Yurt Dışından İlaç Temini Nasıl Yapılır, Türkiye'de Olmayan İlaç İçin Başvuruyu Kim Yapar

Yurt dışından ilaç temini, Türkiye’de ruhsatı bulunmayan ya da ruhsatlı olduğu hâlde çeşitli sebeplerle piyasada bulunmayan bir ilacın, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun (TİTCK) izniyle ve yalnız yetkili tedarikçiler aracılığıyla hasta adına yurt dışından getirilmesidir. Süreci hasta değil, hastayı tedavi eden hekim başlatır; izin Kurumdan alınır, ilaç ise Türk Eczacıları Birliği (TEB) ya da Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) gibi tedarikçiler eliyle hastaya ulaştırılır.

Bu yazı sürecin omurgasını ele alır: hangi metinlerin uygulandığı, hangi ilacın bu yolla getirilebileceği, başvurunun kim tarafından ve hangi sistemden yapıldığı, onaydan sonra ilacın hangi kanaldan istendiği ve başvuru reddedilirse izlenecek yol. Bedelin hangi listeye göre ödendiği, rapor ve reçetenin içeriği, hastanın imzaladığı olur formu ve başvurunun takibi kümedeki ayrı yazılarda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Bir Bakışta: Yurt Dışından İlaç Temini

• Kim başvurur: Hastanın müdavi (tedaviyi üstlenen) hekimi. Başvuru TİTCK’ya Elektronik Reçete Sistemi (recetem.enabiz.gov.tr) üzerinden yapılır.
• Hangi ilaç: Türkiye’de ruhsatsız ya da ruhsatlı olup piyasada bulunmayan, hastanın tedavisi için gerekli olan ilaç.
• İlk ilaç başvurusu: Kılavuzun ilk ilaç başvurusu için öngördüğü yolda, üçüncü basamak sağlık kuruluşundan alınan ve en az üç uzman hekimden oluşan konseyin gerekçeli kararı aranır.
• Listedeki ilaçlar: Ek Onay Alınmadan Kullanılabilecek Yurt Dışı Etkin Madde Listesinde kullanım şartı belirtilen ilaçlarda, şartlara uyan hasta için ayrıca izin aranmaz.
• İlacı kim getirir: Yalnız yurt dışı ilaç tedarikçileri; bunlar SGK, TEB ve Bakanlığın uygun gördüğü kamu kurumlarıdır.
• Süre: Yönetmeliğe göre tedarikçinin ilacı, reçete kendisine ulaştıktan sonra en geç 15 iş günü içinde ulaştırması esastır.
• Ret hâlinde: Hekim, bilimsel gerekçesini açıklayan yeni bir başvuru yapabilir; idari yargı yolu da ayrıca açıktır.

Yurt Dışından İlaç Temini Hangi Kurallara Tabidir

Bugün yurt dışından ilaç temini üç katmanlı bir düzenlemeye bağlıdır. En üstte, 03.02.2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Yurt Dışından İlaç Temini Yönetmeliği vardır. Yönetmelik yayımlandığından bu yana yalnız bir kez, 03.06.2023 tarihinde ve geçiş hükümlerinde değiştirilmiştir. Yönetmeliğin kendisi, Kurumun bu konuda kılavuz yayımlayabileceğini öngörür.

İkinci katman TİTCK’nın Yurt Dışından İlaç Temini Kılavuzudur. Kılavuzun yürürlükteki sürümü, 05.06.2026 tarihli 15. revizyondur. Kılavuz, Yönetmeliğe dayanılarak hazırlandığını ve Yönetmelik kapsamındaki başvuruların nasıl yapılacağını ve değerlendirileceğini düzenlediğini açıkça belirtir. Günlük işleyişte hekimlerin, tedarikçilerin ve hastaların karşılaştığı adımlar büyük ölçüde bu metinden çıkar. Güncel metin ve ekleri TİTCK Yurt Dışından İlaç Temini Kılavuzu sayfasında yer alır; Yönetmeliğin işlenmiş metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşılabilir.

Üçüncü katman bedelle ilgilidir. SGK’nın Sağlık Uygulama Tebliğinin (SUT) 4.3 maddesi, yurt dışından getirilen ilacın bedelinin hangi koşullarda Kurumca ödeneceğini düzenler. İzin TİTCK’nın işi, bedel SGK’nın işidir; bir ilacın getirilmesine izin verilmesi, bedelinin kendiliğinden ödeneceği anlamına gelmez. SUT’un genel yapısı Sağlık Uygulama Tebliği neyi kapsamıyor yazısında ele alınmıştır.

