Öğretmen Disiplin Cezası Alırsa Kadrolu, Sözleşmeli ve Adayda Ne Değişir?

Öğretmen disiplin cezası bugün tek bir kanuna dayanmıyor. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun tam metninde özel ders ifadesi hiç geçmez, ses veya görüntü ifadesi de geçmez; buna karşılık bir eğitim kurumunda menfaat karşılığında özel ders vermek aylıktan kesme, öğrencinin görüntüsünü usulsüz paylaşmak kınama cezası gerektirir. Bu iki fiilin dayanağı 657 değil, 18 Ekim 2024’te yürürlüğe giren 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanununun 24 üncü maddesidir. Yani öğretmen, memurların genel disiplin rejimine ek olarak mesleğine özgü ikinci bir katmanla karşı karşıyadır.

İkinci ve daha büyük fark statüden doğar. Kadrolu öğretmen, sözleşmeli öğretmen, adaylık sürecindeki öğretmen, Millî Eğitim Akademisinde hazırlık eğitimi gören öğretmen adayı ve ders ücreti karşılığı görevlendirilen ücretli öğretmen aynı fiili işlediğinde karşılarına çıkan ceza listesi, cezayı veren merci ve cezanın kariyerlerindeki sonucu birbirinden ayrılır. Aşağıda bu beş statünün her biri için hangi mevzuatın uygulandığı, cezayı kimin verdiği, sürecin nasıl işlediği ve cezanın somut sonucunun ne olduğu 657 sayılı Kanun, 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu, Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği ve Millî Eğitim Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği hükümleri üzerinden ele alınıyor.

Özetle: Öğretmen Disiplin Cezasında Statüye Göre Değişen Sonuç

Statü	Uygulanan disiplin rejimi	Cezanın kendine özgü sonucu
Kadrolu öğretmen	657 m.125 + 7528 m.24	Genel memur rejimi; ceza sicile ve kademe hakkına yansır
Sözleşmeli öğretmen (657 m.4/B)	657 m.125 + 7528 m.24	Kanun ayrım yapmamıştır; ayrıca sözleşme feshi sebepleri saklıdır
Aday öğretmen (geçiş kuşağı)	657 m.125 + m.56	Birden fazla uyarma/kınama ya da daha ağır ceza ilişik kesme sebebidir
Akademi öğretmen adayı	7528 m.12-13 (657 uygulanmaz)	Kınama, ödeme kesintisi, Akademiden çıkarma
Ücretli öğretmen	Memur statüsü yok, disiplin cezası verilmez	Yaptırım görevlendirmenin sonlandırılmasıdır

Üç noktayı baştan ayırmak gerekir. Birincisi, öğretmenlere özel bir “disiplin cezaları yönetmeliği” yoktur; uygulanan metin bütün Devlet memurlarını kapsayan Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğidir. İkincisi, cezayı kural olarak okul müdürü verir, çünkü Millî Eğitim Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin ekli cetvelinde okullarda görevli personelin disiplin amiri müdür olarak gösterilmiştir. Üçüncüsü, 7528 sayılı Kanunla gelen iki fiil grubu 657’de bulunmadığı için bu fiillere dayanan cezalar yalnızca öğretmen ve yöneticiler bakımından geçerlidir.

Öğretmen Disiplin Cezası Hangi Mevzuata Göre Verilir?

Öğretmen disiplin cezası dört metnin birlikte okunmasıyla belirlenir: cezaların adı ve hangi fiile hangi cezanın verileceği 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinde, öğretmenliğe özgü iki ek fiil grubu 7528 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde, soruşturmanın ve kurulların işleyişi Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğinde, cezayı verecek amirin kim olduğu ise Millî Eğitim Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin ekli cetvelindedir.

7528 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin ilk cümlesi bu mimariyi açıkça kurar: öğretmen ve yöneticiler hakkında 657 sayılı Kanunun disiplin hükümleri uygulanır. Kanun, 657’yi devre dışı bırakmamış, üzerine iki fiil grubu eklemiştir. Aynı Kanunun 34 üncü maddesi de tamamlayıcıdır: bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde, hazırlık eğitimi alan öğretmen adayları hariç olmak üzere, kapsamdaki personel bakımından 657 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat uygulanır.

Öğretmen disiplin cezaları yönetmeliği diye ayrı bir yönetmelik var mı

Hayır. Millî Eğitim Bakanlığının yalnız öğretmenlere özgü bir disiplin cezaları yönetmeliği bulunmaz. Arama motorlarında sıkça karşılaşılan bu ifade iki ayrı metnin karıştırılmasından doğar. Yürürlükteki genel metin, 29/4/2021 tarihli ve 3935 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan ve 30 Nisan 2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği’dir ve bütün Devlet memurlarını kapsar. Bakanlığın kendi yönetmeliği ise yalnızca disiplin amirlerini belirler, ceza listesi içermez.

