İçindekiler · 15 bölüm
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası maaşınızı düşürmez; duran şey ilerlemedir. Ceza süresince mevcut derece ve kademenizden yararlanmaya devam edersiniz, yalnızca bir üst kademeye geçişiniz bir ila üç yıl arasında bekletilir. Bu ayrım önemlidir, çünkü cezayı “maaşım donacak” diye okuyan memurun kaybettiği şey ile gerçekte kaybettiği şey aynı değildir.
Gerçek maliyet başka yerdedir ve üç kalemde toplanır: ilerlemenin bekletildiği yıllar, on yıl süren bir atanma yasağı ve sekiz yıl boyunca verilmeyen ilave kademe. Aşağıda cezanın süresi, kimin verdiği, nasıl itiraz edildiği ve bu üç sonucun tam olarak neyi kapsadığı ele alınıyor.
Ne Bilmelisiniz: Kademe İlerlemesinin Durdurulması
- Süre: Fiilin ağırlığına göre 1 ila 3 yıl. Bu süre boyunca bulunulan kademede ilerleme yapılmaz.
- Maaş: Düşmez. Mevcut derece ve kademeden yararlanma sürer; kazanılmış hak aylığı ve emekliliğe esas aylık da o derece ve kademeden hesaplanır.
- Kim verir: Disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra atamaya yetkili amir; il disiplin kurulu kararına dayanan hâllerde vali.
- İtiraz: Tebliğden itibaren 7 gün içinde yüksek disiplin kuruluna. İptal davası için ayrıca 60 gün.
- Son kademedeyseniz: Ceza paraya dönüşür — brüt aylığın ¼ ile ½’si kesilir, tekerrüründe görevine son verilir.
- İkinci kez alırsanız: Bir derece ağır ceza uygulanır; kademe durdurmanın bir üstü Devlet memurluğundan çıkarmadır.
- Uzun vadeli: 10 yıl belirli üst kadrolara atanamama, 8 yıl ilave kademe verilmemesi, özlük dosyasından silinme için 10 yıl ve başvuru.
Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezası Nedir, Kaç Yıl Sürer?
Kanunun tanımı kısadır: kademe ilerlemesinin durdurulması, fiilin ağırlık derecesine göre memurun bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 – 3 yıl durdurulmasıdır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinde sayılan beş disiplin cezasının dördüncüsüdür; altında aylıktan kesme, üstünde Devlet memurluğundan çıkarma bulunur.
Sürenin bir ile üç yıl arasında nasıl belirleneceği idarenin takdirindedir ve ölçüt fiilin ağırlık derecesidir. Bu takdir serbest değildir: sürenin neden bir yıl değil de üç yıl olarak belirlendiği ceza kararında gerekçelendirilmelidir. Gerekçesiz bir üst sınır uygulaması, iptal davasında üzerinde durulan noktalardan biridir.
Cezanın neyi durdurduğunu anlamak için kademenin tanımına bakmak gerekir. 657 sayılı Kanun’un 64. maddesine göre kademe, derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan memurun aylığındaki ilerlemedir. Kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için memurun bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması aranır. Ceza, işte bu yıllık ilerlemeyi bekletir.
Ceza Maaşı Nasıl Etkiler, Aylık Düşer mi?
Aylık düşmez. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 28/03/2026 tarihli görüş yazısında bu husus açıkça ele alınmış ve cezanın etkisinin sadece bulunduğu derece içinde 1-3 yıl intibak işleminin yapılmaması olduğu, cezayı alan personelin mevcut derece ve kademeden faydalanmaya devam edeceği belirtilmiştir.
Yani ceza geriye dönük bir kesinti getirmez, mevcut aylığı azaltmaz. Kaybedilen şey, o bir ila üç yıl içinde gerçekleşecek olan kademe ilerlemelerinin ve bunlara bağlı aylık artışının ertelenmesidir. Bu erteleme kalıcıdır: ceza bittiğinde geçmiş yıllar geri verilmez, ilerleme o noktadan devam eder.