İnternette hâlâ en çok dolaşan metin, 2017 tarihli “Yurt Dışından İlaç Temini ve Kullanımı Kılavuzu”dur. Bu metin yürürlükte değildir. Eski kılavuzdaki form numaraları, posta ile başvuru yolu ve listenin her hafta belirli bir günde güncelleneceğine dair kural bugün uygulanmaz. Eski bir rehberden hareket eden hasta ya da hekim, artık var olmayan bir formu hazırlamak veya kaldırılmış bir kanala başvurmak durumunda kalabilir. Bu nedenle başvurudan önce kullanılan metnin tarihine bakmak gerekir.

Katman	Metin	Ne düzenler
Yönetmelik	Yurt Dışından İlaç Temini Yönetmeliği (RG 03.02.2023)	Temel şartlar, tedarikçiler, süreler
Kılavuz	Yurt Dışından İlaç Temini Kılavuzu, Rev.15 (05.06.2026)	Başvuru kanalı, belgeler, değerlendirme
Liste	Yurt Dışı Etkin Madde Listesi (TİTCK)	Hangi etkin maddenin hangi şartla getirilebileceği
Ödeme	SUT 4.3 ve EK-4/C Yurt Dışı İlaç Fiyat Listesi	Bedelin SGK tarafından ödenip ödenmeyeceği
Mülga	2017 tarihli eski kılavuz	Uygulanmaz; eski form ve kanallar geçersiz

Yurtdışından İlaç Getirme Hangi Şartlarda Mümkün

Kılavuzun amaç maddesi kapsamı iki gruba ayırır: Türkiye’de ruhsatlandırılmamış ilaçlar ile ruhsatlandırıldığı hâlde çeşitli sebeplerle piyasada bulunmayan ilaçlar. Bir ilacın yurt dışında satılıyor olması tek başına yeterli değildir; ilacın hastalığın teşhis ya da tedavisinde kullanılması gerekmelidir.

SUT 4.3’ün birinci fıkrası aynı şartı bedel açısından tekrarlar. Buna göre yurt içinden sağlanması mümkün olmayan ilacın, yurt içinde bulunmadığı ve kullanılmasının zorunlu olduğu Sağlık Bakanlığınca onaylanarak teminine izin verildiği takdirde yurt dışından temini mümkündür. Üç unsur birlikte aranır: yurt içinde bulunmama, kullanım zorunluluğu ve Bakanlık onayı.

Kılavuz, ilk ilaç başvurusu için bir şart daha koyar: başvuru, ülkemizde hâlihazırda ruhsatlı ilaçlarla yapılabilecek tedavi seçeneklerinin tümünün kullanıldığı ya da bunların kullanılmasına engel bir durumu olan hastalar için yapılır. Bu şart, yurt dışından ilaç getirmenin ilk tercih değil, mevcut seçenekler tükendiğinde açılan bir yol olduğunu gösterir. Hastanın imzaladığı olur formunda da ilacın “tedavi için tek seçenek” olduğunun kendisine bildirildiği yazılıdır.

Ruhsatlı bir ilacın Türkiye’de onaylı endikasyonu dışında kullanılması ise başka bir konudur. İlaç Türkiye’de ruhsatlı ve piyasadaysa, farklı bir hastalıkta kullanımı için yurt dışından temin değil, endikasyon dışı kullanım onayı gerekir. Bu süreç endikasyon dışı ilaç kullanım onayı nasıl alınır yazısında anlatılmıştır. Ruhsatlı olduğu hâlde eczanede bulunamayan ilaçta izlenecek adımlar ise ayrı bir yazının konusudur.

Yurtdışı İlaç Başvurusu Nasıl Yapılır

Başvuruyu hastanın müdavi hekimi yapar. Kılavuzun 6. maddesine göre yurt dışı ilaç kullanım talebi için hastanın müdavi hekimi tarafından Kuruma Elektronik Reçete Sistemi (recetem.enabiz.gov.tr) üzerinden, ilgili alanlar eksiksiz doldurularak ve belgeler eklenerek başvurulur. Hastanın kendisinin TİTCK’ya doğrudan izin başvurusu yapacağı bir kanal Kılavuzda düzenlenmemiştir.

