybı hesaplaması doğru yapılmamıştır. Eksik inceleme ve hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporuna göre karar verilemez.(5)

Araç Değer Kaybı Başvurusu Nasıl Yapılır?

Öncelikle kaza tarihindeki sorumlu sigorta şirketi doğru tespit edilmelidir. Zira kaza tutanağına her zaman doğru bilgiler girilmemektedir.

Doğru sigorta şirketi tespit edildikten sonra kaza tespit tutanağı, sürücü belgeleri, ruhsat fotokopileri, hasar onarım fotoğrafları, eksper raporu, başvuru vekil aracılığı ile yapılıyorsa vekâletname ile Sigorta Şirketine bir dilekçe ile başvurulmalıdır. Sigorta Şirketine, başvurudan sonra 15 gün için ödeme yapılmazsa yasal yollara başvurulacağı ihtar edilmelidir.

Araç Değer Kaybı Başvurusu İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Yukarıda da aktarıldığı gibi kaza tespit tutanağı, sürücü belgeleri, ruhsat fotokopileri, hasar onarım fotoğrafları, eksper raporu, başvuru vekil aracılığı ile yapılıyorsa vekâletname hazır edilmelidir.

Değer kaybı başvurusu yapılabilmesi, dava ve tahkim yoluna başvurulabilmesi için kusurlu olmayan/kısmi kusurlu olan araç sahibinin bizzat kendisinin veya usulüne uygun vekaletname ile yetkilendirdiği avukatı aracılığı ile başvurması gerekir.

Değer kaybı başvurusu yapılacak olan aracın ruhsatta görünen maliki yerine aracı uzun süreli de olsa kiralamış olan bir kişinin veya kaza anındaki araç sürücüsünün başvurması mümkün değildir.

Araç Değer Kaybı Tazminatında Dava Açma Süresi ve  Zamanaşımı

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası’na (ZMSS) yönelik olarak istenen tüm tazminatlarda 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunun 72. Maddesinde düzenlenen haksız fiil tazminatına atıf yapmaktadır. Buna göre trafik kazalarından kaynaklı maddi veya manevi tüm tazminat istemleri için haksız fiile ilişkin hükümler uygulanacaktır.

Türk Borçlar Kanunu madde 72- “Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır.”(6)

Madde metninde de görüleceği üzere zarar ve zarar veren/tazminattan sorumlu olan kişiler öğrenildikten sonra iki yıl ve her hâlükârda 10 yıl içinde dava açılmış olmalıdır.

Destekten yoksun kalma istemi ağırlıklı olarak kusurlu, ihmali veya kasti bir eylemden kaynakladığından zamanaşımı süreleri uzamış ceza sürelerine göre hesaplanmaktadır. Suç teşkil eden söz konusu eylemler 15 yıllık zamanaşımına tabidir. Dolayısıyla dava zamanaşımı 15 yıla kadar uzamaktadır.

Araç Değer Kaybında Kilometre Sınırı

Anayasa Mahkemesinin 2019/40 E., 2020/40 Karar sayılı ilamıyla birlikte Karayolları Trafik Kanunun 90. Ve 92. Maddesi iptal edilmiş, Anayasaya aykırılığına karar verilmiştir. 09.10.2020 tarihli Resmi Gazetede yayınlanmış olan kararla birlikte Genel Şartlara yapılan atıfların geçersizliğine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi mezkur kararıyla zarar görenler yönünden lehe değişiklik yapılmasına yol açmış, böylece değer kaybı davalarına esas olan formülasyonlarda da değişiklik meydana gelmiştir. Formüldeki en önemli değişiklik ise araç değer kaybı için km sınırının kalkmış olmasıdır. Söz konusu değişikliklerle daha önce 160.000 olan kilometre sınırı kalkmış durumdadır.

Araç Değer Kaybında Araç Yaşı Sınırı

Anayasa Mahkemesinin 2019/40 E., 2020/40 Karar sayılı ilamıyla birlikte Karayolları Trafik Kanunun 90. Ve 92. Maddesi iptal edilmiş, Anayasaya aykırılığına karar verilmiştir. 09.10.2020 tarihli Resmi Gazetede yayınlanmış olan kararla birlikte Genel Şartlara yapılan atıfların geçersizliğine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi mezkûr kararıyla zarar görenler yönünden lehe değişiklik yapılmasına yol açmış, böylece değer kaybı davalarına esas olan formülasyonlarda da değişiklik meydana gelmiştir. Formüldeki en önemli değişiklik ise araç değer kaybı için yaş sınırının kalkmış olmasıdır. Söz konusu değişikliklerle daha önce 10 yaş olan yaş sınırı kalkmış durumdadır.

İkame Araç Tazminatı Nedir? Araç Mahrumiyet Bedeli Nedir?

