Yurtdışı İlaç Reçetesi Nasıl Yazılır, Uzman Hekim Raporunda Neler Bulunmalı

Yurtdışı ilaç reçetesi, bedelinin Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenmesi isteniyorsa uzman hekim raporuna dayanılarak uzman hekim tarafından ve en fazla 90 günlük dozu aşmayacak şekilde yazılır. Sağlık Uygulama Tebliğinin (SUT) 4.3 maddesinin altıncı fıkrası ayrıca raporda ilacın etken maddesinin, günlük kullanım dozunun, uygulama planının ve süresinin belirtilmesini şart koşar. Türk Eczacıları Birliği (TEB) üzerinden yürüyen temin sürecinde de SGK ödemesi beklenen hastalardan elektronik rapor ve elektronik reçete istenir.

Reçete ve rapor, yurt dışından ilaç getirilmesi sürecinin hekim tarafından hazırlanan iki belgesidir. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun (TİTCK) kullanım izni ilacın getirilip getirilemeyeceğine karar verir; reçete ve rapor ise iznin verildiği ilacın hangi dozda, ne kadar süreyle ve kimin bedeliyle hastaya ulaşacağını belirler. Bu yazı, iki belgenin nasıl düzenlendiğini, hangi bilgileri taşıması gerektiğini ve eksik ya da uyumsuz düzenlendiğinde hangi sonuçların doğduğunu ele alır.

Özet: Yurtdışı İlaç Reçetesi

Kısa cevap. SGK ödemesi bekleniyorsa reçeteyi uzman hekim yazar; dayanağı yine uzman hekimin düzenlediği rapordur. SUT, bedelin ödenmesini reçeteye en fazla 90 günlük doza kadar yazılmış olmasına bağlar; onkoloji ilaçlarında ölçü, 90 gündeki kür sayısıdır. Raporda etken madde, günlük doz, uygulama planı ve süre yer almalıdır.

Ne yapmalı. SGK ödemesi bekleniyorsa raporun ve reçetenin elektronik ortamda düzenlendiğinden emin olun. E-reçete numarası, TEB’in başvuru sistemine T.C. kimlik numarasıyla birlikte girilir ya da eczane aracılığıyla iletilir. TİTCK izni gereken ilaçlarda Kurumun onay yazısı, patoloji raporu, epikriz gibi ek belgeler de istenebilir.

Dikkat. Rapordaki ve reçetedeki hasta bilgileri, ilaç adı ve doz birbirini tutmalıdır. TİTCK’ya yapılan başvuruda bilgi ya da belge eksik olursa Kılavuz, başvurunun değerlendirmeye alınmadan iade edileceğini söyler. Reçetenin kaç gün geçerli olduğuna dair TEB kanalına özgü bir gün sayısı SUT’ta yer almaz.

Yurtdışı İlaç Reçetesi Nasıl Yazılır

Yurtdışı ilaç reçetesinin yazım kuralları SUT’un 4.3 maddesinde toplanmıştır. Altıncı fıkraya göre tedavi için yurt dışından getirtilecek ilaçların bedeli, SUT ve eki listelerdeki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, uzman hekim tarafından düzenlenen uzman hekim raporuna dayanılarak uzman hekimler tarafından reçeteye en fazla 90 günlük doza kadar yazılması hâlinde ödenir.

Bu cümle üç ayrı şartı bir arada taşır. Birincisi rapor şartıdır: reçete tek başına yeterli değildir, dayandığı bir uzman hekim raporu bulunmalıdır. İkincisi reçeteyi yazan kişiye ilişkindir: reçete de uzman hekim tarafından düzenlenir. Üçüncüsü miktara ilişkindir: SGK’nın bedeli ödemesi için reçeteye en fazla 90 günlük doza kadar yazılmış olması gerekir. Üç şart da fıkrada ödemenin şartı olarak kurulmuştur; bedelini hastanın kendisinin ödeyeceği bir reçete için ayrıca bir miktar sınırı getirmez.

Sıra da bu şartlardan çıkar. Reçete rapora “dayanılarak” yazıldığından, önce rapor düzenlenir, ardından rapora dayanan reçete yazılır. TEB’in “Yurt Dışı İlaç Temini Eski” başlıklı eski tarihli sayfasında da reçete tarihinin rapor tarihinden önce olamayacağı yazılıdır; bu sayfanın güncelliği ayrıca doğrulanamamıştır.