Başvuruya eklenecek belgeler Kılavuzda sayılmıştır: sağlık kurulu raporu ya da ilaç kullanım raporu örneği; hastanın veya kanuni temsilcisinin imzaladığı Bilgilendirilmiş Hasta Olur Formu (Ek-1); etkin maddenin ilgili endikasyonda etkililiğini ve güvenliliğini gösteren bilimsel literatür; hastanın aldığı tedavileri ve yanıtlarını içeren epikriz; tanıyı doğrulayan güncel görüntüleme ve laboratuvar sonuçları. Bilgi ve belge eksikliği bulunan başvuru, değerlendirmeye alınmadan iade edilir.

Raporun ve reçetenin hangi bilgileri taşıması gerektiği yurtdışı ilaç reçetesi yazısında, hastanın imzaladığı formun içeriği ise yurtdışı ilaç onam formu yazısında ayrıca incelenmiştir.

Kurum, başvurudaki etkin maddenin ilgili endikasyonda kullanımının bilimsel yönden uygun olup olmadığını değerlendirir ve gerekirse ek bilgi ya da belge isteyebilir; kemik iliği biyopsisi, histopatoloji ya da genetik test sonuçları bunlara örnek olarak Kılavuzda sayılmıştır. Değerlendirmenin sonucu hastanın müdavi hekimine bildirilir. Başvurunun hangi aşamada olduğunun hasta tarafından nereden öğrenilebileceği yurtdışı ilaç sorgulama yazısında anlatılmıştır.

İki kural başvurunun zamanlamasını belirler. Birincisi, ilaç ancak Kurum izninden sonra ve Yönetmelik kapsamında temin edildikten sonra kullanılabilir; izin alınmadan başlanan kullanım için geriye dönük yapılan başvurular, tıbbi acil durumlar dışında değerlendirmeye alınmaz. İkincisi, Kılavuzun 6. maddesinin onuncu fıkrasına göre izin şahsidir, yani hasta bazında ve hastanın içinde bulunduğu özel klinik durum için verilir; benzer teşhis konulmuş fakat farklı klinik seyre sahip diğer hastalara emsal teşkil etmez. Ek Onay Alınmadan Kullanılabilecek Yurt Dışı Etkin Madde Listesinde tanımlanan kullanım şartları bu kuralın istisnasıdır. Kurum, hastanın değişen klinik durumu nedeniyle izni iptal edebilir, doz ve süreyi değiştirebilir.

Kılavuz ve Yönetmelikte hasta bazlı izin başvurusu için bir başvuru ücreti öngören hüküm yoktur. Tedavi sonrasında etkililik ve yan etki bakımından olumlu cevap alınan hastada tedaviye devam edilmek istenirse hekim, Kılavuzun 6. maddesinin altıncı fıkrasına göre iznin son bir ayı içinde aynı sistem üzerinden devam başvurusu yapabilir.

İlk İlaç Başvurusunda Konsey Kararı Neden Aranır

Kılavuzun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ilk ilaç başvurusunu, ülkemizde henüz ruhsatlı olmayan veya ruhsatlı olup da çeşitli sebeplerle piyasada bulunmayan ilaçların, hastalıkların teşhis ve tedavisinde kullanılmak üzere yurt dışından şahsi kullanım amacıyla, reçeteli olarak temin edilmesine ilişkin müdavi hekim tarafından Kuruma yapılan ilk başvuru olarak tanımlar. Kılavuzun 5. maddesinin kurgusundan, bu kavramla Yurt Dışı İlaç Değerlendirme Kurulunun daha önce değerlendirmediği bir ilaç için yapılan başvurunun kastedildiği anlaşılmaktadır; bu, metnin açık bir hükmü değil, maddenin yapısından çıkan bir yorumdur. Kılavuzun 5. maddesine göre bu başvurular, üçüncü basamak sağlık hizmet sunucularından alınacak ve hastanın primer hastalığıyla ilgili en az üç uzman hekimden oluşan konseyin gerekçeli kararı ile yapılır.

Yönetmelikte bu fıkra farklı ifade edilmiştir. Yönetmeliğin 6. maddesinin birinci fıkrası hâlâ “en az biri ilgili branştan olmak üzere 3 hekim imzası ile düzenlenen Sağlık Kurulu Raporu”ndan söz eder ve bu fıkra Yönetmelikte değiştirilmemiştir. Kılavuz ise 22.09.2023 tarihli revizyonundan bu yana konsey gerekçeli kararını arar. Normlar hiyerarşisinde Yönetmelik Kılavuzun üzerindedir; uygulamada iki ifadeden hangisinin esas alındığı ise incelenen kaynaklarda belirtilmemiştir. Bu durumda ilk başvuruyu hazırlayan hekim açısından en güvenli yol, hem Yönetmeliğin aradığı sağlık kurulu raporu niteliğini hem de Kılavuzun aradığı gerekçeli konsey kararını karşılayan bir belge dosyası sunmaktır.

