İçindekiler · 13 bölüm
İdari dava açma süresi, özel bir kanunda ayrı bir süre öngörülmemişse idare mahkemelerinde ve Danıştayda altmış gün, vergi mahkemelerinde otuz gündür. Bu kural 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesinin birinci fıkrasında yer alır ve Kanun 1982’de yürürlüğe girdiğinden beri değişmemiştir. Kuralın basit görünen yüzü, iki yerde yanıltır: özel kanunların koyduğu yedi, on beş ve otuz günlük süreler genel kuralın önüne geçer ve altmış günlük süre, takvimde iki ay olarak sayılmaz.
Hangi işleme karşı hangi sürenin işlediğini bilmek, davanın esasından önce gelen ilk meseledir. Mahkeme, dilekçeyi aldığında hukuka aykırılık iddiasına bakmadan önce davanın süresinde açılıp açılmadığını inceler. Genel altmış günlük sürenin hangi davalarda uygulandığı, otuz günlük ve daha kısa sürelerin hangi işlemlere bağlandığı, işlemde süre yazılmamışsa ne olacağı ve son günün gün gün nasıl bulunacağı bu yazının konusudur.
Bir Bakışta: İdari Dava Açma Süresi
- Genel süre altmış gündür. İdare mahkemesinde ve Danıştayda açılacak iptal ve tam yargı davalarında, özel kanunda ayrı süre yoksa altmış gün uygulanır.
- Vergi mahkemesinde süre otuz gündür. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlerden doğan uyuşmazlıklar bu süreye tabidir.
- Bazı işlemlerde süre otuz gün ya da daha kısadır. İhale işlemleri, acele kamulaştırma, çevresel etki değerlendirmesi kararları ve kamulaştırma işlemi otuz, sınır dışı etme kararı yedi günlük süreye bağlıdır.
- Süre gün olarak sayılır, ay olarak değil. Altmış gün, iki takvim ayına eşit değildir; iki ay diye hesaplanan süre çoğu zaman bir gün geç biter.
- İşlemde süre yazılmamışsa genel süre uygulanır. Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu, özel süreli bir işlemde bile süre gösterilmemişse altmış ve otuz günlük genel sürenin uygulanacağına karar vermiştir.
- Süre kural olarak tebliği izleyen günden işler. Tebliğ edilen gün sayılmaz; başlangıcın ayrıntısı ayrı bir yazının konusudur.
İdari Dava Açma Süresi Kaç Gün
İdari dava açma süresi, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesinin birinci fıkrasına göre belirlenir. Madde, kuralı tek cümlede kurar: dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür. Bu cümlede iki ayrı bilgi vardır. Birincisi, altmış ve otuz gün birer genel süredir; ikincisi, bu genel süre ancak özel bir kanunda ayrı süre bulunmadığında uygulanır.
Bu nedenle bir işlemin dava süresini bulmak için önce işlemin dayandığı kanuna bakılır. Memurun atanmasına, öğrencinin kaydının silinmesine, ruhsatın iptaline, bir başvurunun reddine ya da belediyenin bir kararına karşı açılacak davalarda çoğu zaman özel bir hüküm yoktur ve genel süre uygulanır. Buna karşılık ihale, acele kamulaştırma, sınır dışı etme ve ödeme emri gibi alanlarda kanun koyucu süreyi bilerek kısaltmıştır. Kısa sürenin varlığı işlemin yazısında belirtilmemiş olsa bile ortadan kalkmaz; ancak aşağıda anlatılacağı gibi, süre hiç gösterilmemişse sonuç değişir.
Süre, davanın açılması için tanınmıştır. Dava dilekçesinin son gün mahkemeye ya da UYAP sistemine ulaşması yeterlidir; davanın o süre içinde sonuçlanması ya da dilekçenin idareye tebliğ edilmesi gerekmez. Süre içinde verilmiş bir dilekçe, sonradan eksiklikleri tamamlanmak üzere reddedilse bile, Kanun yenileme için ayrıca otuz gün tanıdığından davanın süresinde açıldığı kabul edilir. Bu ayrıntının sınırları, dilekçenin şekil şartlarını düzenleyen kurallarla birlikte değerlendirilir.
İdare Mahkemesi Dava Açma Süresi
İdare mahkemesi dava açma süresi, genel kural olarak altmış gündür. İdare mahkemeleri, idari yargıda ilk derece mahkemesidir ve bireysel işlemlere karşı açılan davaların büyük kısmı bu mahkemelerde görülür. Belediye encümeni kararı, valilik işlemi, bakanlığın taşra teşkilatının kararı ya da bir üniversitenin yönetim kurulu kararı gibi işlemlerin iptali istendiğinde, özel süre öngören bir kanun hükmü yoksa altmış günlük süre içinde idare mahkemesine başvurulur.
