İçindekiler · 25 bölüm
Kişinin Türk Ceza Kanununda suç olarak tanımlanan bir eylemi icra etmesi ile başlatılan soruşturma aşamasından Yargıtay aşamasına kadar olan sürecin doğru yönetilmesi son derece önemlidir. Bu süreçte, hukuki terimlere aşina olmayan, daha önce ceza davasıyla karşılaşmamış vatandaşların, savunma haklarını etkili bir şekilde kullanabilmesi büyük bir önem taşır. Kamu düzeni ve salahiyeti kadar, bireylerin savunma hakkının korunması da temel bir hak olarak kabul edilmelidir.
Ancak, her bireyin avukata erişimi mümkün olmayabilmektedir. Türk Hukuk Sistemi’nde zorunlu avukatlık uygulaması çok dar bir çerçevede ele alınmıştır. Yalnızca bazı durumlar için avukat ataması zorunlu hale getirilmiştir. Bu durumlar arasında, kendini savunamayacak kadar engelli, işitme veya konuşma engeli bulunan, ya da yaşça küçük olan müştekiler, şüpheliler ve sanıklar yer almaktadır. Ayrıca, alt sınırı 5 yıldan fazla olan bir suçla yargılanan şüpheli ve sanıkların da avukatla temsil edilmesi zorunludur. Bu koşullarda, avukatsız bir kişi için devlet tarafından avukat atanarak, kişinin savunma hakkı güvence altına alınmaktadır.
Bu düzenlemeler, hukuk sisteminin temel ilkelerinden biri olan “savunma hakkı”nın ihlal edilmemesini sağlamak amacıyla yapılmıştır.Kişinin Türk Ceza Kanununda suç olarak tanımlanan bir eylemi icra etmesi ile başlatılan soruşturma aşamasından Yargıtay aşamasına kadar olan sürecin doğru yönetilmesi gerekmektedir.
Kamu düzeni ve salahiyeti ne kadar önemliyse daha önce bir ceza davası ile karşılaşmamış olan, nerede nasıl ifade vermesi gerektiğini bilmeyen, hukuki terimlere uzak olan vatandaşların savunma hakkının korunması da o kadar önemlidir. Ancak her vatandaşın avukata erişimi mümkün olamamaktadır.
Türk Hukuk Sisteminde zorunlu avukatlığın kapsamı çok dar tutulmuştur. Yalnızca Ceza davalarında kendisini savunamayacak kadar engeli bulunan, işitme veya konuşma engeli bulunan, yaşça küçük olan müşteki, şüpheli ve sanıkların; alt sınırı 5 yıldan fazla olan bir suçla yargılanan şüpheli ve sanıkların avukatla temsil edilmesi zorunludur. Bu durumlarda avukatı bulunmayan kişiler için avukat ataması yapılmaktadır.
Sayılan zorunlu haller dışında vatandaşlar avukat yardımı almadan dosyalarını takip edebilmektedir. Ancak yargılama sırasında ve sonrasında avukat yardımı alamayan vatandaşların fahiş hatalarla yüksek cezalar aldığı görülmektedir.
Hatta beraat etmesine ve başka suçtan tutuklu olmamasına rağmen kişilerin cezaevlerinde fazladan tutulduklarına dair olaylara şahit olmakta, haber sitelerine okumaktayız. Sözü edilen fahiş hataların yanında yargılanmanın getirdiği stres ve heyecanla kendisini ifade edemeyen müşteki, şüpheli veya sanıkların süreci kendileri aleyhine çevirdiklerine de sıkça şahit olmaktayız.
Şüpheli veya sanık avukatlarına müdafi yani müdafaa eden, savunan, koruyan denmektedir. Ceza avukatı, Ağır Ceza avukatı olarak adlandırılan avukatlar, müdafiler süreci en doğru şekilde yönetecek stratejiler geliştirerek müvekkilinin hakkını savunmakta ve korumaktadır.