İlk başvurunun değerlendirmesi de iki aşamalıdır. Başvuru önce ilacın ruhsatlı olduğu otoriteler, piyasada erişilebilirliği ve mevzuata uygunluğu yönünden incelenir; uygun görülenler İlaçların Kişisel Tedavide Kullanımını Değerlendirme Komisyonunun ardından Yurt Dışı İlaç Değerlendirme Kuruluna sunulur. İlaç Türkiye’de ruhsatlı olup piyasada bulunmuyorsa, önce İlaç Tedarik Planlama Komisyonunun görüşü alınır. Kurul onayından sonra tedarikçiler, ilgili etkin maddeyi içeren ilacı Kurumun belirlediği hususlara uygun olarak temin edebilir. Uygun bulunan etkin maddeler Kurumca yayımlanır.

Kılavuz, bu değerlendirme sırasında Kurumun ruhsat sahibi firmadan insani amaçlı erken erişim programı açılmasını isteyebileceğini de öngörür. Bu, hastanın ilaca yurt dışı temin yerine başka bir programla ulaşabileceği anlamına gelir; o programın işleyişi ayrı bir yazının konusudur.

Listede Yer Alan İlaçlarda Ayrıca İzin Gerekir mi

Her ilaç için hasta bazında izin gerekmez. Kılavuzun 6. maddesinin ikinci fıkrasına göre Ek Onay Alınmadan Kullanılabilecek Yurt Dışı Etkin Madde Listesinde genele matuf kullanım şartı belirtilen etkin maddelerin, bu şartlara uygun hastalarda kullanımı için ayrıca Kurum izni aranmaz. SUT 4.3’ün ikinci fıkrası da aynı yönde, Bakanlıkça yurt dışından getirtilebilecek ilaç listesi yayımlanması hâlinde listedeki ilaçlar için ayrıca onay aranmayacağını söyler.

Bu kuralın sınırı kullanım şartıdır. İlaç listede olsa bile hasta, listede tanımlanan şartın dışında kalıyorsa izin yine gerekir. TİTCK’nın yayımladığı listede, hangi ilaçların Kurum yazılı onayı olmadan ithal edilemeyeceği ayrı bir sütunla gösterilir. Listenin yapısı, SGK’nın bedel ödemesine esas aldığı EK-4/C listesinden farkı ve bir ilacın EK-4/C’ye nasıl girdiği yurtdışı ilaç listesi yazısında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Onay Alındıktan Sonra İthal İlaç Nasıl Getirilir

İzin ilacı getirmez; ilacı tedarikçi getirir. Yönetmelik ve Kılavuz, yurt dışı ilaç tedarikçilerini Bakanlığın uygun gördüğü kamu kurum ve kuruluşları ile Sosyal Güvenlik Kurumu ve Türk Eczacıları Birliği olarak tanımlar. Kılavuzun 13. maddesinin birinci fıkrasına göre Kurumca yurt dışından teminine izin verilen ürünler yalnızca yurt dışı ilaç tedarikçileri tarafından tedarik edilebilir. SUT ise kişilerin ilacı kendi imkânlarıyla temin etmesi hâlini, bedel yönünden ayrıca düzenler.

Tedarikçiler ilacı rastgele bir kaynaktan da alamaz. Kılavuz, yurt dışı ilaç temin kaynağının üretici ya da ruhsat sahibi, belirli otoritelerce ruhsatlandırılmış bir ecza deposu veya ruhsat sahibince yetkilendirilmiş bir firma olmasını arar; ürünün kaynağı, temsilcisi ve barkodu Kurum sisteminde tanımlanır. Tedarikçi, uygun bulunan ürünleri kendi resmî internet sitesinde liste hâlinde yayımlar.

Yönetmeliğin 10. maddesinin altıncı fıkrasına göre, Kurumca teminine izin verilen ilaçların tedarikçiler tarafından reçetenin kendilerine ulaşmasını takiben en geç 15 iş günü içinde talep sahibine ulaştırılması esastır. Yönetmelik bu süreyi “esas” olarak öngörmüştür; metin, ilacın her durumda bu süre içinde geleceğini söylemez. Aynı maddenin yedinci fıkrası, tedarikçilerin ilaçları asgari bir aylık, azami altı aylık miktarda stokta bulundurmasını esas kabul eder; toplu temin edilen ilaçlar ile Yönetmeliğin 9. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında hasta bazlı kullanıma izin verilerek ithal edilen ilaçlar bu stok kuralının dışındadır. Stok sağlanamazsa durum tedarikçi tarafından gerekçesiyle Kuruma bildirilir.