Aynı kural, idare mahkemesinde açılan tam yargı davaları bakımından da geçerlidir. İdari bir işlemden doğan zararın tazmini isteniyorsa ve iptal ile tazminat birlikte talep ediliyorsa, altmış günlük süre işlemin bildirimini izleyen günden başlar. İdari bir eylemden doğan zararda ise önce idareye başvuru zorunludur ve bu başvurunun süresi farklıdır; ayrıntısı tam yargı davası ve idari yargıda tazminat davaları yazımızda anlatılmıştır.
İdare mahkemesine yanlışlıkla asliye hukuk ya da iş mahkemesi yerine başvurulması ya da tersi, süre bakımından ayrı sonuçlar doğurur. Adli yargıya açılıp görevsizlik nedeniyle reddedilen davalarda Kanunun 9. maddesi, görevsizlik kararının kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde görevli idari yargı merciinde dava açılabileceğini ve görevsiz yere başvurma tarihinin idari yargıya başvurma tarihi sayılacağını düzenler.
Danıştay Dava Açma Süresi
Danıştay dava açma süresi de altmış gündür. Danıştay, bazı davalara ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakar: Cumhurbaşkanı kararları, bakanlıkların ve kamu kurumlarının ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemleri ve Danıştay Kanunu’nda sayılan diğer işlemler bu kapsamdadır. Bu işlemlere karşı açılacak davada da İYUK’un 7. maddesindeki altmış günlük süre uygulanır.
Danıştayın ilk derece sıfatıyla baktığı işlemlerin önemli bir kısmı düzenleyici işlemdir. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde süre, ilan tarihini izleyen günden başlar ve bu işlemin kişiye uygulanması hâlinde uygulama işlemiyle birlikte yeniden dava yolu açılır. Düzenleyici işlemlere karşı davanın kendine özgü kuralları ayrı bir konudur; burada önemli olan, sürenin sayı olarak yine altmış gün olmasıdır.
Danıştayın istinaf ya da temyiz mercii olarak baktığı dosyalardaki süreler ise dava açma süresi değil, kanun yolu süresidir. Bölge idare mahkemesi kararına karşı temyiz ve idare mahkemesi kararına karşı istinaf süreleri ayrı hükümlere bağlıdır ve bu yazının kapsamı dışında kalır.
İptal Davası Açma Süresi Kaç Gün
İptal davası açma süresi, genel kural olarak altmış gündür. İptal davası, bir idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarından biri bakımından hukuka aykırı olduğu iddiasıyla ortadan kaldırılmasını amaçlar. Davanın süresi, işlemin türüne göre değişmez; değişen, işlemin özel bir kanuna tabi olup olmadığıdır.
İptal davası açma süresi kavramı, gündelik dilde adli yargıdaki başka davalarla karıştırılır. Tapu iptali, satış iptali, vasiyetnamenin iptali ya da itirazın iptali davaları adli yargıya aittir ve bu davaların süreleri İYUK’a değil, Türk Medeni Kanunu, Türk Borçlar Kanunu ya da İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre belirlenir. İdari yargıdaki iptal davası ile bu davaların ortak noktası yalnızca addır; süre rejimleri tamamen farklıdır. İptal davası kazanıldığında işlemin geriye etkili olarak ortadan kalkması ve idarenin ne yapmak zorunda olduğu konusunu idari işlemin iptali davası kazanılırsa ne olur yazımızda ele aldık.
İYUK 60 Günlük Süre Hangi Davalarda Uygulanır
İYUK 60 günlük süre, özel süre öngörülmeyen bütün idari davalarda uygulanır. Bu, uygulamada davaların çok büyük bir kısmı demektir. Kamu görevlilerinin atama, nakil, görevde yükselme ve disiplin işlemleri; öğrencilerin kayıt, disiplin ve sınav işlemleri; imar, ruhsat ve yıkım kararları; yabancıların ikamet ve çalışma izni işlemleri ile vatandaşlık başvurularının reddi, kural olarak altmış günlük süreye tabidir.
Altmış günlük süre bir üst sınırdır. Kişi bu sürenin ilk gününde de dava açabilir, son gününde de. Sürenin sonuna kadar beklemenin tek bir kazancı vardır: dilekçeyi hazırlamak ve belgeleri toplamak için zaman. Buna karşılık sürenin son günlerine bırakılan dava, tebliğ tarihinin yanlış hesaplanması ya da son günün tatile denk gelip gelmediğinin yanlış değerlendirilmesi gibi hatalara karşı hiçbir tolerans bırakmaz.