Bu yönüyle kademe durdurma ile aylıktan kesme birbirinin tersidir. Aylıktan kesmede bir defalık bir kesinti yapılır ve iş biter; kademe durdurmada tek kuruş kesilmez ama etkisi yıllara yayılır. İki cezanın parasal mantığı için aylıktan kesme cezası yazısındaki hesap bölümü karşılaştırma imkânı verir.
Kazanılmış Hak Aylığı ve Emekliliğe Esas Aylık Ne Olur?
Aynı görüş yazısına göre ceza süresi içinde memurun kazanılmış hak aylığı ve emekliliğe esas aylığı hesabı bulunduğu derece ve kademeden yapılır. Yani bu iki kalem de dondurulmaz; mevcut derece ve kademe üzerinden işlemeye devam eder.
Etkinin emekliliğe yansıması dolaylıdır. Ceza süresince kademe ilerlemesi yapılmadığı için, o dönemde normalde ulaşılacak olan daha yüksek kademeye ulaşılamaz ve emekliliğe esas aylık da o ölçüde geride kalır. Fark, cezanın bittiği noktadan itibaren süren bir seviye farkı olarak devam eder.
Derece yükselmesi de bu tablodan etkilenir. 657 sayılı Kanun’un 68. maddesine göre derece yükselmesi için derecesi içinde en az üç yıl ve bu derecenin üçüncü kademesinde bir yıl bulunmuş olmak gerekir; kademe ilerlemesi durdurulan memur bu şartı ceza süresince sağlayamaz.
Yıllık İzin Süresi ve Hizmet Yılı Durur mu?
Durmaz. Görüş yazısının açık ifadesiyle yıllık izin sürelerinin hesaplanmasında herhangi bir duraklamaya yer verilmez. Hizmet yılı işlemeye devam eder; ceza, çalışılan süreyi yok saymaz.
Bu ayrım uygulamada sık sorulur, çünkü ceza “ilerlemeyi durdurur” diye tarif edildiğinde hizmete ilişkin bütün sayaçların durduğu izlenimi doğar. Oysa duran tek şey kademe ilerlemesidir; hizmet süresine bağlı diğer haklar kendi kurallarına göre işler.
Burada bir hatırlatma yerinde olur: bu yazıda esas alınan görüş, bir bakanlık biriminin uygulamaya ilişkin mütalaasıdır. Bağlayıcı bir düzenleme değildir ve kurumunuzun uygulaması farklı olabilir; bordronuzda ya da özlük kayıtlarınızda bir duraklama görürseniz dayanağını yazılı olarak sormakta yarar vardır.
Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezasını Kim Verir?
Bu cezayı disiplin amiri tek başına veremez. 657 sayılı Kanun’un 126. maddesine göre kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra atamaya yetkili amirler tarafından, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hâllerde ise valiler tarafından verilir.
Yani süreçte iki makam vardır: kurul ve amir. Kurul cezayı kendisi tayin etmez, önüne gelen teklifi değerlendirir. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği bunu açıkça yazar: disiplin kurullarının ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder.
Hangi kurulun yetkili olduğu da belirlenmiştir. Kural, fiilin işlendiği sırada memurun görev yerindeki disiplin kuruludur. Ancak Cumhurbaşkanınca atanmış memurlar, cezanın bakan veya üst yönetici tarafından verilecek olduğu hâller ve doğrudan merkeze bağlı taşra teşkilatında çalışanlar bakımından yetki merkez teşkilatı disiplin kuruluna aittir. Kurulların yapısı ve çalışma usulü yüksek disiplin kurulu yazısında ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
Kurul Kabul Ederse Amir Cezayı Vermek Zorunda mı?
Değildir. Yönetmeliğe göre ceza teklifinin disiplin kurulunca kabul edilmesi üzerine ceza vermeye yetkili amirler, 657 sayılı Kanun’un 125. maddesinin ilgili hükmünü de dikkate alarak yapacakları değerlendirmeye göre cezayı verir veya gerekçesini de belirtmek suretiyle reddeder.