2026 yılında SGK tarafında da bir değişiklik olmuştur. SGK’nın 11.05.2026 tarihli duyurusuna göre Kurumun yurt dışı ilaç alımları, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun istisnalar başlıklı 3. maddesinde yapılan değişiklikle kanun kapsamındaki istisnalar arasına alınmış ve bu alımlara ilişkin Usul ve Esaslar 24.04.2026 tarihli ve 33233 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. SGK bu çerçevede ilaç temin kaynaklarının kaydedildiği bir liste oluşturduğunu ve alımlarda dinamik alım sistemi kullanılacağını duyurmuştur. Bu düzenleme, Kurumun yurt dışı ilaç alım usulünü belirler.

TEB İthal İlaç Başvuru Yolları ve Yurtdışı İlaç Temin Birimi

Hastaların en sık başvurduğu tedarikçi TEB’in Yurt Dışından İlaç Temini Birimidir. Birimin merkezi Ankara’dadır; İstanbul, Adana ve İzmir’de şubeleri bulunur. İnternette “yurtdışı ilaç temin birimi Ankara”, “İzmir” ya da “Çapa” diye aranan adresler büyük ölçüde bu merkez ve şubelerdir. Güncel adres ve iletişim bilgileri TEB’in ithal ilaç sayfasında yayımlanır.

TEB’in hasta sayfasına göre, ilacı SGK geri ödemesinde olan hastalar başvurularını üç yoldan yapabilir:

1. Ankara, İstanbul, İzmir veya Adana şubelerine elden,
2. En yakın eczane aracılığıyla,
3. TEB’in ithal ilaç reçete sistemi (ithalilacrecete.teb.org.tr) üzerinden doğrudan.

İlaç bedeli SGK tarafından ödenecek hastalar için e-rapor ve e-reçete gerekir. TEB, gerekli durumlarda hastadan TİTCK yurt dışı onayını ya da patoloji raporu, epikriz gibi başka belgeleri isteyebileceğini belirtir. İnternet üzerinden yapılan başvuruda hastanın T.C. kimlik numarası, e-reçete numarası, adres ve cep telefonu bilgileri girilir; telefona gelen doğrulama koduyla başvuru tamamlanır ve hastaya bir takip numarası verilir. On sekiz yaşından küçük hastalar için yakının bilgileri de istenir.

İlacı SGK ödemesi dışında, ücretini kendisi ödeyerek almak isteyen hastalar için ayrı bir yol vardır. Bu hastalar durumu belirten dilekçe, e-reçete numarası ya da hekimin elle yazdığı reçete, adres, telefon ve T.C. kimlik numarasıyla TEB’in duyurduğu iletişim kanallarından veya şubeden başvurur. Elle yazılmış reçetede reçetenin aslı gerektiği için evrakın kargo ile gönderilmesi istenir. Mahkeme kararıyla ilaç alacak hastalar ile tutuklu ve hükümlüler için TEB ayrı başvuru adımları yayımlamıştır.

İthal İlaç Satan Eczaneler Var mı

İthal ilaç satan eczaneler aramasının cevabı, yurt dışı ilaçların eczane rafından değil, tedarikçiden geldiğidir. TEB’in eczaneler için yayımladığı açıklamaya göre eczaneler, TEB Yurt Dışından İlaç Temini Biriminden temin edilen ilaçlar için hasta başvurularında alternatif birer irtibat noktası şeklindedir.

Eczanenin bu süreçteki yeri, TEB’in kendi ifadesiyle hasta başvuruları için bir irtibat noktası olmaktır; yurt dışı ilaç içeren reçetelerin kabul ve takip işlemleri Farmainbox üzerinden yürütülür. Yurt dışından temin edilecek ilaçlar yalnız yurt dışı ilaç tedarikçileri eliyle tedarik edilebildiğinden, eczanenin rolü başvurunun tedarikçiye ulaşmasına aracılık etmektir. Bu yol, şubeye gidemeyen ya da internet başvurusu yapamayan hastalar için kolaylık sağlar.

TEB’in hasta sayfasına göre ilaç ücreti SGK tarafından ödenecek hastalar için e-rapor ve e-reçete gerekmektedir. Bu nedenle eczaneye gitmeden önce hekimden e-reçetenin ve e-raporun sisteme kaydedildiğini teyit etmek, başvurunun ilk aşamada geri dönmesini önler.