İptal davasında yürütmenin durdurulması istenecekse, sürenin sonunu beklemek ayrıca zarar doğurabilir. İşlemin uygulanması hâlinde telafisi güç zarar doğacaksa, dava ne kadar erken açılırsa mahkemenin bu talebi değerlendirmesi de o kadar erken olur. Süre hukuken altmış gün olsa da, işlemin etkisini hızla göstereceği dosyalarda davanın ilk günlerde açılması tercih edilir.
İdari Davalarda 60 Günlük Süre Tam Yargıda da Geçerli mi
İdari davalarda 60 günlük süre, işlemden doğan tam yargı davalarında da geçerlidir. Kanunun 12. maddesi, ilgililerin hakları ihlal edildiğinde doğrudan tam yargı davası açabileceklerini, iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabileceklerini ya da önce iptal davası açıp kararın tebliği veya işlemin icrası üzerine dava süresi içinde tazminat isteyebileceklerini düzenler. Bu üç yolun hepsinde ölçü, genel dava açma süresidir.
Eylemden doğan zararlarda tablo değişir. Kanunun 13. maddesi, idari eylemden hakları ihlal edilenlerin eylemi öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurmasını şart koşar. Bu bir ve beş yıllık süreler dava açma süresi değil, idareye başvuru süresidir; dava, başvurunun reddinden ya da cevapsız kalmasından sonra yine altmış gün içinde açılır. Üç yolun hangi durumda tercih edileceği ve seçimin süreye etkisi iptal ve tam yargı davası yazımızın konusudur.
İdari Dava Açma Süresi Nasıl Hesaplanır
İdari dava açma süresi, gün esasına göre ve tebliğ tarihini izleyen günden başlayarak hesaplanır. Kanunun 8. maddesinin birinci fıkrası sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağını söyler. Tebliğin yapıldığı gün sayılmaz. İkinci fıkra ise tatil günlerinin sürelere dahil olduğunu, ancak son gün tatile rastlarsa sürenin izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzayacağını düzenler.
Bu iki kuraldan hesap yöntemi çıkar. Önce tebliğ tarihi kesin olarak belirlenir. Ardından bu tarihe altmış gün eklenir; tebliğ gününün ertesi birinci gün sayıldığında, altmışıncı gün tebliğ tarihinin altmış gün sonrasına denk gelir. Son olarak bu günün hafta sonuna, resmî tatile ya da idari yargının çalışmaya ara verme dönemine düşüp düşmediğine bakılır. Son adımın kuralları ayrıntılıdır ve idari dava açma süresi adli tatile ya da hafta sonuna denk gelirse yazımızda ayrıca anlatılmıştır.
Hesabın başlangıç noktası olan tebliğ tarihi her zaman zarfın üzerindeki tarih değildir. Elektronik tebligatta tebliğ, iletinin elektronik adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır; kapıya yapıştırılan ihbarnamede yapıştırma tarihi esas alınır. Bu ayrımlar idari dava açma süresi ne zaman başlar yazımızın konusudur.
60 Günlük Süre Nasıl Hesaplanır
60 günlük süre, takvim ayları üzerinden değil, gün gün sayılarak hesaplanır. İdari yargıdaki süreler Kanunda gün olarak gösterilmiştir. Hukuk yargılamasında sık görülen hafta ve ay esaslı sürelerden farklı olarak, idari yargıda altmış günün iki ay gibi hesaplanmaması gerektiği Danıştay Dergisi’nde yayımlanan incelemelerde de özellikle vurgulanır.
Aradaki fark küçük görünür ama sonucu ağırdır. Aylar yirmi sekiz ile otuz bir gün arasında değiştiği için iki takvim ayı elli dokuz ile altmış iki gün arasında bir süreye karşılık gelir. Otuz bir çeken ayları kapsayan dönemlerde iki ay diye hesaplanan son gün, gerçek altmışıncı günden bir gün sonraya düşer. O gün açılan dava süre aşımı nedeniyle reddedilir.
Hesap yapılırken tatil günleri atlanmaz. Arada hafta sonu, bayram ya da resmî tatil bulunması süreyi uzatmaz; yalnızca son günün tatile rastlaması uzamaya yol açar. Ara günlerdeki tatilleri çıkararak hesap yapan kişi, gerçek son günü kaçırır.