Öğrenciler için durum farklıdır ve karışıklığın ikinci kaynağı budur: okul ve üniversite öğrencilerinin disiplin işlerini düzenleyen ayrı yönetmelikler gerçekten vardır. Öğretmen disiplin cezası araştırırken önünüze öğrenci disiplin cezalarını anlatan sayfaların çıkması bu yüzdendir; iki rejimin ortak yanı yoktur.

Mülga 1982 tarihli yönetmeliğe dayanan kaynaklara güvenilmez

Halen dolaşımdaki pek çok kaynak, 657 sayılı Kanunun 134 üncü maddesinin yolladığı 1982 tarihli Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğe atıf yapar. Bu yönetmelik 30/4/2021 tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır. Madde numaraları da değişmiştir: tebliğ süreleri eski metinde 15 inci maddede iken yürürlükteki metinde 33 üncü maddededir. Bir kaynağın “müsteşar” ifadesini kullanması, kurul başkanlığını müsteşara vermesi ya da 1982 tarihli yönetmeliği anması, o kaynağın güncel olmadığının pratik işaretidir.

Öğretmene Hangi Disiplin Cezaları Verilir?

Öğretmene verilen cezalar, 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesindeki beş kademeli listeden çıkar. Liste bütün Devlet memurları için ortaktır ve öğretmene özel bir altıncı ceza türü bulunmaz; öğretmene özgü olan, bazı fiillerin hangi cezaya bağlandığıdır.

Ceza	İçeriği	Kimin verdiği
Uyarma	Görevde daha dikkatli olması gerektiğinin yazıyla bildirilmesi	Disiplin amiri (okul müdürü)
Kınama	Kusurlu sayıldığının yazıyla bildirilmesi	Disiplin amiri (okul müdürü)
Aylıktan kesme	Brüt aylıktan 1/30 - 1/8 arasında kesinti	Disiplin amiri (okul müdürü)
Kademe ilerlemesinin durdurulması	1 - 3 yıl kademe ilerlemesinin durdurulması	Disiplin kurulu kararı + atamaya yetkili amir
Devlet memurluğundan çıkarma	Memuriyete son verilmesi	Yüksek disiplin kurulu

İlk üç cezayı disiplin amiri doğrudan verir. Kademe ilerlemesinin durdurulmasında amir yalnız teklif eder, kararı disiplin kurulu verir ve ceza atamaya yetkili amirin onayıyla uygulanır. En ağır ceza olan Devlet memurluğundan çıkarma ise yalnızca yüksek disiplin kurulunun yetkisindedir. Bu cezaların hesabı, süreleri ve sonuçları için aylıktan kesme cezasında maaştan ne kadar kesileceğini, kademe ilerlemesinin durdurulmasının terfiye etkisini ve yüksek disiplin kurulunun hangi cezalara baktığını ayrı ayrı inceleyebilirsiniz.

Öğretmen Disiplin Cezası Alırsa Ne Olur, Sonuç Statüye Göre Değişir mi?

Değişir. Aynı kınama cezası kadrolu öğretmende sicile işlenen bir kayıt iken, adaylık sürecindeki öğretmende ikincisiyle birlikte meslekten ilişik kesilmesine kadar giden bir sonuç doğurabilir. Statü farkını bilmeden verilen cevaplar bu yüzden yanıltıcıdır.

Kadrolu öğretmende sonuç

Kadrolu öğretmen, 657 sayılı Kanunun genel rejimine tabidir. Ceza özlük dosyasına işlenir, disiplin iş ve işlemlerine ilişkin bilgiler kamu personel bilgi sistemine kaydedilir. Cezanın asıl bedeli çoğu zaman kesilen para değildir: son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almamış olma şartı kırıldığı için, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın verilen ilave kademe hakkı kaybedilir. Kademe ilerlemesinin durdurulması ve daha ağır cezalarda belirli kadrolara atanma yasağı da devreye girer.

Öğretmen kınama cezası alırsa ne olur

Kınama, uygulamada öğretmenlere en sık verilen cezadır ve kusurlu sayıldığının yazıyla bildirilmesi anlamına gelir. Maaşa doğrudan bir etkisi yoktur; ağırlığı sicile ve sonraki süreçlere yansımasındadır. İki nokta önemlidir. Birincisi, kınama cezası son sekiz yıl içinde disiplin cezası almamış olma şartını kırar ve buna bağlı ilave kademe hakkını ortadan kaldırır. İkincisi, aynı fiilin silinme süresi içinde tekrarında bir derece ağır ceza uygulanır; ayrıca aynı derecede cezayı gerektiren farklı fiillerin üçüncü uygulamasında da ceza bir derece ağırlaşır. Yani ilk kınama tek başına hafif görünse de tekerrür zincirinin ilk halkasıdır.