Kişilerin maddi menfaatinden ziyade özgürlüğü, toplumdaki onur ve saygınlığını etkileyen ceza davalarının mutlaka profesyonel bir ceza avukatı ile takip edilmesi gerekmektedir.
Ceza Hukuku Nedir?
Ceza hukuku suç ve yaptırım kavramlarını düzenleyerek kamu düzenini sağlamayı amaçlayan bir hukuk disiplinidir. Kamu düzeni amaçlanarak kişilerarası ilişkileri ve kişinin toplumla olan ilişkisini merkezine alan ceza hukuku, kamu hukuku alanında yer almaktadır.
Ceza hukukunda suç teşkil eden eylemler ve bu eylemlere karşılık gelen yaptırımlar açıklanmıştır. Açıklanan mezkûr hükümlerle birlikte, toplum düzenini bozacak bu eylemlere karşılık yaptırımların uygulanması da yine ceza hukuku kapsamındadır.
Ceza Avukatı ve Ağır Ceza Avukatı Nedir?
Esasen Türk Hukuk Sisteminde branşlaşma yoktur ve Ceza Avukatı, Ağır Ceza Avukatı gibi kavramlar halk arasındaki söylemlerden kaynaklanmaktadır.
Halk arasında ceza davaları alanında çalışanlaşan, bu alanda tecrübeli ve birikimli avukatlara ceza avukatı; sadece Ağır Ceza Mahkemesi alanına giren yargılamalarda görev alan avukatlara ağır ceza avukatı denmektedir.
Ceza davalarında yargılanan şüpheli veya sanıkların avukatlarına müdafi denmektedir. Müdafi kelime anlamıyla “savunucu” anlamına gelmektedir. Bir suç isnadıyla yargılanan kimseler bu isnattan kurtulmak veya en az zararla süreci atlatmak amacıyla ceza avukatlarından yardım almaktadır.
Veya bir suçun muhatabı olan mağdur olan kimseler de kendi haklarını gereği gibi savunmak veya suçsuzken suçlu konumuna düşmemek için ceza avukatlarında yardım almaktadır.
Ceza Avukatı Hangi Davalara Bakar?
Soruşturma aşamasında olan davalar dâhil olmak üzere Ağır Ceza, Asliye Ceza Ve Sulh Ceza Mahkemelerinde görülen davalara müdafi olarak ceza hukuku avukatları bakmaktadır.
Ceza avukatlarının bakacağı bazı davalar ise şu şekildedir;
- Kasten adam öldürme ve yaralama suçları
- Hakaret, Tehdit ve Şantaj Suçları
- Hile yapma ve hileli iflas suçları
- Zimmet suçları
- Rüşvetten dolayı olan suçlar
- Belgede sahtecilik suçları
- Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar
- Özel hayatın gizliliğini ihlal suçları
- Taksirli adam öldürme suçu
- İrtikâp suçları
- Hırsızlık ve Dolandırıcılık suçları
- Yabancı devlet aleyhine asker toplamak suçu
- Düşman devlete maddi ve mali yardım yapma suçu
- Siyasal veya askeri casusluk suçu ve daha da çeşitli suçlardır.
Ceza Davalarında Avukatın Yürüttüğü İşler
- Şikâyet ve savunma dilekçelerinin hazırlanması.
- Cezaevinde bulunan tutuklu ve hükümlü kişilerin ziyaretinin yapılması.
- Sorgu, ifade vb. süreçlerde katılım sağlanarak müvekkillerin yanında bulunmak.
- Tutuklama ve adli kontrol kararlarına itiraz etmek.
- Temyiz ve istinaf kanun yolları için dilekçe hazırlamak.
- Savcılık tarafından verilen takipsizlik kararlarına itiraz etmek.
- Ağır Ceza, Sulh Ceza ve Asliye Ceza Mahkemelerinde müdafilik ve vekillik yapmak.