Reçetenin yazılabilmesi, ilacın yurt dışından getirilmesine izin verilmiş olmasına bağlıdır. Yurt Dışından İlaç Temini Kılavuzunun 6. maddesinin beşinci fıkrasına göre ilgili ilaç ancak Kurum iznini müteakiben ve Yönetmelik kapsamında temin edildikten sonra kullanılabilir. TİTCK’nın Ek Onay Alınmadan Kullanılabilecek Yurt Dışı Etkin Madde Listesinde kullanım şartı tanımlanmış etkin maddeler, bu şartlara uyan hastalarda ayrıca izin gerektirmez. Hangi ilacın bu listede olduğu ve SGK’nın hangi ilacın bedelini ödediği konusu yurtdışı ilaç listesi yazısında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Yurtdışı İlaç Raporunda Hangi Bilgiler Bulunmalı

Yurtdışı ilaç raporu, SUT 4.3/6’nın son cümlesine göre dört bilgiyi açıkça göstermelidir: ilacın etken maddesi, günlük kullanım dozu, uygulama planı ve süresi. Reçete bu rapora “dayanılarak” yazıldığından, rapordaki dört bilgi reçetenin hangi çerçevede düzenleneceğini de belirler.

Raporda bulunacak bilgi	Neden gerekli	Dayanak
Etken madde	TİTCK izni ve TİTCK Yurt Dışı Etkin Madde Listesi etken madde bazındadır; SGK’nın EK-4/C listesi ise ürün ve barkod bazındadır	SUT 4.3/6, Kılavuz m.6/10
Günlük kullanım dozu	Reçetedeki miktarın rapora uygunluğu bu dozla görülür	SUT 4.3/6
Uygulama planı	Kür, aralıklı kullanım ya da sürekli tedavi ayrımını gösterir; onkolojide kür sayısının dayanağıdır	SUT 4.3/6, 4.3/7
Süre	Raporun kapsadığı tedavi dönemini ve yenilemenin zamanını belirler	SUT 4.3/6
Hastanın kimlik bilgileri	Reçete, rapor ve Kurum izni aynı kişiye ait olmalıdır	Kılavuz m.6/10 (izin şahsidir)

Etken maddenin yazılması özellikle önemlidir. TİTCK’nın kullanım izni Kılavuzun 6. maddesinin onuncu fıkrasında “yurt dışı etkin madde kullanım izni” olarak adlandırılır ve şahsi, yani hasta bazında verilir; TİTCK’nın Yurt Dışı Etkin Madde Listesi de etken madde üzerinden düzenlenmiştir. SGK’nın bedelini ödeyeceği ilaçları gösteren EK-4/C listesi ise ürün ve barkod bazında tutulur. Raporun etken maddeyi açıkça göstermesi, Kurum izni ile rapor arasındaki bağı kurar; ödenecek ürünün listede yer alıp almadığı ayrıca kontrol edilir.

Günlük doz ve uygulama planı, reçetedeki miktarın rapora uygun olup olmadığını göstermenin aracıdır. Raporda günlük doz yazılı değilse ya da plan belirsizse, reçeteye yazılan miktarın rapordaki tedaviyle örtüşüp örtüşmediği anlaşılamaz.

Süre ise raporun ne zaman yenileneceğini gösterir. Raporda belirtilen süre dolduğunda yeni rapor gerekir; tedavinin devamı TİTCK izni gerektiren bir ilaçla sürüyorsa, Kılavuzun 6. maddesinin altıncı fıkrası iznin son bir ayı içinde devam başvurusu yapılabileceğini düzenler. Devam başvurusu hekim tarafından Elektronik Reçete Sistemi üzerinden ve Bilgilendirilmiş Hasta Olur Formu eklenerek yapılır. Hastanın imzaladığı bu formun içeriği yurtdışı ilaç onam formu yazısında ele alınmıştır.

Yurtdışı İlaç Kullanım Raporu ile Sağlık Kurulu Raporu Arasındaki Fark

Yurtdışı ilaç kullanım raporu ile sağlık kurulu raporu, sürecin farklı aşamalarında farklı amaçlarla istenir ve birbirinin yerine geçmeyebilir. Hangi raporun gerektiği, belgenin hangi makama ve hangi amaçla sunulacağına göre değişir.