Trafik kazası sonrasında araçta oluşan hasarın durumuna göre söz konusu aracın belli bir süre onarımda kalması gerekmektedir. Aracın tamir süresinde kullanılamaması, araçtan mahrum kalınması ise tazminat ödenmesini gerektirmektedir. Bu tazminata ise ikame araç tazminatı veya araç mahrumiyet bedeli denmektedir.

İkame araç tazminatı/ araç mahrumiyet bedeli kusurlu araç sürücüsü ve malikinden talep edilebilmektedir. Sigorta Şirketlerinin ise bu yönde bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Araç Pert Değeri Hesaplama/ Araç Pert Farkı Tazminatı

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarına göre kaza yapan aracın kullanılamayacak ölçüde hasar görmesi; söz konusu hasarın onarım bedelinin (iskontosuz haliyle) aracın rayiç bedelinin yarısını geçmesi halinde araç pert sayılmaktadır.

Söz konusu aracın modeli, motor kapasitesi, kilometresi, önceki hasarları, güncel ekonomik değeri araç pert değeri hesaplanmasında dikkate alınmaktadır.

Sigorta Şirketlerinin araç pert değerini eksik ödemesi, aracın rayicinin altında değer belirlemesi üzerine araç sahiplerinin araç pert farkı tazminatı talep etme hakları vardır.

Orijinal Parça Fark Bedeli (Hasar Fark Bedeli)

Hasarlı araç onarılırken orijinal ürünler ve parçalar kullanılmalıdır. Aksinin söz konusu olduğu hallerde, yani onarımda çıkma, yan sanayi parçaların kullanılması halinde araç sahibinin bu zararını talep etme hakkı vardır.

Aracın orijinal parçalarla onarılması halindeki değeri ile yan sanayi, çıkma ürünlerle onarılması halindeki değeri arasındaki farka orijinal parça fark bedeli (hasar fark bedeli) denmektedir. Bu hem sigorta şirketinden hem de araç sürücüsü ve malikinden istenebilmektedir.

Araç Değer Kaybı Davaları Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?

Araç değer kaybı başvuruları genellikle Sigorta Şirketlerine yöneltilmekte ve devamındaki uyuşmazlıklar için (Sigorta Şirketinin hiç ödeme yapmaması veya kısmi/yetersiz ödeme yapması) Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulmaktadır.

Sigorta Şirketiyle olan uyuşmazlıklar nedeniyle Tahkim Komisyonu’na başvurulması halinde süreç 4-6 ay içerisinde sonuçlanmaktadır. Ancak tahkim yerine dava yolunun tercih edilmesi de mümkündür. Bu durumda dava süreci 2 yıla kadar uzamaktadır.

Araç Değer Kaybında Mahkeme Masrafları

Mahkeme masrafları/yargılama giderleri Hukuk Muhakemeleri Kanunun 323. Maddesinde düzenlenmiştir.

MADDE 323- “(1) Yargılama giderleri şunlardır:

1. a) Başvurma, karar ve ilam harçları.
2. b) Dava nedeniyle yapılan tebliğ ve posta giderleri.
3. c) Dosya ve sair evrak giderleri.

ç) Geçici hukuki koruma tedbirleri ve protesto, ihbar, ihtarname ve vekâletname düzenlenmesine ilişkin giderler.

1. d) Keşif giderleri.
2. e) Tanık ile bilirkişiye ödenen ücret ve giderler.
3. f) Resmî dairelerden alınan belgeler için ödenen harç, vergi, ücret ve sair giderler.
4. g) Vekil ile takip edilmeyen davalarda tarafların hazır bulundukları günlere ait gündelik, seyahat ve konaklama giderlerine karşılık hâkimin takdir edeceği miktar; vekili bulunduğu hâlde mahkemece bizzat dinlenmek, isticvap olunmakveya yemin etmek üzere çağrılan taraf için takdir edilecek gündelik, yol ve konaklama giderleri.

ğ) Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti.

1. h) Yargılama sırasında yapılan diğer giderler”.(7)

Araç Değer Kaybı Avukatı Ücretleri

Avukatlık Kanunu’na göre, avukatların ücretsiz iş takibi yasal olmayıp bir ücret karşılığında dava takip etmesi veya danışmanlık yapması zorunludur. Ancak müvekkil avukat arasında imzalanan sözleşme ile belirlenecek olan ücretin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında olmaması gerekmektedir.

Taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmasa dahi avukatın en az Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirtilen ücreti alması gerekmektedir. Dolayısıyla trafik kazası nedeniyle danışmanlık istenmesi halinde, belirli bir davanın takibinin istenmesi halinde avukat ve müvekkilin bir ücret kararlaştırması ve bu ücretin mezkûr mevzuatta belirlenen ücretin üstünde olması gerekmektedir.

Avukatlar bu şartlar çerçevesinde genel olarak kendilerine tevdi edilen işin niteliğine, değerine, harcayacakları emek ve mesaiyle göre bir ücret belirlemektedir.