İdari Dava Açma Süresi Hesaplama Örneği
İdari dava açma süresi hesaplama işlemini bir örnekle göstermek gerekirse: bir işlem 1 Ekim 2026 Perşembe günü imza karşılığında tebliğ edilmiş olsun. Tebliğ günü sayılmaz, süre 2 Ekim’de işlemeye başlar. Altmışıncı gün 30 Kasım 2026 Pazartesi günüdür. Bu gün çalışma günü olduğu için süre o gün sona erer.
Aynı işlemi iki ay olarak hesaplayan kişi son günü 1 Aralık 2026 Salı olarak bulur ve davayı o gün açarsa bir gün gecikmiş olur. Arada 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı gibi bir resmî tatilin bulunması da sonucu değiştirmez; tatil son güne denk gelmediği sürece süre uzamaz.
| Adım | Örnekteki karşılığı | Dayanak |
|---|---|---|
| Tebliğ tarihi | 1 Ekim 2026 Perşembe | İYUK m.7/2-a |
| Sürenin ilk günü | 2 Ekim 2026 Cuma | İYUK m.8/1 |
| Altmışıncı gün | 30 Kasım 2026 Pazartesi | İYUK m.7/1 |
| Son gün tatil mi | Hayır, çalışma günü | İYUK m.8/2 |
| İki ay hesabıyla bulunan tarih | 1 Aralık 2026 Salı (bir gün geç) | Hatalı yöntem |
Aynı örnekte işlem vergi mahkemesinin görev alanına girseydi süre otuz gün olacak ve 31 Ekim 2026 Cumartesi gününe düşecekti. Son gün hafta sonuna rastladığı için süre, izleyen çalışma günü olan 2 Kasım 2026 Pazartesi gününün bitimine kadar uzardı.
İdari Dava Açma Süresi 30 Gün Olan Davalar
İdari dava açma süresi 30 gün olan davalar, vergi uyuşmazlıklarıyla sınırlı değildir. Kanun koyucu, çabuk sonuçlanması istenen bazı işlemler için idare mahkemesinde de süreyi otuz güne indirmiştir. Bu işlemlerin en geniş grubu, İYUK’un 20/A maddesindeki ivedi yargılama usulüne tabi işlemlerdir.
İYUK’un 20/A maddesi, ivedi yargılama usulünün uygulandığı işlemleri sayar: ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemleri, acele kamulaştırma işlemleri, Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları, Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca yapılan satış, tahsis ve kiralama işlemleri, Çevre Kanunu uyarınca idari yaptırım kararları hariç çevresel etki değerlendirmesi sonucu alınan kararlar ve Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun uyarınca alınan Cumhurbaşkanı kararları. Bu işlemlerde dava açma süresi otuz gündür.
Aynı madde, ivedi yargılama usulünde Kanunun 11. maddesinin uygulanmayacağını da ayrıca belirtir. Genel kuralda üst makama başvuru dava açma süresini durdururken, bu işlemlerde idareye yapılan başvuru süreyi durdurmaz. Bir acele kamulaştırma işlemine ya da ÇED kararına karşı önce idareye başvurup cevap bekleyen kişi, bu sırada otuz günlük süreyi tüketebilir. İhale işlemlerinde ise dava öncesinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun kendi şikâyet ve itirazen şikâyet usulü işler; dava, bu usulün sonunda verilen kurul kararına karşı açılır.
İvedi yargılama dışında da otuz günlük süreler vardır. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 14. maddesi, kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal davasının, mahkemece yapılan tebligat gününden ya da tebligat yapılamayanlar için gazete ilanı tarihinden itibaren otuz gün içinde açılacağını düzenler. 5510 sayılı Kanunun 102. maddesi ise Sosyal Güvenlik Kurumu’nun idari para cezasına karşı önce on beş gün içinde Kuruma itiraz edilmesini, itirazın reddi hâlinde kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesine başvurulmasını öngörür.
Vergi mahkemesinin görev alanına giren davalardaki otuz günlük genel süre ise ayrı başlangıç kurallarına bağlıdır; tahakkuk, tebliğ, ödeme ve tescil tarihleri ayrı ayrı önem taşır. Bu kurallar ve vergi davalarındaki on beş günlük özel hâller vergi mahkemesinde dava açma süresi yazımızda anlatılmıştır.
İdari Yargı Özel Dava Açma Süreleri
İdari yargı özel dava açma süreleri, İYUK’un 7. maddesindeki genel kuralın istisnalarıdır ve her biri kendi kanununda düzenlenir. Kanunun “özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde” ifadesi, bu özel sürelerin genel sürenin önüne geçtiğini açıkça gösterir. Özel süre genel süreden kısa olabileceği gibi, başlangıç noktası da farklı olabilir.