Öğretmen aylıktan kesme cezası alırsa ne olur

Aylıktan kesme, brüt aylıktan 1/30 ile 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır ve cezayı okul müdürü verir. Kesinti, cezanın tebliğ edildiği değil verildiği tarihi takip eden ay başında maaşa yansır. Kadrolu öğretmende sonuç bu kesinti ve sicil kaydıyla sınırlı kalırken, adaylık süreci devam eden öğretmende aynı ceza tek başına ilişik kesme sebebidir. Kesintinin hangi kalemler üzerinden hesaplandığını ve hangi ödemelerin kesinti dışında kaldığını aylıktan kesme cezasının hesabını ele aldığımız yazıda ayrıntılı anlattık.

Sözleşmeli öğretmen disiplin cezası alırsa ne olur

Sözleşmeli öğretmen 7528 sayılı Kanunun 15 inci maddesi uyarınca 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında istihdam edilir. Genel sözleşmeli personel mevzuatında disiplin cezası sistemi kurulmamıştır; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda disiplin kelimesi hiç geçmez ve tek yaptırım sözleşmenin feshidir. Öğretmenler bakımından tablo farklıdır: 7528 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi “öğretmen ve yöneticiler hakkında 657 sayılı Kanunun disiplin hükümleri uygulanır” derken kadrolu ve sözleşmeli ayrımı yapmamıştır ve aynı Kanunun 2 nci maddesi Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenleri kapsama almıştır.

Bunun pratik sonucu iki yönlüdür. Sözleşmeli öğretmen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezasıyla karşılaşabilir; bu cezalara karşı memurunkiyle aynı itiraz ve dava yolları açıktır. Buna karşılık sözleşme feshi sebepleri ayrı bir başlıktır ve disiplin cezasından bağımsız işler. Sözleşmeli personel mevzuatındaki fesih sebeplerinden biri olan “yazılı uyarıya rağmen sözleşme koşullarına uymama halinin tekrarlanması” bendi, Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararıyla iptal edilmiştir; dolayısıyla idarenin elindeki fesih sebepleri sınırlıdır ve genişletici yoruma elverişli değildir.

Aday öğretmen disiplin cezası alırsa adaylığı kalkar mı

Adaylık sürecindeki öğretmen için 657 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi belirleyicidir ve bu madde 23/1/2026 tarihli ve 7573 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Yürürlükteki hâline göre adaylık süresi içinde birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası almış olanlar ile aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanların, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla ilişikleri kesilir. İlişiği kesilenler, sağlık nedenleri hariç, üç yıl süreyle Devlet memurluğuna alınmaz. Aynı düzenlemeyle 57 nci madde yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu tabloyu okurken hangi kuşakta olduğunuza bakmak şarttır. 7528 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi, maddenin yürürlüğe girdiği tarihte aday öğretmen olanlar ile 1/9/2025 tarihine kadar aday öğretmen olarak istihdam edilenleri Aday Öğretmen Yetiştirme Programına tabi tutmuş, adaylık sürecinin bir yıldan az iki yıldan çok olamayacağını belirtmiştir. Yeni sistemde ise durum değişir: aynı Kanunun 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca üç yıllık çalışma süresini tamamlayarak öğretmen kadrolarına atanan sözleşmeli öğretmenler hakkında 657 sayılı Kanunda düzenlenen adaylık hükümleri uygulanmaz. Bu kuşak bakımından adaylık aşaması bulunmadığı için 56 ncı maddenin ilişik kesme sonucu da doğmaz.

Akademi öğretmen adayında tamamen ayrı bir rejim işler

Millî Eğitim Akademisinde hazırlık eğitimi gören öğretmen adayı, henüz memur değildir ve 657 sayılı Kanunun disiplin hükümlerine tabi değildir. 7528 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi hazırlık eğitimi alan öğretmen adaylarını açıkça istisna tutmuştur. Onlara uygulanan liste, aynı Kanunun 12 nci maddesindeki üç cezadır ve bu maddeler 1/9/2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Ceza	Örnek fiiller	Kim verir
Kınama	Sınavda kopyaya teşebbüs, hazırlık eğitimine mazeretsiz iki gün katılmamak, Akademi personelini kaba sözle rencide etmek	Eğitim ve uygulama merkezi müdürü
Ödeme kesintisi (ödemenin 1/10’u)	Kopya çekmek veya çektirmek, mazeretsiz dört gün katılmamak, Akademiye sarhoş gelmek	Eğitim ve uygulama merkezi müdürü
Akademiden çıkarma	Uyuşturucu madde temini veya kullanımı, cebir ve şiddet, belgede sahtecilik, mazeretsiz altı gün katılmamak, başkasının yerine sınava girmek	Disiplin Kurulu

Süreler de farklıdır ve memur rejimiyle karıştırılmamalıdır: savunma için verilecek süre on günden az olamaz, soruşturma otuz günde tamamlanır ve gerekçeyle otuz güne kadar uzatılabilir, itiraz süresi cezanın tebliğini izleyen beş iş günüdür. Kınama ve ödeme kesintisine karşı Disiplin Kuruluna, Akademiden çıkarmaya karşı Akademik Kurula itiraz edilir; itirazlar sırasıyla yirmi ve otuz gün içinde karara bağlanır. Akademiden çıkarma cezası uygulananlar sözleşmeli öğretmen olarak istihdam edilmez, istihdam edilmişlerse sözleşmeleri feshedilir.