Tersi de mümkündür. Teklif kurulca reddedilirse amir, usul ve esaslara uymak kaydıyla gerekçesini belirterek başka bir disiplin cezası verebilir ya da disiplin cezası verilmesine yer olmadığına karar verebilir. Bu yetki, ret kararının alındığı tarihi izleyen on beş gün içinde kullanılır.
Sürecin bu iki aşamalı yapısı, savunmada iki ayrı muhataba yönelmek anlamına gelir: kurula dosyanın esası, amire ise takdirin gerekçesi anlatılır. Kurul kararı olumsuz çıktığında sürecin bitmediğini bilmek de beklenti yönetimi açısından önemlidir.
Kademe İlerlemesinin Durdurulması Hangi Hallerde Verilir?
Cezayı gerektiren fiiller 125. maddenin (D) bendinde sayılmıştır. Aralarında göreve sarhoş gelmek veya görev yerinde alkollü içki içmek, özürsüz ve kesintisiz 3 – 9 gün göreve gelmemek, görevle ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak, amirine veya maiyetindekilere karşı küçük düşürücü veya aşağılayıcı fiil ve hareketler yapmak, gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek, ticaret yapmak veya memurlara yasaklanan kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak, belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak, açıklanması yasaklanan bilgileri açıklamak, amirine veya iş sahiplerine hakarette bulunmak ya da tehdit etmek, verilen görev ve emirleri kasten yapmamak ve herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bulunmak yer alır.
Listenin ardından gelen genel hüküm de uygulanır: sayılan fiillere nitelik ve ağırlıkları itibarıyla benzer eylemlerde bulunanlara da aynı neviden ceza verilir. Bu nedenle ceza kararında hangi bende dayanıldığının açıkça gösterilmesi gerekir; benzetme yapılmışsa neye benzetildiği de yazılmalıdır.
Bir fiilin hangi cezayı gerektirdiği, aynı davranışın ağırlık derecesine göre değişir. Göreve gelmeme örneğinde bu basamak açıkça görülür ve aynı davranış üç farklı cezaya karşılık gelebilir.
| Göreve gelmeme süresi | Ceza | Dayanak |
|---|---|---|
| Özürsüz olarak bir veya iki gün | Aylıktan kesme | m.125/C-(b) |
| Özürsüz ve kesintisiz 3 – 9 gün | Kademe ilerlemesinin durdurulması | m.125/D-(b) |
| Özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün | Devlet memurluğundan çıkarma | m.125/E-(d) |
Aynı mantık diğer fiillerde de işler: görevi kayıtsızlıkla yapmak uyarma, kusurlu yapmak kınama, kasten yapmamak ise kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektirir. Süreç boyunca hangi aşamada ne yapıldığını hakkımda disiplin soruşturması yazısından takip edebilirsiniz.
Polis ve Jandarmada Ceza Adı da Süresi de Farklıdır
Burada yaygın bir karışıklık vardır ve internetteki bazı kaynaklar 657’ye tabi memurlar için hazırladıkları sayfalarda kolluk personeline ait fiil listesini yayımlamaktadır. Oysa 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun’da cezanın adı da ölçüsü de başkadır: orada kısa süreli durdurma (dört, altı veya on ay) ve uzun süreli durdurma (on iki, on altı, yirmi veya yirmi dört ay) diye iki ayrı ceza vardır.