En kısa özel sürelerden biri yabancılar hukukundadır. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 53. maddesinin üçüncü fıkrası, 21 Kasım 2024 tarihli 7533 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra da yabancının ya da avukatının sınır dışı etme kararına karşı kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabileceğini düzenler. Bu sürenin hesabı ve mahkemenin on beş gün içinde karar verme yükümlülüğü sınır dışı kararı iptal davası yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
Amme alacaklarının tahsilinde de kısa süre vardır. 6183 sayılı Kanunun 58. maddesi, kendisine ödeme emri tebliğ edilen kişinin, borcu olmadığı, kısmen ödediği ya da borcun zamanaşımına uğradığı iddiasıyla tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde itirazda bulunabileceğini söyler. Bu itiraz bugün vergi mahkemesinde dava yoluyla yapılır.
İdari Yargı Süreler Tablosu
İdari yargı süreler tablosu, aşağıdaki başlıca özel ve genel süreleri bir arada gösterir. Tablo, her işlemin kendi kanununa bakma gereğini ortadan kaldırmaz; ancak hangi alanda genel kuralın dışına çıkıldığını görmeye yardımcı olur.
| İşlem | Dava açma süresi | Dayanak |
|---|---|---|
| Özel süre öngörülmeyen idari işlemler | 60 gün | İYUK m.7/1 |
| Danıştayda ilk derece davaları | 60 gün | İYUK m.7/1 |
| Vergi, resim, harç uyuşmazlıkları | 30 gün | İYUK m.7/1 |
| İhale, acele kamulaştırma, ÇED, ÖYK kararları | 30 gün | İYUK m.20/A |
| Kamulaştırma işlemine karşı iptal | 30 gün | 2942 s.K. m.14 |
| SGK idari para cezasında itirazın reddi | 30 gün | 5510 s.K. m.102 |
| Ödeme emrine karşı dava | 15 gün | 6183 s.K. m.58 |
| Sınır dışı etme kararı | 7 gün | 6458 s.K. m.53/3 |
| Adli yargıdan görevsizlik sonrası | Kesinleşmeden itibaren 30 gün (asıl süre dolmamışsa o süre) | İYUK m.9 |
Tablodaki sürelerin tamamı, işlemin usulüne uygun biçimde bildirilmesiyle başlar. Bildirim hiç yapılmamışsa ya da işlem kişiye tebliğ edilmeden öğrenilmişse, sürenin başlangıcı ayrıca tartışılır; bu durumun kuralları tebliğ edilmeyen idari işlem yazımızda anlatılmıştır.
İşlemde Dava Süresi Yazılmamışsa Hangi Süre Uygulanır
İşlemde dava süresi yazılmamışsa, işlem özel bir süreye tabi olsa bile genel dava açma süresi uygulanır. Bu sonuç Anayasa’nın 40. maddesinin ikinci fıkrasından doğar: Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır. İdare bu yükümlülüğü yerine getirmemişse, bunun sonucuna kişi katlanmaz.
Danıştay bölgeler arasındaki farklı uygulamaları İçtihatları Birleştirme Kurulu kararıyla sona erdirmiştir. Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu’nun E.2021/2, K.2022/1 sayılı ve 15 Mart 2022 tarihli kararı, 19 Haziran 2022 tarihli ve 31871 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Danıştay Dergisi’nde aktarıldığı üzere kararın sonucu şudur: özel dava açma süresine tabi bir idari işlemde dava açma süresi gösterilmemişse, vergi mahkemelerinde otuz, Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış günlük genel süre uygulanır; genel süreye tabi bir işlemde süre gösterilmemiş olsa da genel süre uygulanmaya devam eder.
Kararın pratik anlamı büyüktür. Örneğin kısa özel süreye tabi bir işlemin yazısında hiçbir başvuru yolu ve süre belirtilmemişse, kişi altmış günlük genel süre içinde açtığı davada süre aşımıyla karşılaşmamalıdır. Ancak bu koruma yalnızca sürenin gösterilmediği hâlde işler. İşlemde yanlış bir süre yazılmışsa ya da süre doğru yazılmış ama kişi okumamışsa, sonuç ayrıca değerlendirilir. İşlem yazısındaki başvuru yolu ve süre ibaresinin, dava açmadan önce mutlaka okunması gerekir.