Ceza Avukatının Görevleri
Ceza avukatının görevi, kendisinden yardım isteyen kişi müşteki veya mağdur ise bu kişinin vekilliğini yaparak haklarını korumak ve sanık veya şüphelinden gelecek karşı suç isnatlarından korumaktır.
Ceza avukatına başvuran ve danışmanlık/yardım almak isteyen taraf şüpheli veya sanıksa bu kişililerin müdafiliği yaparak ceza almamalarını veya en az cezayı almalarını sağlamak için strateji ve savunma geliştirmek bir ceza avukatının en temel görevidir.
Ancak unutulmamalıdır ki ceza avukatları kendilerine başvuran herkesin davasında görev almak zorunda değildir. Örneğin cinsel taciz suçuyla yargılanan ve eldeki belgelere göre suçlu olduğunu anladığımız kişilerin avukatlığını ekip olarak yapmamaktayız.
Ceza Avukatı Tutmak Zorunlu Mu?
Türk Hukukunda zorunlu avukat uygulaması oldukça sınırlıdır. Sadece zorunlu hallerde ve özgürlüğün önemli ölçüde sınırlaması sonucunu doğurabilecek ceza davalarında avukat bulunması zorunludur:
Kendisini savunamayacak kadar engeli bulunan, işitme veya konuşma engeli bulunan, yaşça küçük olan müşteki, şüpheli ve sanıkların; alt sınırı 5 yıldan fazla olan bir suçla yargılanan şüpheli ve sanıkların avukatla temsil edilmesi zorunludur. Avukat tutacak maddi gücü bulunmayanlar için avukat ataması da yapılmaktadır.
Ceza Davalarında Yetkili ve Görevli Mahkeme
Ceza davalarında yetkili Mahkeme 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 12. maddesine göre belirlenmektedir.
Mezkûr maddeye göre temel olarak yetkili Mahkeme suçun işlendiği yer mahkemesidir. Teşebbüs aşamasında kalan suçlar için icrai hakaretlerin yapıldığı yer, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği yer ve zincirleme suçlarda son suçun işlendiği yer Mahkemesi yetkili Mahkemedir.
Görevli Mahkeme ise suçun niteliğine göre belirlenmektedir. 10 yıl ve daha az hapis cezası gerektiren suçlar için Asliye Ceza Mahkemesi, 10 yıldan daha fazla hapis cezası gerektiren suçlar için Ağır Ceza Mahkemeleri görevlidir. Sulh Ceza Mahkemeleri ise savcılıklarca yürütülen soruşturma sürecinde sorgu, itiraz ve karar mercii olarak görev yapmaktadır.
Bunlar dışında özel Kanunlarla kurulmuş olan Çocuk Mahkemesi, Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi, Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi mevcuttur.
Ceza Davaları Ne Kadar Sürer?
Ceza davasında sanık sayısı, tanık sayısı, yargılama sırasında istenecek belge ve bilgiler doğrudan yargılamanın süresine etki etmektedir. Ayrıca şüpheli/sanığın kimliğinin belirli olmadığı suçlarda tespit süresi de yargılama süresini uzatmaktadır. Açıklanan kriterler çerçevesinde ortalama bir ceza davasının 1 yıl ila 3 yıl arasında sürdüğünü söylemek mümkündür.
Ağır Ceza Mahkemesi Davaları
Genel olarak, Ağır Ceza Mahkemesi görev alanına giren suçlar şunlardır:
- Yağma, Zimmet, İrtikap suçları.
- Kasten Öldürme suçları.
- Nitelikli Dolandırıcılık
- Resmi Belgede Sahtecilik suçunun nitelikli hali.
- Terörle mücadele kapsamına giren suçlar.
- Müebbet hapis ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar.