Ücretli öğretmen disiplin cezası alır mı

Ücretli öğretmen, 657 sayılı Kanunun 89 uncu maddesi kapsamında ders ücreti karşılığı görevlendirilen kişidir; memur kadrosunda ya da sözleşmeli personel pozisyonunda değildir. Disiplin cezası memur statüsüne bağlı bir yaptırım olduğundan, ücretli öğretmene uyarma ya da kınama gibi bir ceza verilmesi mümkün değildir. İdarenin elindeki yaptırım, görevlendirmenin sonlandırılmasıdır. Fiil aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa ceza soruşturması ayrıca yürür; disiplin yolunun kapalı olması diğer yolları kapatmaz.

7528 Sayılı Kanunun Öğretmene Getirdiği İki Ceza Sebebi

Bu bölüm, öğretmen disiplin cezası konusunda güncel kaynaklarla eski kaynakları ayıran asıl noktadır. 7528 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi, 657’de karşılığı bulunmayan beş fiil grubunu doğrudan birer cezaya bağlamıştır: biri kınama, dördü aylıktan kesme karşılığındadır. Kanunun tam metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.

Öğretmen özel ders verirse cezası nedir

İlgili mevzuatı gereği yapılanlar dışında öğrencilere menfaat karşılığında özel ders veren ya da özel ders için yönlendirme yapan öğretmen ve yöneticilere aylıktan kesme cezası verilir. Hüküm iki ayrı davranışı birlikte cezalandırır: dersi bizzat vermek ve öğrenciyi bir başkasına yönlendirmek. Yönlendirme, dersi veren kişi olmasanız bile sizi cezanın kapsamına sokar.

Bu düzenlemeden önce özel ders meselesi, 657 sayılı Kanunun 28 inci maddesindeki ticaret ve kazanç getirici faaliyet yasağı ile genel disiplin hükümleri üzerinden dolaylı olarak değerlendiriliyordu. 7528 sayılı Kanun tartışmayı bitirmiş, fiili doğrudan adlandırıp cezasını da göstermiştir. Cezanın karşılığı brüt aylıktan yapılacak kesintidir ve ödeme, kesintinin nasıl hesaplandığını anlattığımız yazıdaki kurallara göre yürür.

Öğretmen ve öğrenci fotoğrafı paylaşımı hangi cezayı gerektirir

Öğrencilere ve eğitim süreçlerine ilişkin ses veya görüntüleri ilgili mevzuatında belirlenmiş usuller dışında paylaşan öğretmen ve yöneticilere kınama cezası verilir. Hükmün kapsamı fotoğrafla sınırlı değildir; ses kaydı, video ve ders içi görüntüler de aynı çerçevededir. Belirleyici ölçüt paylaşımın yapılıp yapılmadığı değil, mevzuatta belirlenmiş usullere uyulup uyulmadığıdır. Veli izni alınmış ve kurumun belirlediği usule uygun yapılan paylaşım bu maddenin kapsamına girmez.

Ceza sonucunun yanında ikinci bir risk daha vardır: kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi ve yayılması ayrı bir hukuki sorumluluk doğurur. Disiplin cezasının verilmiş olması bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Not verirken taraflı davranmak ve programa aykırı faaliyet

Aynı fıkra iki fiil daha sayar ve her ikisinin karşılığı da aylıktan kesmedir. Birincisi, öğrencilerin ders başarılarının değerlendirilmesinde taraflı davranmaktır; not vermede kayırma ya da cezalandırma iddiası artık genel bir “görevi kötüye kullanma” tartışması değil, adı konmuş bir disiplin fiilidir. İkincisi, eğitim öğretim sürecinde Bakanlıkça onaylanan öğretim programının belirlediği amaç ve hedeflere aykırı faaliyet ve uygulama yapmaktır. Fıkra ayrıca, öğretmenlik mesleğiyle bağdaşmayacak şekilde öğrencilere olumsuz örnek teşkil edecek söz, davranış, hâl ve hareketleri de aynı cezaya bağlamıştır.

Öğretmenliğin sona ermesini gerektiren mahkûmiyetler

7528 sayılı Kanunun 25 inci maddesi disiplin hukukunun dışında, ondan bağımsız bir sona erme sebebi düzenler. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, kullanılmasını kolaylaştırma, kullanmak için satın alma, kabul etme veya bulundurma ya da kullanma suçları ile hayâsızca hareketler, müstehcenlik, fuhuş ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanların öğretmenliği sona erer. Bu sonuç bir disiplin cezası değildir; mahkûmiyetin kendisine bağlanmış kanuni bir sonuçtur ve 657 sayılı Kanunun ilgili hükümleri saklı kalarak uygulanır.

Öğretmene Cezayı Kim Verir, Okul Müdürü Disiplin Amiri midir?