Müvekkiller belirlenen bu ücreti tek seferde ödeyebileceği taksitler halinde veya dava sonunda da ödeyebilmektedir. Trafik kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında genellikle dava sonunda müvekkil lehine takdir edilen tazminatın belli bir oranı vekâlet ücreti olarak kararlaştırılmaktadır.

Aracımdaki Değer Kaybını Kim Ödeyecek?

Araç sahibi, araç değer kaybı zararını Sigorta Şirketinden talep edebileceği gibi kusurlu aracın sürücüsü ve işletenin de talep edebilir. Ayrıca Sigorta Şirketlerinin sorumluluğu dışında kalan miktarlar için de doğrudan araç sahibine ve sürücüsüne, araç işletenine başvurmak mümkündür.

Burada “araç sürücüsü” ifadesi kaza anında aracı kullanan kusurlu kişiyi tanımlamaktadır. Araç işleteni ise Karayolları Trafik Kanunu madde 3 te tanımlanmıştır: “İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.”(3)

Kasko Firması Araçtaki Değer Kaybını Karşılar Mı?

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A -Sigortanın Kapsamı, A.l. Sigortanın Konusu maddesi;

Bu sigorta ile sigortacı, sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan motorlu ve motorsuz kara araçlarından, römork veya karavanlardan iş makinelerinden, lastik tekerlekli traktörler, diğer zirai tarım makinelerinden doğan menfaatin aşağıda belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır.

1. a) Aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla çarpışması,
2. b) Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar,
3. c) Üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler, ile fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar,
4. d) Aracın yanması,
5. e) Aracın veya araç parçalarının çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi Kasko sigortası uygulamasında aşağıdaki ürün isimleri altında ve içeriklerinde teminat verilir.

Dar Kasko: Yukarıdaki teminat gruplarından bir kısmı için teminatın verildiği üründür.

Kasko: Yukarıdaki teminat gruplarının tamamı için teminatın verildiği üründür.

Genişletilmiş Kasko: Yukarıdaki teminat gruplarının tamamı ve bu genel şartlarda ek sözleşme ile teminat kapsamına dahil edilebilecek risklerden bir kısmı için teminatın verildiği üründür.

Tam Kasko: Yukarıdaki teminat gruplarının tamamı ve bu genel şartlarda ek sözleşme ile teminat kapsamına dahil edilebilecek tüm riskler için teminatın verildiği üründür.

Teminatın içeriği yukarıdaki ürünlerden hangisine uyuyorsa poliçe başlığı, en az 16 punto büyüklüğünde harflerle söz konusu ürün ismini içerecektir.

Poliçede bu Genel Şartlarda sigorta teminatının kapsamına ilişkin olarak belirtilen ifadeler dışında ifade kullanılamaz. Satılan ürünlerin isimlerinin verilen teminatla uyumlu olması gerekmektedir.”(8)

Kasko sözleşmesinin kapsamına göre Kaskonun sorumlu olduğu alanlar belirlenmektedir. Genellikle genişletilmiş ve tam kaskonun kapsamları geniş tutulduğundan değer kaybına dair maddeler eklenmekte ve bu durumda değer kaybı tazmin edilebilmektedir. Ancak Kasko Sözleşmesinde değer kaybına ilişkin bir hüküm olmaması halinde değer kaybını tazmin etmek mümkün değildir.

Tramer Nedir?

Araç sigortalarına dair tüm bilgilerin depolandığı bir sistemi ifade eden tramer, Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi ‘nin kısaltılmış halidir.

Özellikle ikinci el araç alış verişi esnasında söz konusu araca dair tüm hasar, kusur ve sigorta bilgileri tramer üzerinden güvenilir bir şekilde sorgulanmaktadır.

Tramer Sorgusu Nasıl Yapılır?

Tramer sorgusu çeşitli yollarla yapılmaktadır. Bunlardan en yaygını SMS üzerinden sorgulama yapmaktır. Plaka bilgisi yazılarak 5664 ‘e mesaj gönderilmesi halinde söz konusu aracın hasar bilgileri dakikalar içerisinde öğrenilmektedir.

Aracın plakası değiştirilmiş olsa dahi söz konusu bilgiler eksiksiz olarak gelmektedir.

Kaynaklar:

1. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 2021/21252 E. 2022/5913 K.
2. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 05.05.2014 tarihli, E: 2014/7975 K: 2014/7004
3. Karayolları Trafik Kanunu madde 3
4. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2017/2049 E. 2021/771 K. Sayılı ilamı
5. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 27.01.2016 tarih, Esas: 2015 / 11245 Karar: 2016 / 1045
6. Türk Borçlar Kanunu madde 72
7. Hukuk Muhakemeleri Kanunu 323. Madde
8. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A -Sigortanın Kapsamı, A.l. Sigortanın Konusu maddesi