SGK’nın ilaç bedelini ödemesi için SUT 4.3/6 uzman hekim raporunu yeterli sayar. Fıkranın lafzıyla aranan, “uzman hekim tarafından düzenlenen uzman hekim raporu”dur ve bu rapor dört zorunlu bilgiyi taşımalıdır. SUT ve eki listelerde belirli ilaçlar için özel hükümler bulunabilir; fıkra bu özel hükümleri saklı tutar.

TİTCK’ya yapılan kullanım izni başvurusunda ise Kılavuzun 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi “Sağlık Kurulu Raporu veya İlaç Kullanım Raporu örneği” ister. Başvuru, hastanın müdavi hekimi tarafından Elektronik Reçete Sistemi üzerinden yapılır ve rapor örneği başvuruya eklenen belgelerden biridir.

Türkiye’de daha önce hiç temin edilmemiş bir etken madde söz konusuysa, yani başvuru Kılavuzdaki tanımıyla bir “ilk ilaç başvurusu” ise ölçüt ağırlaşır. Kılavuzun 5. maddesinin birinci fıkrası, ilk ilaç kullanım başvurularının üçüncü basamak sağlık hizmet sunucularından alınacak ve hastanın primer hastalığıyla ilgili en az üç uzman hekimden oluşan konsey gerekçeli kararıyla yapılacağını düzenler. Yurt Dışından İlaç Temini Yönetmeliğinin 6. maddesinin birinci fıkrası ise aynı durum için hâlâ “en az biri ilgili branştan olmak üzere 3 hekim imzası ile düzenlenen Sağlık Kurulu Raporu” ifadesini kullanır. Kılavuz, Yönetmeliğe dayanarak hazırlanmış bir uygulama metnidir; iki metin arasındaki bu ifade farkı, ilk başvuruda hangi belgenin hazırlanacağı konusunda hekimin her iki metni de gözetmesini gerektirir. Bu farkın sürecin geneline etkisi yurt dışından ilaç temini yazısında anlatılmıştır.

Üçüncü bir rapor türü, ilacın SGK’nın Yurt Dışı İlaç Fiyat Listesine (EK-4/C) alınması istendiğinde gündeme gelir. SUT 4.3/3’e göre listede yer almayan bir ilacın listeye alınmasına yönelik başvurunun değerlendirilebilmesi için üçüncü basamak resmi sağlık hizmet sunucusunda düzenlenmiş sağlık kurulu raporu ile yine üçüncü basamak resmi sağlık hizmet sunucusunda düzenlenmiş reçetenin Kuruma ibraz edilmesi gerekir.

Amaç	İstenen rapor	Dayanak
SGK’nın ilaç bedelini ödemesi	Uzman hekim raporu (etken madde, günlük doz, plan, süre)	SUT 4.3/6
TİTCK kullanım izni başvurusu	Sağlık kurulu raporu veya ilaç kullanım raporu örneği	Kılavuz m.6/1-a
İlk ilaç başvurusu	Üçüncü basamaktan en az 3 uzman hekimli konsey gerekçeli kararı (Yönetmelik: 3 hekim imzalı sağlık kurulu raporu)	Kılavuz m.5/1, Yönetmelik m.6/1
İlacın EK-4/C listesine alınması	Üçüncü basamak resmi sağlık kurulu raporu ve reçete	SUT 4.3/3

Yurt içinde ruhsatlı ve geri ödeme listesindeki ilaçlar için düzenlenen raporların genel kuralları farklıdır; bu konudaki genel çerçeve akıllı ilaç raporu yazısında yer alır.

Doksan Günlük Doz Sınırı Nasıl Uygulanır

Doksan günlük sınır bir ödeme şartıdır. SUT 4.3/6’ya göre yurt dışından getirtilecek ilaçların, uzman hekim raporuna dayanılarak uzman hekimler tarafından “reçeteye en fazla 90 günlük doza kadar yazılması halinde bedelleri ödenir.” Fıkra, SGK’nın bedeli ödemesini bu şartın gerçekleşmesine bağlar; şart gerçekleşmediğinde ödemenin nasıl yapılacağını ayrıca düzenlemez.