657 sayılı Kanun’da ise böyle bir ikili ayrım yoktur; tek bir ceza adı ve 1 – 3 yıl aralığı söz konusudur. Aylar üzerinden kademeli bir liste gören memur, aslında kendi rejimine ait olmayan bir metne bakıyor demektir.
| Ölçüt | 657 (memur) | 7068 (polis, jandarma, sahil güvenlik) |
|---|---|---|
| Ceza adı | Kademe ilerlemesinin durdurulması | Kısa süreli durdurma / Uzun süreli durdurma |
| Süre birimi | Yıl (1 – 3 yıl) | Ay (4-6-10 ay / 12-16-20-24 ay) |
| Kaç ayrı ceza | Tek ceza | İki ayrı ceza |
| İtiraz mercii | Yüksek disiplin kurulu | Bir üst disiplin amiri |
| İtiraz süresi | 7 gün | 10 gün |
Pratik sonuç şudur: elinizdeki ceza kararının hangi kanuna dayandığına önce bakın. Karar 657’ye dayanıyorsa süre yıl olarak, 7068’e dayanıyorsa ay olarak ifade edilir. Dört rejim arasındaki süre ve merci farkları disiplin cezasına itiraz yazısında tablo hâlinde karşılaştırılmıştır.
Savunmayı Kim Alır, Dosya Kurula Nasıl Gider?
Ceza verilebilmesi için önce soruşturma açılması zorunludur; soruşturma yapılmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturma tamamlandığında savunma istenir ve bu istem, sürecin son aşamasında disiplin amiri tarafından yapılır.
Savunma istem yazısının içeriği serbest değildir. Yönetmeliğe göre savunma; memur hakkındaki iddialar, bu iddiaların dayandığı deliller, isnat edilen fiilin hukuki nitelendirmesi ve 125. maddedeki fiillerden hangisinin kapsamına girdiği bent ve alt bent belirtilerek istenir. Yazıda ayrıca süresi içinde savunma yapılmazsa bu haktan vazgeçilmiş sayılacağı da belirtilir. Savunma için verilecek süre yedi günden az olamaz. Savunmanın nasıl hazırlanacağı savunma istem yazısı yazısında ele alınmıştır.
Bundan sonrası yazılıdır: disiplin amiri savunmayı aldıktan sonra soruşturma dosyasını disiplin kuruluna gönderir. Dosya kurula on beş gün içinde tevdi edilir, kurul da dosyayı aldığı tarihten itibaren otuz gün içinde soruşturma evrakına göre kararını bildirir. Kararlar soruşturma dosyasına göre verilir; kurul önünde ayrı bir sözlü savunma aşaması, memurluktan çıkarma dosyalarına özgüdür. Kurulun toplantı ve karar yeter sayısı, oylama usulü ve kararında bulunması zorunlu unsurlar disiplin kurulu kararına itiraz yazısında ayrıca anlatılmıştır.
Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezasına İtiraz Nereye Yapılır?
İtiraz mercii yüksek disiplin kuruludur. 657 sayılı Kanun’un 135. maddesi mercileri cezaya göre ayırır: uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilir. İtiraz süresi, kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gündür.
İtiraz mercii, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendisine ulaşmasından itibaren otuz gün içinde kararını vermek zorundadır. İtirazın kabulü hâlinde cezayı gözden geçirerek hafifleten veya tamamen kaldıran makam, cezayı veren amirdir; kurul bu aşamada da kendisi ceza tayin etmez.
Yedi günlük süreyi kaçırmak dava hakkını ortadan kaldırmaz. Disiplin cezalarına karşı idari yargı yolu açıktır ve iptal davası süresi tebliğden itibaren altmış gündür; iki süre birbirinden bağımsız işler. İtiraz ile dava arasındaki ilişki disiplin cezasına itiraz yazısında ayrıntılı olarak gösterilmiştir.
Kademe İlerlemesinin Durdurulması Yerine Bir Alt Ceza Uygulanabilir mi?
Uygulanabilir. 125. maddenin son fıkralarından birine göre geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir. Kademe ilerlemesinin durdurulması bakımından bir alt ceza aylıktan kesmedir.
Fark küçük değildir. Alt ceza uygulanırsa yıllara yayılan ilerleme kaybı ve on yıllık atanma yasağı ortadan kalkar, yerine bir defalık kesinti ve beş yıllık yasak geçer. Bu nedenle ödül belgeleri, başarı belgeleri ve olumlu değerlendirme raporları savunma aşamasında dosyaya konulmalıdır.