Asliye Ceza Mahkemesi Davaları
Genel olarak Asliye Ceza Mahkemesi görev alanına giren suçlar şunlardır:
- Hakaret Suçu
- Hırsızlık suçu
- Mala zarar verme suçu
- Kasten adam yaralama suçu
- Cinsel taciz suçu
- Tehdit suçu
- Şantaj suçu
- Konut dokunulmazlığının ihlali suçu
- Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu.
- Basit dolandırıcılık suçu.
Sulh Ceza Hâkimliği Davaları
Sulh ceza hâkimlikleri, kanunların özel olarak görevli kıldığı haller dışında soruşturma aşamasında yakalama ve gözaltı ve diğer tedbir kararlarını vermektedir. Ayrıca sorgu yaparak tutuklama veya adli kontrol kararı vermekle yükümlüdür.
Özgürlüklerin kısıtlanması sonucu doğuracak önemli kararlar veren Sulh Ceza Mahkemesi, Cumhuriyet Savcılığı tarafından verilen takipsizlik kararına karşı da itiraz merci olarak görev almaktadır.
Ceza Hukukunda Avukatın Önemi
Ceza yargılaması niteliği itibariyle kişilerin hürriyetini, toplumdaki saygınlığını ve özellikle yüz kızartıcı suçlarla karşı karşıya kalındığında kişinin hayatının tamamını etkilemektedir.
Dolayısıyla avukat yardımı olmadan böylesine önemli davaları riske etmek makul ve mantıklı değildir. Zaten uygulamada da şüpheli ve sanıkların büyük çoğunluğu avukat yardımı almaktadır.
Ceza ve Ağır Ceza Davalarında Avukat Nasıl Seçilir?
Ceza hukuku alanında harcadığı emek, zaman ve başarılarıyla ceza avukatı, ağır ceza avukatı gibi sıfatlar yakıştırılan avukatları çevrenizden bulmak en makul olanıdır. Zira en doğru bilgi bu şekilde elde edilebilmektedir. Ancak böyle bir imkân yoksa internet de doğru avukatları bulmanızda yardımcı olmaktadır.
Avukatlık hizmeti veren Av. Arb. Handan SAYAN ÖZGÜL ve ekibi Ceza Hukuku alanında çalışıp her sene yüzlerce dosyada vekillik ve müdafilik yapmaktadır.
Ceza Avukatı Avukatlık Ücretleri
Davanın ağırlığı, karışık olması, uzun sürecek olması, isnad olunan suçun niteliği, avukatın şahsi olarak belirlediği rakamları etkilemektedir. Ancak bu rakamın her yıl güncellenen asgari ücret tarifesinin altında olması mümkün değildir.
Ağır Ceza Davaları Ne Kadar Sürer?
Ağır Ceza Mahkemelerinde sadece 10 yıldan daha uzun süreli hapis cezaları istenen suçlarla ilgili yargılama yapılmaktadır. Uzun süreli hürriyeti kısıtlayıcı kararlar verileceğinden yargılamalar daha titiz şekilde yürütülmektedir. Bu nedenle yargılamalar 3 yıla kadar uzamaktadır.
Ceza Avukatı ile Çalışırsam Kesin Davayı Kazanır Mıyım?
Tecrübeli ve dürüst bir avukat müvekkillerine hiçbir zaman “yüzde yüz kazanırım” sözü vermez. Bu tarz vaatlerde bulunan avukatlardan kesinlikle kaçınmak gerekmektedir. Ancak davasında başarılı olanların avukatlarla çalıştığı, dosyasında bir ya da birden fazla avukatın desteğini aldığı da bir gerçektir.
Ceza Dosyasından Tutuklu Kişiden Vekâlet Alma
Bir ceza davası nedeniyle tutuklu yargılanan sanıkların Ceza İnfaz Kurumları ile iş birliği yapan noterler aracılığıyla vekâlet çıkartmaları mümkündür.
Ceza Davalarında Birden Fazla Avukat Tutmak Mümkün Mü?