İlacın Bedelini Kim Öder

İzin ile bedel ayrı sorulardır. SUT 4.3’ün üçüncü fıkrasına göre yurt dışından temini hâlinde bedeli ödenecek ilaçlar EK-4/C Yurt Dışı İlaç Fiyat Listesinde belirtilir ve bu listede yer almayan ilaçların bedelleri Kurumca ödenmez. TİTCK’nın izin vermiş olması, ilacın EK-4/C’de bulunduğu anlamına gelmez. Hangi ilacın listede olduğu ve listede olmayan bir ilacın listeye alınması için ne gerektiği yurtdışı ilaç listesi yazısının konusudur.

Bedel SGK’ca ödenecekse hasta yine katılım payı öder. SUT’un katılım payına ilişkin 1.8.2 maddesine göre yurt dışından temin edilen ilaçlarda katılım payı, ilacı temin eden kuruluş tarafından kişiden tahsil edilir. SUT 4.3’ün beşinci fıkrasına göre bu ilaçlardan EK-4/D listesi kapsamında olanlardan katılım payı alınmaz. SGK’nın genel olarak ödemediği ilaç grupları için SGK ödemediği ilaçlar yazısına bakılabilir.

İlaç SGK ödemesi kapsamında değilse hasta ücreti tedarikçiye öder. TEB, ücretli temin edilen ilaçlarda hesaplamanın ödeme günündeki Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden yapıldığını duyurmaktadır. SUT 4.3’ün dördüncü fıkrası, EK-4/C listesindeki ilaçların kişilerin kendi imkânlarıyla temin edilmesi hâlinde bedelin Kurumca belirlenen mevzuat kapsamında hak sahibi adına banka aracılığıyla ödeneceğini öngörür; bu yolun şartları ayrı bir yazının konusudur.

Durum	Bedeli kim öder	Dayanak
İlaç EK-4/C listesinde, e-rapor ve e-reçete var	SGK; hasta katılım payı öder	SUT 4.3/3, 1.8.2
İlaç EK-4/D kapsamında	SGK; katılım payı alınmaz	SUT 4.3/5
İlaç EK-4/C listesinde yok	Hasta (ücretli temin)	SUT 4.3/3
Hasta ilacı kendi isteğiyle ücretli alıyor	Hasta	TEB ücretli hasta duyurusu

Başvuru Reddedilirse Ne Yapılır

Ret kararından sonra iki yol vardır. Birincisi Kılavuzun öngördüğü yoldur: Kılavuzun 6. maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre uygun bulunmayan başvurular için hastanın hekiminin bilimsel olarak geçerliliği bulunan itirazları varsa, bu durumun açıklandığı yeni bir başvuru yapılması hâlinde başvuru yeniden değerlendirilebilir. Kılavuz ve Yönetmelikte bu itiraz için ayrı bir merci ya da süre düzenlenmemiştir; yol, hekimin gerekçeli yeni başvurusudur.

Yeni başvurunun güçlü olması, ret gerekçesine cevap vermesine bağlıdır. Ret yazısı bilimsel kanıtın yetersizliğine dayanıyorsa güncel literatür, tanının yeterince belgelenmediğine dayanıyorsa ek tetkik sonuçları dosyaya konur. Kurumun ek belge istemesi ise ret değildir; dosyanın tamamlanmasını ister.

İkinci yol idari yargıdır. TİTCK’nın ret kararı bir idari işlemdir ve İdari Yargılama Usulü Kanununun genel kurallarına göre iptal davasına konu olabilir. Dava açma süresi ve sürenin başlangıcı gibi genel kurallar idari dava açma süresi yazısında anlatılmıştır. İdari yargıda dava sürerken işlemin uygulanmasının durdurulması için başvurulan geçici koruma aracı yürütmenin durdurulmasıdır; tedavinin beklemeye tahammülü olmadığı durumlarda bu talep dava dilekçesinde ayrıca ileri sürülebilir. Ruhsatlı ilaçta endikasyon dışı onay reddine karşı izlenen benzer yol endikasyon dışı ilaç başvurusunun reddi yazısında anlatılmıştır. SGK’nın ilaç bedelini ödememesine ilişkin uyuşmazlıkların yargı yolu ise ayrı bir konudur ve TİTCK izninin reddiyle karıştırılmamalıdır.