Hüküm “uygulanabilir” dediği için takdir yetkisi idarededir; ancak takdirin hiç kullanılmaması ayrı bir sorundur. Memur bu talebi ileri sürmüşse, idarenin neden kabul etmediğini gerekçelendirmesi beklenir.
Son Kademedeki Memurda Ceza Nasıl Uygulanır?
Bu, kanunun en az bilinen hükümlerinden biridir ve çok sayıda kaynak hiç değinmez. 125. maddeye göre öğrenim durumları nedeniyle yükselebilecekleri kadroların son kademelerinde bulunan Devlet memurlarının, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının verilmesini gerektiren hâllerde brüt aylıklarının ¼’ü – ½’si kesilir ve tekerrüründe görevlerine son verilir.
Mantığı basittir: ilerleyecek kademesi kalmamış bir memurda “ilerlemeyi durdurmak” fiilen bir yaptırım oluşturmaz. Kanun bu boşluğu parasal bir yaptırımla doldurmuştur. Ancak buradaki oran aylıktan kesme cezasındakinden çok daha ağırdır: aylıktan kesmede brüt aylığın 1/30 ile 1/8’i arasında bir kesinti yapılırken, burada ¼ ile ½ arasında bir kesinti söz konusudur.
İkinci cümle daha da ağırdır. Son kademedeki memur aynı durumu tekrarlarsa sonuç doğrudan görevine son verilmesidir. Yani kariyerinin sonuna gelmiş bir memur için kademe durdurma cezası, iki adımda memuriyetin sona ermesine giden bir yola dönüşür. Kendi durumunuzun bu kapsama girip girmediğini anlamak için öğrenim durumunuza göre yükselebileceğiniz azami derecenin son kademesinde olup olmadığınıza bakmanız gerekir.
İkinci Kez Kademe Durdurma Cezası Alırsam Ne Olur?
Tekerrür kuralı devreye girer ve sonuç ağırdır. 125. maddeye göre disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya hâlin, cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır. Kademe ilerlemesinin durdurulmasının bir derece ağırı Devlet memurluğundan çıkarmadır.
Silinme süresi bu ceza için on yıl olduğundan, tekerrür penceresi de on yıl boyunca açık kalır. Yani ilk cezadan dokuz yıl sonra aynı fiil işlenirse tekerrür hükmü hâlâ uygulanabilir.
İkinci bir tekerrür biçimi daha vardır ve gözden kaçar: aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında da bir derece ağır ceza verilir. Burada aynı fiilin tekrarı aranmaz; farklı fiillerden üç ceza yeterlidir. Memurluktan çıkarma kararının nasıl verildiği yüksek disiplin kurulu yazısında anlatılmıştır.
On Yıllık Atanma Yasağı Hangi Kadroları Kapsar?
- maddenin dördüncü fıkrasına göre kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilenler 10 yıl boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamazlar. Aylıktan kesme cezasında aynı yasak beş yıldır.
Yasağın sınırı da önemlidir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının anılan görüş yazısında bu on yıllık yasağın belediye başkan yardımcısı, şube müdürü ile diğer alt yönetici ve idari kadrolar hariç olmak üzere uygulanacağı belirtilmiştir. Yani yasak, kanunda sayılan üst düzey kadrolarla sınırlıdır; şube müdürlüğü gibi kadrolara atanmanın önünde kanundan doğan bir engel bulunmamaktadır.