Memur İdari Dava Açma Süresi
Memur idari dava açma süresi, genel kural olarak altmış gündür ve memurluğa özgü ayrı bir dava süresi yoktur. Atama, naklen atama, görevden uzaklaştırma, görevde yükselme sınavı sonuçları, disiplin cezaları ve özlük haklarına ilişkin işlemler, özel bir kanun hükmü bulunmadıkça İYUK’un 7. maddesindeki altmış günlük süreye tabidir.
Kamu görevlilerinde karışıklık, dava süresi ile itiraz süresinin birbirine karıştırılmasından doğar. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, uyarma, kınama ve aylıktan kesme gibi bazı disiplin cezalarına karşı disiplin kuruluna itiraz yolu tanır ve bu itiraz kısa bir süreye bağlıdır. İtiraz ile dava farklı yollardır; itirazın yapılıp yapılmaması, dava açma süresinin nasıl hesaplanacağını etkiler. Disiplin cezasında hangi yolun hangi sürede kullanılacağı disiplin cezasına itiraz yazımızda tablo hâlinde anlatılmıştır.
Atama ve nakil işlemlerinde yetkili mahkeme de özel bir kurala bağlıdır. Kamu görevlilerine ilişkin davalarda, atama ve nakil işlemleri bakımından yeni ya da eski görev yerindeki idare mahkemesi yetkilidir. Yetkisiz mahkemeye açılan dava reddedilmez, dosya yetkili mahkemeye gönderilir; ancak davanın süresinde açılmış olması yine şarttır.
Özel Süre ile Genel Süre Çakışırsa Hangisi Uygulanır
Özel süre ile genel süre çakışırsa, işlemin dayandığı özel kanundaki süre uygulanır. İYUK’un 7. maddesi genel süreyi yalnızca özel kanunda ayrı süre gösterilmemişse devreye sokar. Bu yüzden bir işleme karşı dava açmadan önce sorulacak soru “İYUK ne diyor” değil, “bu işlemin dayandığı kanunda dava süresi var mı” olmalıdır.
Çakışma bazen tek bir işlemde iki ayrı süre biçiminde görünür. Bir kamulaştırma işleminde idari yargıda iptal davası otuz gün içinde açılır; aynı Kanun, maddi hatalara karşı adli yargıda düzeltim davasını da aynı sürede öngörür. İhale işleminde ise dava otuz gündür, ama ihaleden yasaklama kararları ivedi yargılama usulünün dışında bırakıldığı için bu kararlara karşı genel süre uygulanır. Aynı idarenin iki ayrı işlemi iki ayrı süreye bağlı olabilir.
Özel süre, işlemin yazısında gösterilmişse bağlayıcıdır. Yukarıda anılan İçtihatları Birleştirme Kurulu kararı, sürenin hiç gösterilmediği hâli düzenler. Kısa özel sürenin işlem yazısında açıkça belirtildiği bir dosyada, genel altmış günlük süreye güvenerek bekleyen kişi süreyi kaçırmış olur.
İdari Dava Açma Süresi Değişikliği Var mı
İdari dava açma süresi değişikliği, Kanunun yürürlüğe girdiği 1982’den bu yana İYUK’un 7. maddesinde yapılmamıştır. Altmış ve otuz günlük genel süreler, başlangıç kuralları ve ilan yoluyla bildirimde on beş günlük ek süre, Kanunun ilk metnindeki hâliyle yürürlüktedir. Son yıllarda yapılan değişiklikler dava açma süresine değil, idari yargılamanın başka aşamalarına ilişkindir.
Sık karıştırılan değişiklik 2021 yılına aittir. 8 Temmuz 2021 tarihli 7331 sayılı Kanun, idareye yapılan başvurulara cevap verilmesi için tanınan süreleri kısaltmış ve Kanuna eklenen geçici 10. madde ile bu değişiklikten önce yapılmış başvurular için eski sürelerin uygulanmasını öngörmüştür. Bugün yürürlükteki metne göre idare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır. Bu değişiklik dava açma süresini değil, idareye başvuru ile sürenin durması konusunu ilgilendirir.
2026 yılında yapılan değişiklikler de dava açma süresine dokunmamıştır. 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanun istinaf ve temyiz aşamasına ilişkin hükümleri değiştirmiştir. 2023 depremlerinden sonra 7471 sayılı Kanunla eklenen geçici 11. madde, hasar tespit raporlarına dayalı işlemlere karşı açılan davalarda savunma, keşif ve istinaf süreleri gibi yargılama sürelerini kısaltmış, ancak dava açma süresini değiştirmemiştir. Olağanüstü dönemlerde sürelerin durdurulması ise ayrı düzenlemelerle yapılmıştır: Covid-19 salgınında 13 Mart ile 15 Haziran 2020 arası, 141 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile de deprem bölgesindeki iller için 6 Şubat ile 7 Nisan 2023 arası süreler durmuştur.