Hastaneler İçin Toplu Temin Nasıl İşler

Hasta bazlı temin dışında, hastanelerin yurt dışından toplu ilaç temini de mümkündür; ancak bu yol yalnız tıbbi acil durum içindir. Kılavuz tıbbi acil durumu, ani gelişen hastalık, kaza ya da yaralanma gibi olayların ardından ilk 24 saat içinde müdahale gerektiren ya da müdahale yapılmazsa hayatın veya sağlık bütünlüğünün kaybedilme riskinin doğacağı durumlar olarak tanımlar.

Kılavuzun 05.06.2026 tarihli revizyonla değişen 17. maddesine göre Kurum, hastanelerin tedarikçiler aracılığıyla doğrudan temin edebileceği ilaçları ilan eder; bu ilaçlar için hastaneler doğrudan tedarikçiye başvurur ve tedarikçi ayrıca Kurum onayı aramaz. İlan edilen ilaçların dışındakiler için hastanelerin tıbbi acil durum kapsamında yaptığı toplu temin başvuruları Kurumca değerlendirilir; başvuruda kullanılması öngörülen tıbbi acil durum, etkin maddenin adı ve öngörülen miktar başhekim ya da mesul müdür imzasıyla KEP üzerinden veya posta ile Kuruma iletilir. Tıbbi acil durumlar dışında toplu temin uygun görülmez ve hastaneler dışındaki kurumların toplu temin başvuruları, antidot gibi istisnalar dışında kabul edilmez.

Toplu temin, Kılavuzun 17. maddesinin beşinci fıkrası gereği yalnız tıbbi acil durumlarla sınırlıdır; hastanede yatan hasta için de hasta bazlı yol kapalı değildir. SUT’un 4.1.2 maddesi yatarak tedavilerde kullanılacak ilaçların Kurumla sözleşmeli veya protokollü sağlık kurumlarınca temin edilmesini zorunlu tutar, ancak Sağlık Bakanlığınca hastanede kullanılmasına izin verilen yurt dışı ilaçlar dışındaki yurt dışı ilaçları bu zorunluluğun dışında bırakır. Aynı maddenin ikinci fıkrası, yatarak tedavide temin edilemeyen ilaçlar için düzenlenen manuel reçetelerde aranan Yatan/Günübirlik Hasta ibaresinin ve başhekimlik onayının yurt dışı ilaçlar için düzenlenecek reçetelerde zorunlu olmadığını belirtir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yurt dışından ilaç nasıl getirilir?

Hastanın hekimi TİTCK’ya Elektronik Reçete Sistemi üzerinden başvurur. İzin verildikten sonra ilaç, TEB veya SGK gibi yetkili tedarikçiler aracılığıyla e-reçeteye dayanılarak hastaya ulaştırılır.

Hasta izin için kendisi başvurabilir mi?

Hayır. Kılavuz, yurt dışı ilaç kullanım talebinin hastanın müdavi hekimi tarafından yapılacağını düzenler. Hastanın rolü olur formunu imzalamak ve onaydan sonra tedarikçiye başvurmaktır.

Yurtdışı ilaç başvurusu e-Devlet üzerinden yapılır mı?

TİTCK izni için başvuru e-Devlet’ten değil, hekim tarafından recetem.enabiz.gov.tr üzerinden yapılır. e-Devlet’te SGK’nın Yurt Dışından Getirilen İlaçların Başvurusu adlı bir hizmeti bulunur; hizmetin tanımı, SGK tarafından temin edilen yurt dışından gelen ilaçlar için başvuruda bulunulabileceğidir. TİTCK’nın kullanım izni ise ayrı bir işlemdir.

Hangi ilaçlar yurt dışından getirilebilir?

Türkiye’de ruhsatı olmayan ya da ruhsatlı olup piyasada bulunmayan ve hastanın tedavisi için gerekli olan ilaçlar. İlk başvurularda ruhsatlı tedavi seçeneklerinin tükenmiş olması da aranır.

İlk ilaç başvurusunda sağlık kurulu raporu mu konsey kararı mı gerekir?

Güncel Kılavuz, üçüncü basamak sağlık kuruluşundan en az üç uzman hekimden oluşan konseyin gerekçeli kararını arar. Yönetmelik ise hâlâ üç hekim imzalı sağlık kurulu raporundan söz eder. Her iki şartı karşılayan bir belge hazırlamak en güvenli yoldur.

TEB ithal ilaç başvurusu nereden yapılır?

TEB’in hasta sayfasına göre ilaçları SGK geri ödemesinde olan hastalar başvurularını Ankara merkezine veya İstanbul, Adana, İzmir şubelerine elden, bir eczane aracılığıyla ya da TEB’in ithal ilaç reçete sistemi üzerinden internetten yapabilir. Ücretli temin edilecek ilaçlar için TEB ayrı bir başvuru yolu duyurmuştur.