Buna karşılık atanmama ile atanamama farklı şeylerdir. Kanuni engel bulunmayan kadrolarda da idarenin takdiri ve kurumların görevde yükselme mevzuatındaki değerlendirme ölçütleri devrededir; disiplin cezası bu değerlendirmede aleyhe bir unsur olarak ele alınabilir.
| Sonuç | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Kademede ilerleme yapılmaması | 1 – 3 yıl | 657 m.125/D |
| İtiraz süresi (yüksek disiplin kuruluna) | 7 gün | 657 m.135 |
| İptal davası açma süresi | 60 gün | İdari yargı |
| İlave kademe verilmemesi | 8 yıl | 657 m.64 |
| Üst kadrolara atanma yasağı | 10 yıl | 657 m.132/4 |
| Özlük dosyasından silinme | 10 yıl + başvuru + kurul mütalaası | 657 m.133 |
| Tekerrür penceresi | 10 yıl | 657 m.125 son |
Sekiz Yıllık İlave Kademe Hakkı Ne Olur?
Bu, cezanın en sessiz sonucudur. 657 sayılı Kanun’un 64. maddesine göre son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır ve bu ilerleme başkaca bir işleme gerek kalmaksızın kazanılır.
Kademe durdurma cezası bu hakkı da düşürür. Anılan görüş yazısında bu sonuç açıkça ifade edilmiş ve cezayı alan personele cezanın verildiği tarihten itibaren sekiz yıl boyunca ilave kademe verilemeyeceği belirtilmiştir.
Böylece üç ayrı sayaç aynı anda işlemeye başlar ve karıştırılmamaları gerekir: cezanın kendi süresi 1 – 3 yıl, ilave kademe yasağı 8 yıl, üst kadrolara atanma yasağı ve özlük dosyasından silinme 10 yıl. Bunların hiçbiri diğerinin dolmasıyla birlikte sona ermez.
Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezası Ne Zaman Silinir?
Uygulanmasından on yıl geçtikten sonra silinmesi istenebilir. 133. maddeye göre uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından beş yıl, diğer cezaların uygulanmasından on yıl sonra memur atamaya yetkili amire başvurarak cezasının özlük dosyasından silinmesini talep edebilir.
Bu ceza için ek bir şart daha vardır. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının özlük dosyasından çıkarılmasında, atamaya yetkili amirin karar vermesinden önce disiplin kurulunun mütalaası alınır. Diğer cezalarda böyle bir ara aşama bulunmaz.
Silme kendiliğinden gerçekleşmez. Süre dolduğunda memurun başvurması ve bu süre içindeki davranışlarının talebi haklı kılacak nitelikte görülmesi gerekir. Başvuru yapılmazsa ceza dosyada kalmaya devam eder. Ayrıca bu ceza, alan kişinin on yıl boyunca disiplin kurullarında ve yüksek disiplin kurullarında görevlendirilmesine de engeldir.
Silmenin sınırı da bilinmelidir: idarenin görüşüne göre dosyadan çıkan şey ceza kararıdır, soruşturma evrakı yerinde kalır ve cezanın silinmiş olması sekiz yıllık ilave kademe hesabını geri getirmez. Bu sınırlar ile af arasındaki fark disiplin cezası affı yazısında karşılaştırmalı olarak işlenmiştir.
Aday Memur ve Sözleşmeli Personelde Durum
Aday memur bakımından sonuç çok daha ağırdır. 657 sayılı Kanun’un 56. maddesi 23/1/2026 tarihli ve 7573 sayılı Kanun’la değiştirilmiş ve adaylık süresi içinde aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanların disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişiklerinin kesileceği hükme bağlanmıştır. İlişiği kesilenler, sağlık nedenleri hariç, üç yıl süreyle Devlet memurluğuna alınmaz.
Yani adaylık döneminde alınan tek bir kademe durdurma cezası, ilerlemenin bir süre bekletilmesi değil, memuriyetin sona ermesi anlamına gelir. Düzenleme 2026 yılının Ocak ayında yürürlüğe girdiğinden, daha önce yayımlanmış birçok kaynak maddenin eski hâlini aktarmaya devam etmektedir.