Aynı Altmış Gün Farklı Sonuç Verebilir
İdari dava açma süresinin kaç gün olduğu, sorunun yalnızca bir parçasıdır. Aynı altmış gün, tebliğin nasıl yapıldığına, son günün hangi takvim gününe düştüğüne ve kişinin bir hata yapıp yapmadığına göre farklı sonuç verir. Bu üç soru ayrı kurallara bağlıdır ve her biri ayrı bir yazıda ele alınmıştır.
Sürenin hangi gün başladığı; elektronik tebligatta beşinci gün kuralı, kapıya yapıştırma, aile üyesine yapılan tebliğ ve ilanen tebliğde on beş günlük ek süre gibi ayrıntılara bağlıdır. İşlem hiç tebliğ edilmemişse, işlemi başka bir yoldan öğrenen kişinin süresi öğrenme tarihine göre tartışılır. Son günün tatile rastlaması ve idari yargının 20 Temmuz ile 31 Ağustos arasındaki çalışmaya ara verme dönemi ise süreyi uzatabilir.
Süre kaçırılmışsa, aynı istemle idareye yeniden başvurarak yeni bir süre kazanmanın mümkün olmadığı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararıyla kesinleşmiştir. Bu sonucun ayrıntıları ve kalan sınırlı imkânlar idari dava süresinin kaçırılması yazımızda anlatılmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
İdari dava açma süresi kaç gündür?
Özel bir kanunda ayrı süre yoksa idare mahkemelerinde ve Danıştayda altmış gün, vergi mahkemelerinde otuz gündür. İhale ve acele kamulaştırma gibi bazı işlemlerde otuz, sınır dışı etme kararında yedi günlük özel süreler vardır.
Danıştay dava açma süresi ne kadar?
Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalarda süre altmış gündür. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde bu süre ilan tarihini izleyen günden başlar.
İptal davası açma süresi kaç gün?
İdari yargıda iptal davası açma süresi, özel süre yoksa altmış gündür. Tapu iptali, satış iptali ya da itirazın iptali gibi davalar adli yargıya aittir ve farklı sürelere tabidir.
60 gün iki ay olarak hesaplanabilir mi?
Hayır. Süre gün gün sayılır. Aylar farklı gün sayısına sahip olduğu için iki ay diye hesaplanan tarih çoğu zaman gerçek altmışıncı günden bir gün sonraya düşer ve dava süre aşımıyla reddedilebilir.
İdari dava açma süresi 30 gün olan hâller hangileridir?
Vergi davaları, İYUK m.20/A kapsamındaki ihale, acele kamulaştırma, ÇED ve Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları, kamulaştırma işlemine karşı iptal davası ve SGK idari para cezasına itirazın reddinden sonra açılan dava otuz günlük süreye tabidir.
İşlemde dava süresi yazmıyorsa ne olur?
Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu’nun E.2021/2, K.2022/1 sayılı kararına göre süre gösterilmemişse özel süreli işlemlerde bile genel süre, yani idare mahkemesinde altmış, vergi mahkemesinde otuz gün uygulanır.
Memur disiplin cezasına karşı dava açma süresi kaç gün?
Disiplin cezasına karşı dava açma süresi altmış gündür. Bazı cezalara karşı disiplin kuruluna itiraz yolu da vardır ve itirazın yapılması, sürenin hesabını etkiler.
İdare mahkemesi başvuru süresi ile dava açma süresi aynı şey midir?
Genellikle aynı anlamda kullanılır. Ancak eylemden doğan zararda önce idareye bir yıl ve beş yıllık süreler içinde başvurulur; bu başvuru süresi, sonradan açılacak davanın süresinden farklıdır.
Tam yargı davasında dava açma süresi farklı mıdır?
İşlemden doğan tam yargı davasında süre altmış gündür. Eylemden doğan zararda ise önce idareye başvuru zorunludur ve dava bu başvurunun reddinden sonra altmış gün içinde açılır.
Acele kamulaştırma kararına karşı idareye başvurmak dava süresini durdurur mu?
Hayır. İvedi yargılama usulüne tabi işlemlerde İYUK’un 11. maddesi uygulanmaz. Bu nedenle acele kamulaştırma ya da ÇED kararına karşı idareye yapılan başvuru otuz günlük dava süresini durdurmaz.