SGK ödemesi bekleniyorsa reçetedeki miktarın 90 günlük dozu aşmaması gerekir. 90 günlük dozun nasıl hesaplanacağı, örneğin kutu adedinin yukarı mı aşağı mı yuvarlanacağı, SUT’ta tarif edilmemiştir; bu ayrıntı hekimin ve ilacı karşılayan birimin uygulamasına kalır. Hesabın hangi yöntemle yapıldığı ne olursa olsun, dayanağı raporda yazan günlük doz olduğundan, raporda dozun açıkça gösterilmesi gerekir.

Onkoloji ilaçlarında ölçü farklıdır. SUT 4.3/7’ye göre onkoloji ilaçları en fazla 90 gündeki kür sayısı kadar dozda ve SUT’un 4.2.14 maddesi doğrultusunda reçetelenir. 4.2.14 maddesinin birinci fıkrası ise ayakta kemoterapi yapılacak kanser hastalarına tedavi protokolünü gösteren sağlık kurulu ya da uzman hekim raporuna dayanılarak, kür tanımına uyan tedavide bir kürlük, kür tanımına uymayan tedavide en fazla üç aylık dozda ilaç verilebileceğini düzenler. Aynı maddenin ikinci fıkrası, kanser tedavisinde kullanılan hormonlar ve hormon antagonistleri ile metastatik olgulardaki yardımcı ilaçlar için tedavi protokolünü gösteren uzman hekim raporuyla üç aylık dozların verilebileceğini söyler.

4.3/7’deki “90 gündeki kür sayısı” ölçüsünün 4.2.14/1’deki “bir kürlük” ölçüsüyle birlikte nasıl uygulanacağını SUT kendisi açıklamamıştır. 4.3/7 yalnız reçetelemenin 4.2.14 “doğrultusunda” yapılacağını söyler. Bu iki hükmün somut bir tedavide nasıl birleşeceği, hekimin tedavi protokolüne ve ödeme aşamasındaki uygulamaya bağlıdır; tereddüt hâlinde hekimin, reçeteyi düzenlemeden önce ilacı temin edecek birimle görüşmesi yararlıdır.

Her durumda onkoloji raporunda tedavi protokolünün açıkça yazılması gerekir. 4.2.14 maddesinin iki fıkrası da “tedavi protokolünü gösteren” rapordan söz eder; protokol yazılı değilse kür ölçüsü uygulanamaz.

Doksan günlük sınır tedavinin 90 günle sınırlı olduğu anlamına gelmez. Tedavi raporda yazan süre boyunca sürer; fıkranın ölçtüğü, tek bir reçeteye yazılan miktardır. Uzun süreli tedavilerde rapor süresi boyunca birden fazla reçete düzenlenir.

İthal İlaç Reçete Neden Elektronik Düzenlenmelidir

İthal ilaç reçete ve raporunun elektronik ortamda düzenlenmesi, SGK’nın bedeli ödeyeceği hastalar için TEB’in açıkça aradığı bir şarttır. TEB’in Yurt Dışından İlaç Temini Biriminin hastalara yönelik sayfasında, ilaç ücreti SGK tarafından ödenecek hastalar için e-rapor ve e-reçete gerektiği belirtilmektedir.

Bu şartın geçmişi TEB’in arşiv niteliğindeki bilgilendirme sayfasında anlatılır. Sayfaya göre SGK’nın yaptığı düzenlemeyle e-reçete ve e-rapor uygulaması yurt dışı ilaçlar için de 01.11.2019 tarihinden itibaren zorunlu hâle gelmiş, bu tarih ve sonrasında düzenlenen manuel reçete ve raporlar kabul edilmez olmuştur. Aynı sayfa, SGK’nın kronik hastalığı nedeniyle sağlık raporu olan hastalara ilişkin duyurusu kapsamında yurt dışı ilaç kullanım taleplerinde reçetesiz ilaç temininin 28.02.2022 tarihinde sona erdiğini ve 01.03.2022 tarihinden itibaren bu ilaçların yeni düzenlenecek e-rapor ve bu rapora istinaden düzenlenecek e-reçete ile temin edilebileceğini bildirir. Renkli reçeteyle verilen ilaçların reçetelerinin de hekim tarafından elektronik ortamda düzenlenmesi gerektiği aynı yerde yazılıdır.