Evet. Millî Eğitim Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin ekli cetvelinde, okullarda görevli “diğer personel” satırının karşısında disiplin amiri olarak müdür gösterilmiştir. Öğretmen bu satırın kapsamındadır; uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını veren makam okul müdürüdür. Yönetmelik 2 Ocak 2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır ve tam metnine buradan ulaşılabilir.

Unvan	Disiplin amiri
Okulda görevli öğretmen ve diğer personel	Okul/kurum müdürü
Okul/kurum müdürü (ilçede)	İlçe millî eğitim müdürü
Okul/kurum müdürü (ilçe teşkilatı olmayan il merkezinde)	İl millî eğitim müdürü
İlçe millî eğitim müdürü	Kaymakam
İl millî eğitim müdürü	Vali
Yurt dışındaki Türk okullarında öğretmen ve müdür yardımcısı	Okul/merkez müdürü

Okul müdür yardımcısı disiplin amiri olabilir mi

Cetvelde müdür yardımcısı için ayrı bir disiplin amirliği sütunu açılmamıştır; okullarda tek disiplin amiri müdürdür. Bunun arkasında genel bir kural vardır: Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğine göre kurumsal disiplin amirleri cetvellerinde, uhdesinde yöneticilik görevi bulunmayanlar disiplin amiri olarak gösterilemez ve cetvellerde “üst disiplin amiri” ya da “en üst disiplin amiri” gibi üstünlük dereceli ifadeler kullanılamaz. Cetvelde disiplin amiri olarak gösterilmeyen bir amir, hiyerarşik olarak üstünüz olsa bile size ceza veremez; yalnızca yetkili amire başvurabilir. Bu ayrımı hangi amirin ceza verebileceğini ele aldığımız yazıda ayrıntılı bulabilirsiniz.

Okul Müdürü Nasıl Soruşturma Açar?

Disiplin cezası, soruşturma yapılmadan verilemez. Okul müdürü bir iddiayı öğrendiğinde iki yoldan birini izler: fiili kendisi araştırır ya da bir muhakkik görevlendirir. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğinin belirlediği sınırlar bu aşamada devreye girer ve uygulamada en çok bu sınırlar atlanır.

Müdür soruşturmayı kendisi yapabilir mi

Yapabilir, ancak muhakkik görevlendirecekse bir kısıtla karşılaşır: muhakkik, hakkında soruşturma yapılacak memurdan hiyerarşik olarak alt seviyede olamaz. Bir okulda öğretmen hakkında yürütülecek soruşturmada bu şart çoğunlukla sorun çıkarmaz, ancak müdür hakkındaki iddialarda soruşturmanın ilçe ya da il millî eğitim müdürlüğü eliyle yürütülmesinin sebebi budur.

Muhakkikin yetkisi de sınırlıdır. Muhakkik soruşturma konusuyla sınırlı her türlü evrakı inceleyebilir, ifade alabilir, tanık dinleyebilir; buna karşılık savunma isteme ve disiplin cezası verme yetkisi yoktur. Savunmayı disiplin amiri ister. Savunma istem yazısı elinize geçtiğinde nasıl davranmanız gerektiğini savunma yazısının nasıl hazırlanacağını anlattığımız rehberde bulabilirsiniz.

Öğretmen soruşturma geçirirse ne olur

Soruşturma açılması ceza verileceği anlamına gelmez. Muhakkik, soruşturma konusuyla sınırlı olarak evrakı inceler, ifade alır, tanık dinler ve sonunda bir rapor düzenler. Raporda isnat edilen fiilin sabit olup olmadığı tartışılır; sabit görülürse eyleme uyan ceza teklif edilir, görülmezse teklif edilmez. Teklif de bağlayıcı değildir: disiplin amiri önerilen cezayı aynen verebilir, hafifletebilir ya da reddedebilir. Soruşturma sırasında görevinize devam edersiniz; görevden uzaklaştırma ayrı bir tedbirdir ve kendi şartlarına bağlıdır. Bu tedbirin maaşa ve süreye etkisini görevden uzaklaştırma yazımızda bulabilirsiniz.

Öğretmen hakkında soruşturma açıldığını nasıl öğrenirim

Çoğu dosyada ilk resmî temas, ifadeye çağrı ya da savunma istem yazısıdır. Soruşturmada gizlilik esas olduğundan, dosya açıldığı anda ayrıca bir bildirim yapılması zorunlu değildir. Buna karşılık ceza verilmeden önce savunmanızın alınması zorunludur; savunma istenmeden verilen ceza usul yönünden sakatlanır. Savunma istem yazısında isnat edilen fiilin, hangi süre içinde cevap verileceğinin ve süresinde savunma verilmezse savunma hakkından vazgeçilmiş sayılacağının bildirilmesi gerekir. Eline böyle bir yazı geçen öğretmenin atacağı ilk adım, isnadın hangi maddeye dayandırıldığını tespit etmektir.