Sözleşmeli personelde ise kadrolu memur için kurulmuş disiplin ceza sistemi doğrudan uygulanmaz. 657 sayılı Kanun’un 1. maddesi sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümlerin uygulanacağını söyler; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’da ise disiplin cezası listesi bulunmaz, yaptırım ekseni sözleşmenin feshidir. Bu nedenle sözleşmeli statüdeki bir personele “kademe ilerlemesinin durdurulması” adıyla ceza verilmişse, önce işlemin dayanağının bu statüye uygulanabilir olup olmadığına bakılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası kaç yıl sürer?
Fiilin ağırlık derecesine göre 1 ila 3 yıl sürer. Sürenin bu aralıkta nasıl belirlendiğinin ceza kararında gerekçelendirilmesi gerekir.
Kademe ilerlemesinin durdurulması maaşa etkisi nedir, aylık düşer mi?
Aylık düşmez. Mevcut derece ve kademeden yararlanma devam eder; kazanılmış hak aylığı ve emekliliğe esas aylık da o derece ve kademeden hesaplanır. Duran şey, ceza süresi boyunca yapılacak kademe ilerlemeleridir.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını kim verir?
Disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra atamaya yetkili amir verir; il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hâllerde cezayı vali verir. Disiplin amiri bu cezayı tek başına veremez.
Kademe ilerlemesinin durdurulmasına itiraz nereye yapılır?
Yüksek disiplin kuruluna yapılır. İtiraz süresi kararın tebliğinden itibaren yedi gündür ve merci otuz gün içinde karar vermek zorundadır.
Disiplin kurulu kabul ederse ceza kesinleşmiş olur mu?
Hayır. Kurulun kabulü üzerine amir cezayı verebileceği gibi gerekçesini belirterek reddedebilir de. Kurul reddederse amir on beş gün içinde başka bir ceza verebilir veya ceza verilmesine yer olmadığına karar verebilir.
Son kademede olan memura bu ceza nasıl uygulanır?
Öğrenim durumu nedeniyle yükselebileceği kadronun son kademesindeki memurun brüt aylığının ¼ ile ½’si kesilir; tekerrüründe görevine son verilir.
İkinci kez kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alırsam ne olur?
Silinme süresi içindeki tekerrürde bir derece ağır ceza uygulanır. Kademe ilerlemesinin durdurulmasının bir derece ağırı Devlet memurluğundan çıkarmadır.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanlar 10 yıl boyunca nereye atanamaz?
Daire başkanı ve dengi ile daha üst kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamaz. Bakanlık görüşünde bu yasağın şube müdürü ve alt yönetici kadroları kapsamadığı belirtilmiştir.
Kademe durdurma cezası ne zaman silinir, kaç yılda silinir?
Uygulanmasından on yıl geçtikten sonra atamaya yetkili amire başvurularak silinmesi istenebilir. Bu cezada ayrıca disiplin kurulunun mütalaası alınır ve silme kendiliğinden gerçekleşmez.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası nasıl uygulanır?
Ceza, verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal uygulanır. Uygulama, bulunulan derece içinde 1-3 yıl boyunca intibak işleminin yapılmaması biçiminde gerçekleşir; maaştan bir kesinti yapılmaz, mevcut derece ve kademeden yararlanma sürer.
Ceza süresince yıllık izin hakkım etkilenir mi?
Bakanlık görüşüne göre yıllık izin sürelerinin hesaplanmasında herhangi bir duraklamaya yer verilmez. Hizmet yılı işlemeye devam eder.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası hangi hallerde verilir?
- maddenin (D) bendinde sayılan fiillerde verilir. Göreve sarhoş gelmek, özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemek, görevle ilgili çıkar sağlamak, gerçeğe aykırı rapor düzenlemek, ticaret yapmak, mal bildiriminde bulunmamak ve hakaret veya tehdit bunlar arasındadır.
Kademe ilerlemesinin durdurulması yerine aylıktan kesme verilebilir mi?
Verilebilir. Geçmiş hizmetleri olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlarda bir derece hafif ceza uygulanabilir; kademe durdurmanın bir alt cezası aylıktan kesmedir.