Yurt dışı ilacı eczaneden alabilir miyim?

TEB’e göre eczaneler, yurt dışı ilaç temini için hasta başvurularında alternatif irtibat noktasıdır; reçetelerin kabul ve takibi Farmainbox üzerinden yapılır. İlacı yurt dışı ilaç tedarikçisi temin eder.

Yurtdışı ilaç temin birimi nerede?

TEB Yurt Dışından İlaç Temini Biriminin merkezi Ankara’dadır; İstanbul, Adana ve İzmir’de şubesi vardır. Güncel adres ve telefonlar TEB’in ithal ilaç sayfasında yer alır.

İlaç kaç iş gününde ulaştırılmalıdır?

Yönetmeliğe göre tedarikçinin ilacı, reçete kendisine ulaştıktan sonra en geç 15 iş günü içinde talep sahibine ulaştırması esastır. Metin bu süreyi esas olarak öngörür; her durumda bu süre içinde teslim edileceğini söylemez.

TİTCK başvurusu için ücret ödenir mi?

Kılavuz ve Yönetmelikte hasta bazlı izin başvurusu için ücret öngören bir hüküm yoktur. İlacın bedeli ise ayrı bir konudur; SGK ödemesinde ilacın EK-4/C listesinde bulunup bulunmadığına bakılır.

İzin almadan ilaca başladım, sonradan başvurabilir miyim?

Kılavuza göre izin alınmadan başlanan kullanım için geriye dönük başvurular, tıbbi acil durumlar dışında değerlendirmeye alınmaz.

Başkası için verilmiş izin benim için de geçerli olur mu?

Hayır. İzin şahsidir ve hastanın içinde bulunduğu özel klinik durum için verilir. Benzer teşhis konulmuş fakat farklı klinik seyre sahip hastalara emsal teşkil etmez; Ek Onay Alınmadan Kullanılabilecek Yurt Dışı Etkin Madde Listesindeki kullanım şartları bunun istisnasıdır.

Listedeki ilaçlar için yine izin gerekir mi?

Ek Onay Alınmadan Kullanılabilecek Yurt Dışı Etkin Madde Listesinde belirtilen şartlara uyan hastalarda ayrıca izin aranmaz. Şartların dışında kalan kullanım için izin gerekir.

Başvurum reddedildi, itiraz süresi var mı?

Kılavuzda ayrı bir itiraz mercii ve süresi yoktur. Hekim, bilimsel gerekçesini açıklayan yeni bir başvuru yapabilir. Ret kararına karşı idari yargı yolu da genel kurallara göre açıktır.

2017 tarihli yurt dışı ilaç kılavuzu hâlâ geçerli mi?

Hayır. Bugün 03.02.2023 tarihli Yönetmelik ve 05.06.2026 tarihli 15. revizyonuyla Yurt Dışından İlaç Temini Kılavuzu uygulanır. Eski kılavuzdaki form numaraları ve posta ile başvuru yolu geçerli değildir.

Başvuru Dosyası Hazırlanırken Değerlendirilecekler

Yurt dışından ilaç temini, hekim başvurusu, TİTCK izni, tedarikçi süreci ve SGK ödemesi olmak üzere dört ayrı halkadan oluşur. Halkalardan birindeki eksiklik, diğerlerinin doğru yürümesine rağmen ilacın hastaya ulaşmasını geciktirebilir. Başvurunun reddedildiği, ilacın uzun süredir gelmediği ya da bedelin ödenmediği durumlarda, hangi halkada sorun olduğunu belgeler üzerinden birlikte tespit etmek için iletişim sayfası üzerinden görüşme planlayabilirsiniz.

---

Bu metin; Yurt Dışından İlaç Temini Yönetmeliği, TİTCK Yurt Dışından İlaç Temini Kılavuzunun 05.06.2026 tarihli 15. revizyonu, Sağlık Uygulama Tebliğinin 4.3 ve 1.8.2 maddeleri ile TEB’in ithal ilaç birimine ait güncel açıklamalar esas alınarak yazılmış genel bir bilgilendirmedir; somut bir dosya için hukuki görüş niteliği taşımaz. Kurumların başvuru kanalları ve iletişim bilgileri değişebileceğinden, işlem öncesinde resmî sayfalar kontrol edilmelidir.

Av. Handan Sayan Özgül — Ankara Barosu