Ceza Muhakemeleri Kanunu 149. maddesine göre şüpheli veya sanıkların birden çok avukatın yardımından faydalanmaları mümkündür. Sadece aynı Kanun Maddesinin ikinci fıkrası gereğince soruşturma aşamasında ifade alma sırasında en çok üç avukatın katılımına dair sınırlama getirilmiştir.
Hangi Aşamada Şüpheli, Hangi Aşamada Sanık Olunur?
Soruşturma aşamasında suç şüphesi altında olan kişiye şüpheli, kovuşturma aşamasında ise sanık adı verilmektedir.
Ceza Davalarının Aşamaları
Ceza davaları kanun yolları ile birlikte dört farklı aşamadan oluşur. Bunlar soruşturma, kovuşturma, istinaf ve temyizdir.
Bir Avukatın Tecrübeli ve Bilgili Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır?
Bu konuda en başta yapılması gereken ilgili avukatlarla iletişime geçerek yüz yüze bir görüşme yapmaktır. Yapılacak bu görüşme avukat seçiminde fikir oluşturacaktır. Avukatın anlatılan maddi vakalara olan yaklaşımı ve paylaştığı görüşleri avukatın bilgisi ve tecrübesini gösterecektir.
Ceza Avukatının Kesinleşmiş Cezaya İtirazı Mümkün Mü?
Kişi hakkında verilen cezanın kesinleşmesinin ardından bu cezaya itiraz etme yolu bulunmaktadır. Ancak bu sürecin detaylı inceleme ve araştırma gerektirmesi sebebiyle avukatın tecrübesi ve donanımı önem arz etmektedir.
Hükmün kesinleşmesinin ardından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla Yargıtay İlgili Ceza Dairesine başvurmak suretiyle kararın kaldırılması talebinde bulunulabilecektir.
Adam Öldürme Suçunda Avukatın Rolü
Adam öldürme suçu bilindiği gibi en ağır cezalandırma gerektiren suçlardan biridir. Dolasıyla böyle bir suçta şüpheli veya sanık olarak yargılanan kimselerin avukatsız savunma yapması düşünülemez. Ve düşünülememelidir. Zira işlenmeyen bir suçtan ötürü veya meşru müdafaaya rağmen kişinin tüm hayatı bitme noktasına gelmektedir.
Avukat ise dosyadaki delilleri değerlendirme, delil toplama, olayı tüm yönleri ile izah etme açıklama, keşif ve diğer yöntemlerle olayı tüm açıklığıyla ispatlama noktasında Mahkemenin vereceği kararda önemli rol oynamaktadır.
Nitelikli Dolandırıcılık Suçunda Avukatın Rolü
Nitelikli dolandırıcılık suçu hem ağır yaptırımlar dolayısıyla hem de yüz kızartıcı bir suç olması nedeniyle kişinin hayatında büyük yıkımlar yaratabilmektedir. Söz konusu suç isnadıyla cezalandırılmak bir yana yargılanmak dahi kişinin meslek hayatının, aile hayatının yıkıma uğramasına sebebiyet verebilmektedir.
Dolayısıyla soruşturma aşamasından itibaren bu alanda tecrübeli bir avukat desteği almak, doğru strateji ile davanın istenilen şekilde sonuçlanmasına yardımcı olacaktır.
Ceza Davalarında Yargılamanın Yenilenmesi
Yargılamanın yenilenmesi veya diğer ifadeyle iade-i muhakeme olağanüstü kanun yoludur. Kesinleşmiş Mahkeme Kararının, Ceza Muhakemesi Kanunun 311. Maddesine göre yenilenmesi yeni bir olay veya delilin ortaya çıkması halinde mümkün olacaktır.
İletişim
Bu yazı genel niteliktedir; somut olayın koşulları sonucu değiştirir. Dosyanıza ilişkin görüşme için iletişim bilgileri aşağıdadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve içtihat değişebildiğinden, karar vermeden önce güncel durumu bir avukatla değerlendirmenizi öneririz.