Aday memur kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alırsa ne olur?
23/1/2026 tarihli değişiklikten sonra adaylık süresi içinde bu cezayı alan aday memurun ilişiği kesilir ve sağlık nedenleri hariç üç yıl süreyle Devlet memurluğuna alınmaz.
Polis ve jandarmada ceza aynı mı uygulanır?
Hayır. 7068 sayılı Kanun’da ceza kısa süreli durdurma (dört, altı, on ay) ve uzun süreli durdurma (on iki, on altı, yirmi, yirmi dört ay) olarak ikiye ayrılır. 657’de böyle bir ayrım yoktur, süre 1-3 yıldır.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasında zamanaşımı ne kadardır?
Fiilin öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içinde soruşturmaya başlanmazsa ceza verme yetkisi düşer. Ayrıca fiilin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde ceza verilmezse yetki zamanaşımına uğrar.
Ceza kararı elinize ulaştığında ilk bakılacak üç şey vardır: sürenin neden o düzeyde belirlendiğinin gerekçelendirilip gerekçelendirilmediği, dosyanın disiplin kurulundan geçip geçmediği ve kararı imzalayan makamın atamaya yetkili amir olup olmadığı. Yedi günlük itiraz süresi tebligatla başladığından bu kontrolü ilk günlerde yapmak gerekir. Görevden uzaklaştırma tedbiriyle birlikte yürüyen bir süreçteyseniz görevden uzaklaştırma yazısı da yol gösterebilir. Dosyanızı değerlendirmek isterseniz iletişim sayfasındaki bilgilerden ulaşabilir, çalışma alanlarını hakkımızda sayfasında görebilirsiniz.
Bu metin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 28/03/2026 tarihli görüş yazısı esas alınarak hazırlanmış genel nitelikte bir bilgilendirmedir; hukuki tavsiye yerine geçmez. Anılan görüş bağlayıcı bir düzenleme değil, idarenin uygulamaya ilişkin mütalaasıdır ve kurumunuzun uygulaması farklılık gösterebilir. Kendi dosyanız hakkında adım atmadan önce bir avukata danışın.
Av. Handan Sayan Özgül — Ankara Barosu
İletişim
Bu yazı genel niteliktedir; somut olayın koşulları sonucu değiştirir. Dosyanıza ilişkin görüşme için iletişim bilgileri aşağıdadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve içtihat değişebildiğinden, karar vermeden önce güncel durumu bir avukatla değerlendirmenizi öneririz.
Devamı
İlgili yazılar
-
Davayı Kazandım Ama Atanmadım, Mahkeme Kararıyla Eş Durumu Tayini Ne Zaman Yapılır?
Mahkeme kararıyla eş durumu tayini, iptal kararının idareye tebliğinden itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır. İdare atamazsa izlenecek yollar ve tazminat.
İdare Hukuku -
Polisim ve Tayinim Reddedildi, Polis Eş Durumu Emsal Kararlar Ne Diyor?
Polis eş durumu emsal kararlar, erteleme ve tayin reddinin hangi gerekçeyle iptal edildiğini gösterir. Danıştay kararları, 2025 değişikliği ve mahkeme.
İdare Hukuku -
Kurumum Muvafakat Vermiyor, Eş Durumu Muvafakat Reddine Karşı Ne Yapabilirim?
Eş durumu muvafakat talebi reddedilen memur, kurumunun kararına karşı iptal davası açabilir. 657 m.74, Danıştay kararları ve kadroya geçenlerin nakil yasağı.
İdare Hukuku -
Ailem Ayrı Yaşıyor, Eş Durumu Davaları Ne Kadar Sürer?
Eş durumu davaları ne kadar sürer? İdare mahkemesi, istinaf ve temyiz aşamalarının kanuni süreleri, gerçek dosya takvimleri ve davayı uzatan hatalar.
İdare Hukuku