Öğretmen soruşturması ne kadar sürer

Soruşturmanın kendisi için mevzuatta sabit bir gün sayısı yoktur; sınırı çizen şey karar süreleri ve zamanaşımıdır. Disiplin amiri, soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarında on beş gün içinde karar vermek zorundadır. Disiplin kurulları ise dosyanın kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde karar verir. Bunların üzerinde bir de zamanaşımı vardır: fiilin öğrenilmesinden itibaren belirli süre içinde soruşturmaya başlanmazsa ya da fiilin işlenmesinden itibaren iki yıl geçerse ceza verme yetkisi düşer. Sürecin bütününü hakkında disiplin soruşturması açılan memurun sürecini anlatan yazıda takip edebilirsiniz.

Öğretmen soruşturma sonucunu nasıl öğrenir

Sonuç, kendisine tebliğ edilen ceza kararıyla öğrenilir. Ceza kararının tebliği için Yönetmelikte ayrı süreler vardır ve karar süresiyle karıştırılmamalıdır: amirin verdiği cezalar karar tarihini izleyen günden itibaren on beş gün, Devlet memurluğundan çıkarma cezası yedi gün, itiraz üzerine verilen kararlar yine yedi gün içinde ilgiliye tebliğ edilir. Tebligat gecikirse ceza uygulanmaya devam eder ama itiraz ve dava süreleri işlemez; bu ayrımın ayrıntısı tebliğ edilmeyen disiplin cezasında sürelerin nasıl işlediğini ele aldığımız yazıdadır.

Öğretmen Hakkında Şikâyet Dilekçesi Nasıl Yazılır, Her Şikâyet Soruşturma Açtırır mı?

Her şikâyet soruşturma başlatmaz. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği, işleme konulmayacak ihbar ve şikâyetleri saymıştır. Liste dört bentten oluşur. Belirli bir konuyu içermeyen veya somut delile dayanmayan; başvuru sahibinin adı, soyadı, imzası ve adresi bulunmayan; daha önce şikâyet konusu yapılıp sonuçlanmış hususlarda yeni delil içermeyen ve akıl hastalığı sebebiyle vesayet altına alınmış olanlar ya da henüz vesayet altına alınmamakla birlikte bu hastalığa yakalandıkları sağlık kurulu raporuyla belirlenmiş kişilerce verilmiş olan ihbar ve şikâyetler işleme konulmaz.

Bu kuralın önemli bir istisnası vardır ve iki tarafı da ilgilendirir: ad, soyad, imza ve adres bulunmayan bir ihbar somut delillere dayanıyorsa, konu hakkında disiplin soruşturmasına başlanır. Yani isimsiz bir ihbar tek başına dosyayı kapatmaz; belirleyici olan somut delildir.

Şikâyet dilekçesi yazacak veli ya da ilgili için pratik sonuç şudur: dilekçede şikâyet edilen fiil somut biçimde ve tarihiyle belirtilmeli, varsa delil eklenmeli, dilekçe sahibinin kimlik ve adres bilgileri ile imzası bulunmalıdır. Dilekçe okul müdürlüğüne, ilçe ya da il millî eğitim müdürlüğüne verilebilir. Hakkında şikâyet olan öğretmen için sonuç ise şudur: dosyanın açılmış olması cezanın verileceği anlamına gelmez; soruşturmada isnadın sabit olup olmadığı tartışılır ve savunma alınmadan ceza verilemez.

İl Millî Eğitim Disiplin Kurulu Kimlerden Oluşur?

Millî eğitim teşkilatının kendine ait bir disiplin kurulu vardır. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği, il millî eğitim müdürlüklerinde il millî eğitim disiplin kurulu kurulacağını ayrıca hükme bağlamıştır; öğretmenlerin dosyaları il disiplin kuruluna değil bu kurula gider.

Kurulun bileşimi şudur: valinin görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında, il millî eğitim müdürü, vali tarafından görevlendirilen ve millî eğitim müdürlüğünde personelden sorumlu bir şube müdürü, biri ilköğretim diğeri ortaöğretim kurumu müdürlerinden olmak üzere iki eğitim kurumu müdürü ve varsa memurun üyesi olduğu sendikanın temsilcisi. Sendika temsilcisinin kurulda yer alması 2021 düzenlemesiyle gelmiştir ve eski kaynaklarda bulunmaz.

Kurul iki işi yapar: kademe ilerlemesinin durdurulması cezası tekliflerini karara bağlar ve uyarma, kınama, aylıktan kesme cezalarına yapılan itirazları inceler. Yetkili kurul, disipline aykırı fiilin işlendiği sıradaki görev yerinin kuruludur; ceza verildiğinde başka bir ile tayininiz çıkmış olması yetkiyi değiştirmez. Kurulun kendisi ayrı bir ceza tayin edemez; teklifi ya kabul eder ya reddeder.