Son gün dava UYAP üzerinden gece açılabilir mi?
UYAP üzerinden elektronik imzayla açılan davalarda dilekçenin son gün sistem üzerinden mahkemeye ulaşması yeterlidir. Fiziki dilekçe ise adliyenin çalışma saatleri içinde verilmelidir.
İdare mahkemesi iptal davası süresi ne kadar?
Özel bir kanun hükmü yoksa altmış gündür. İhale, acele kamulaştırma ve ÇED kararları gibi ivedi yargılama usulüne tabi işlemlerde süre otuz gündür.
İdari dava süresi hesaplama nasıl yapılır?
Tebliğ gününün ertesi birinci gün sayılır ve gün gün altmış gün eklenir. Son gün tatile rastlıyorsa izleyen çalışma gününe uzar; ara günlerdeki tatiller süreyi uzatmaz.
60 gün dava açma süresi hangi davalarda geçerlidir?
Özel süre öngörülmeyen bütün idari davalarda geçerlidir. Atama, disiplin, ruhsat, imar, öğrenci ve yabancılar işlemlerine karşı açılan davaların büyük kısmı bu süreye tabidir.
İdari dava açma süresi değişti mi?
Hayır. İYUK’un 7. maddesindeki altmış ve otuz günlük süreler 1982’den beri aynıdır. 2021’de değişen, idareye başvuruya cevap süresidir; 2026 değişiklikleri ise istinaf ve temyiz aşamasına ilişkindir.
Süre Hesabı Dilekçeden Önce Yapılır
İdari dava açma süresi, davanın esasından bağımsız olarak davayı kaybettirebilen tek şarttır. Mahkeme süre aşımını kendiliğinden inceler ve sürenin kaçırıldığını tespit ederse işlemin hukuka aykırı olup olmadığına hiç bakmaz. Bu nedenle bir idari işlem tebliğ edildiğinde ilk yapılacak iş, işlemin hangi kanuna dayandığını, o kanunda özel bir süre bulunup bulunmadığını ve tebliğ tarihinin kesin olarak ne olduğunu belirlemektir.
Hesap, gün gün yapılmalı ve son günün tatile denk gelip gelmediği ayrıca kontrol edilmelidir. İşlem yazısında başvuru yolu ve süre gösterilmişse o ibare esas alınmalı, gösterilmemişse genel süreye güvenilmeli ama son güne bırakılmamalıdır. Kanunun tam metnine 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu sayfasından ulaşılabilir.
Size tebliğ edilen bir idari işleme karşı dava süresinin nasıl hesaplanacağını dosyanız üzerinden birlikte değerlendirmek için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.
Bu içerik, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun yürürlükteki hükümlerine dayanan genel nitelikte bir açıklamadır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Somut işleminize uygulanacak süre için bir avukatla görüşmeniz gerekir.
Av. Handan Sayan Özgül — Ankara Barosu
İletişim
Bu yazı genel niteliktedir; somut olayın koşulları sonucu değiştirir. Dosyanıza ilişkin görüşme için iletişim bilgileri aşağıdadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve içtihat değişebildiğinden, karar vermeden önce güncel durumu bir avukatla değerlendirmenizi öneririz.
Devamı
İlgili yazılar
-
Yakınım Geri Gönderme Merkezinde, İdari Gözetim Süresi En Fazla Ne Kadar Olabilir
İdari gözetim süresi geri gönderme merkezinde altı ayı geçemez, yalnız iki sebeple altı ay daha uzar. Aylık değerlendirme, 30 gün kuralı ve süre aşımı.
Yabancılar Hukuku -
Disiplin Cezasıyla Üniversiteden Atılan Öğrenci Başka Okula Gidebilir mi
Üniversiteden atılan öğrenci başka okula gidebilir mi? Kanun yalnız çıkarıldığı kuruma dönüşü yasaklar. YKS, yatay geçiş ve askerlik ertelemesi açıklandı.
Eğitim Hukuku -
Yükseköğretim Kurumundan Çıkarma Cezası Aldım, Fiilim Bu Cezayı Gerektiriyor mu
Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası yalnız kanunda sayılan dört fiille verilir. Uyuşturucu kullanmak, silah taşımak ve cinsel taciz bu listede değildir.
Eğitim Hukuku -
Adliyede Çalışıyorum, Adalet Bakanlığı Eş Durumu İçin Ne Gerekir?
Adalet Bakanlığı eş durumu tayininde atamadan önceki mazerete dayanılamaz, bir yıl kuralı vardır ve adliye personelinde komisyon muvafakati aranır.
İdare Hukuku