Öğretmen Disiplin Cezasına İtiraz ve Dava Yolu

İtiraz süresi, cezanın tebliğinden itibaren yedi gündür. Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı il millî eğitim disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilir. Süresinde itiraz edilmeyen ceza kesinleşir; ancak kesinleşme yargı yolunu kapatmaz, altmış günlük dava süresi ayrı işler. İtiraz ve dava arasındaki tercihi, hangi sürenin ne zaman başladığını ve dilekçede nelerin bulunması gerektiğini disiplin cezasına itiraz mı dava mı sorusunu ele aldığımız yazıda ayrıntılı anlattık.

Öğretmene özgü tek fark, itirazın gideceği kurulun il millî eğitim disiplin kurulu olmasıdır. Kınama cezasına yapılacak itirazın içeriği bakımından ek bir usul kuralı yoktur; dilekçede cezanın hangi sebeple hukuka aykırı görüldüğü somut olarak yazılır. 7528 sayılı Kanunun 24 üncü maddesine dayanan bir cezada, fiilin o fıkradaki tanımı birebir karşılayıp karşılamadığı itirazın merkezine konabilir; örneğin paylaşımın mevzuatta belirlenmiş usule uygun yapıldığı ya da yönlendirme unsurunun bulunmadığı ileri sürülebilir.

Özel Okul Öğretmeninde Durum Farklı mıdır?

Tamamen farklıdır. Özel öğretim kurumlarında çalışan öğretmen memur değildir; iş sözleşmesiyle çalışır ve uyuşmazlıkları iş hukuku kurallarına ve iş mahkemesine tabidir. Bu öğretmenlere 657 sayılı Kanunun disiplin cezaları verilmez; işverenin başvurabileceği yol iş hukukundaki disiplin ve fesih mekanizmalarıdır.

Bununla birlikte 7528 sayılı Kanunun kapsam maddesi, özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenleri belirli maddeler bakımından kapsama almıştır. Yani özel okul öğretmeni Kanunun bütününe değil, sayılan maddelerine tabidir. Özel okul öğretmeninin işten çıkarılması, ihbar ve kıdem tazminatı gibi başlıklar bu yazının kapsamı dışındadır ve iş hukuku alanına girer.

Ceza Yazısını Elinize Aldığınızda Bakılacak Beş Şey

Tebliğ edilen ceza kararını okurken sırasıyla şunları kontrol edin:

1. Cezayı veren makam cetvelde gösterilen disiplin amiri mi? Okulda görevliyseniz bu makam müdürdür; başka bir amirin imzası yetki sorunu doğurur.
2. Dayanak madde hangisi? Ceza 7528 sayılı Kanunun 24 üncü maddesine dayanıyorsa, fiilin o fıkradaki tanımı birebir karşılaması gerekir. 657’nin mülga bir bendine dayanan ceza ise somut bir iptal sebebidir.
3. Savunma usulüne uyulmuş mu? Savunma alınmadan ceza verilemez ve savunmayı isteyecek olan muhakkik değil disiplin amiridir.
4. Kararda başvuru yolu ve süresi yazılı mı? Yönetmelik bunun kararda gösterilmesini zorunlu tutar.
5. Tebliğ tarihi doğru mu? İtiraz süresi bu tarihten işler; tarih yanlışsa itirazınızın süresinde olup olmadığı tartışmaya açılır.

Ceza yazısı elinize geçtiğinde kaybedilecek en değerli şey süredir. Dosyanızdaki isnat ile mevzuattaki tanımın örtüşüp örtüşmediğini değerlendirmek istiyorsanız, gerekli belgelerle birlikte iletişim sayfamızdaki bilgiler üzerinden görüşme talep edebilirsiniz. Görevle ilgili başka bir işlemle karşılaştıysanız, norm fazlası öğretmenin resen atanması ve öğretmen güvenlik soruşturması konularındaki yazılarımız da başvurulabilir niteliktedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Öğretmen disiplin cezası alırsa ne olur?

Ceza özlük dosyasına işlenir ve disiplin bilgileri kamu personel bilgi sistemine kaydedilir. Sonuç statüye göre değişir: kadrolu öğretmende sicil ve kademe hakkı etkilenir, adaylık sürecindeki öğretmende ikinci bir uyarma veya kınama ilişik kesme sebebi olabilir, Akademi öğretmen adayında ise ayrı bir ceza listesi uygulanır.

Sözleşmeli öğretmen disiplin cezası alır mı?

Alır. 7528 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi öğretmen ve yöneticiler hakkında 657 sayılı Kanunun disiplin hükümlerinin uygulanacağını söylerken kadrolu ve sözleşmeli ayrımı yapmamıştır. Sözleşmenin feshi ise ayrı bir başlıktır ve kendi sebeplerine bağlıdır.

Sözleşmeli öğretmen kınama cezası alırsa ne olur?

Kınama cezası sözleşmeli öğretmenin sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez. Ceza, disiplin rejiminin kendi sonuçlarını doğurur; sözleşmenin feshi ise kendi sebeplerine bağlı ayrı bir işlemdir ve bu sebepler mevzuatta sınırlı sayıda gösterilmiştir.

Aday öğretmen disiplin cezası alırsa adaylığı kalkar mı?

Adaylık süreci devam eden öğretmende birden fazla uyarma ve/veya kınama ya da aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla ilişik kesme sonucunu doğurur. İlişiği kesilenler sağlık nedenleri hariç üç yıl Devlet memurluğuna alınmaz.

Öğretmene cezayı kim verir?

Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını okul müdürü verir. Kademe ilerlemesinin durdurulması il millî eğitim disiplin kurulunun kararı ve atamaya yetkili amirin onayıyla, Devlet memurluğundan çıkarma ise yüksek disiplin kurulu kararıyla uygulanır.

Okul müdürü öğretmene soruşturma açabilir mi?

Açabilir. Müdür, öğretmenin disiplin amiri olduğundan soruşturma başlatabilir, muhakkik görevlendirebilir ve ilk üç cezayı verebilir. Muhakkik, hakkında soruşturma yapılan memurdan hiyerarşik olarak alt seviyede olamaz.

Öğretmen özel ders verirse cezası nedir?

Mevzuata uygun hâller dışında öğrencilere menfaat karşılığında özel ders vermek ya da özel ders için yönlendirme yapmak, 7528 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca aylıktan kesme cezası gerektirir. Dersi bizzat vermemiş olmak, yönlendirme yapılmışsa sorumluluğu kaldırmaz.

Öğretmen öğrenci fotoğrafı paylaşırsa ne olur?

Öğrencilere ve eğitim süreçlerine ilişkin ses veya görüntüleri mevzuatta belirlenmiş usuller dışında paylaşmak kınama cezası gerektirir. Kural fotoğrafla sınırlı değildir; ses kaydı ve video da kapsamdadır. Ayrıca kişisel verilere ilişkin sorumluluk saklıdır.

Öğretmen disiplin cezaları yönetmeliği hangisidir?

Öğretmenlere özgü bir disiplin cezaları yönetmeliği yoktur. Uygulanan metin, bütün Devlet memurlarını kapsayan Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğidir. Bakanlığın kendi yönetmeliği yalnızca disiplin amirlerini belirler.

İl millî eğitim disiplin kurulu kimlerden oluşur?

Vali yardımcısının başkanlığında il millî eğitim müdürü, personelden sorumlu bir şube müdürü, biri ilköğretim diğeri ortaöğretim kurumlarından iki eğitim kurumu müdürü ve varsa memurun üyesi olduğu sendikanın temsilcisinden oluşur.

Ücretli öğretmen disiplin cezası alır mı?

Almaz. Ücretli öğretmen ders ücreti karşılığı görevlendirilir, memur statüsünde değildir. İdarenin başvurabileceği yaptırım görevlendirmenin sonlandırılmasıdır; fiil suç oluşturuyorsa ceza soruşturması ayrıca yürür.

Öğretmen kınama cezası ne zaman silinir?

Uyarma ve kınama cezalarının özlük dosyasından silinmesi belirli bir sürenin geçmesine ve ilgilinin başvurusuna bağlıdır; süre kendiliğinden işleyip cezayı kaldırmaz. Silme usulünün ayrıntısı disiplin cezasının silinmesi konulu ayrı bir başlıktır.

Öğretmen hakkında şikâyet dilekçesi nasıl yazılır?

Dilekçede şikâyet edilen fiil somut biçimde ve tarihiyle belirtilmeli, varsa delil eklenmeli, başvuru sahibinin adı, soyadı, adresi ve imzası bulunmalıdır. Bu unsurları taşımayan veya somut delile dayanmayan şikâyetler işleme konulmaz; ancak isimsiz bir ihbar somut delil içeriyorsa soruşturma başlatılır.

MEB disiplin cezası sorgulama nasıl yapılır?

Mevzuatta öğretmenlere açık ayrı bir disiplin cezası sorgulama ekranı düzenlenmemiştir. Disiplin iş ve işlemlerine ilişkin bilgiler kamu personel bilgi sisteminin ilgili bölümlerine kaydedilir; kendi dosyanızdaki kayıtları öğrenmek için kurumunuza yazılı başvuru yapabilirsiniz.

Öğretmen soruşturması ne kadar sürer?

Soruşturmanın kendisi için sabit bir süre yoktur. Disiplin amiri uyarma, kınama ve aylıktan kesmede soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren on beş gün, disiplin kurulları dosyanın intikalinden itibaren otuz gün içinde karar vermek zorundadır. Ayrıca zamanaşımı süreleri ceza verme yetkisini sınırlar.

Bu metin, öğretmenlerin disiplin süreçlerinde karşılaştığı soruları yürürlükteki mevzuat üzerinden genel hatlarıyla açıklamak için hazırlandı. Mevzuat değişebilir, aynı fiil farklı delil durumunda farklı sonuç doğurabilir ve her dosyanın kendi özellikleri vardır. Buradaki bilgiler bir avukatla yapılacak değerlendirmenin yerini tutmaz; hakkınızda başlatılmış bir süreç varsa belgelerinizle birlikte hukuki destek almanız yerinde olur.