Elle yazılmış reçete tamamen ortadan kalkmış değildir; yalnız kullanım alanı daralmıştır. TEB’in güncel hasta sayfası, ilacın bedelini kendisi ödeyecek hastaların e-reçete numarası ya da manuel reçeteyle başvurabileceğini, bazı anlaşmalı kurum mensuplarının da manuel reçete aslıyla başvuru yapabileceğini belirtir. Manuel reçeteyle başvuran hastalar için sayfa, reçete aslı gerektiği için evrakın kargo yoluyla gönderilmesi gerektiğini not eder.

Sonuç olarak SGK’nın ödeme yapacağı bir yurtdışı ilaç reçetesi için hekimden istenecek ilk şey, raporun ve reçetenin elektronik sisteme işlenmesidir. Hastanın elinde yalnız ıslak imzalı bir reçete varsa, SGK ödemesi beklenen bir başvuruda bu belge kabul görmeyebilir.

İthal İlaç Reçete TEB Sistemine Nasıl İletilir

Elektronik olarak düzenlenen ithal ilaç reçete, TEB’in ithalilacrecete.teb.org.tr adresindeki başvuru sistemine e-reçete numarasıyla iletilir. TEB’in hasta sayfasına göre ilaçları SGK geri ödemesinde olan hastalar başvurularını Ankara, İstanbul, İzmir ve Adana şubelerine elden, en yakın eczane aracılığıyla ya da bu adresten doğrudan kendileri yapabilir.

Sistemin yardım sayfası başvuru ekranındaki alanları sayar: T.C. kimlik numarası, e-reçete numarası, il, ilçe ve adres ile cep telefonu bilgisi. Sistemde kayıtlı olmayan hastalardan doğum tarihi de istenir. Başvuran 18 yaşından küçükse yakınıyla birlikte başvurması zorunludur ve yakın bilgileri için ayrı alanlar açılır. Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin metin onaylandıktan sonra cep telefonuna altı haneli bir doğrulama kodu gönderilir ve başvuru bu kodla tamamlanır.

Başvuru sisteme alındığında hastaya bir takip numarası verilir. Başvurunun sonraki aşamaları bu numara ve T.C. kimlik numarasıyla izlenir; takip ekranının nasıl kullanıldığı yurtdışı ilaç sorgulama yazısında anlatılmıştır.

Eczane yolu da açıktır. TEB’in eczanelere yönelik sayfası, eczanelerin yurt dışı ilaç başvuruları için alternatif irtibat noktası olduğunu ve eczacıların yurt dışı ilaç içeren reçetelerin kabul ve takip işlemlerini Farmainbox sistemi üzerinden yapabildiğini belirtir.

Reçete ve rapor dışında ek belge istenebilir. TEB’in hasta sayfası, gerekli durumlarda hastalardan TİTCK yurt dışı onayı ya da patoloji raporu, epikriz gibi farklı belgelerin talep edilebileceğini söyler. Arşiv sayfasındaki uyarıya göre e-reçete ve e-rapor dışında döküm olarak istenen ek belgeler TEB’in WhatsApp hattına iletilmelidir.

Yurtdışı İlaç Reçetesi Kaç Gün Geçerli

Yurtdışı ilaç reçetesi kaç gün geçerli sorusu için SUT’ta TEB kanalına özgü ayrı bir gün sayısı bulunmaz. SUT’un reçete süresine ilişkin hükmü 4.5.2 maddesinin birinci fıkrasındadır: ilaçlar reçetenin tanzim tarihinden itibaren dört iş günü içinde sözleşme yapılan eczanelerden temin edilir ve bu süre dışındaki müracaatlarda reçetedeki ilaçlar eczanece verilmez.

SUT’un 4.5.2 maddesi sözleşmeli eczaneden temini düzenler. Yurt dışı ilaç tedarikçisine iletilen bir reçeteye bu sürenin nasıl uygulanacağı SUT’ta ayrıca belirtilmemiştir. Bu bir boşluk tespitidir, kesin bir dışlama değildir: SUT 4.3/8’in, ruhsat sonrası geçiş döneminde bu süreyi açıkça “aranmaz” diye dışlaması, kuralın yurt dışı ilaçlar bakımından da akla gelebildiğini gösterir. Güvenli yaklaşım, reçeteyi düzenlendiği gün ya da en kısa sürede tedarikçiye iletmektir.

Tedarik tarafındaki süre ise Yönetmelikte yazılıdır. Yurt Dışından İlaç Temini Yönetmeliğinin 10. maddesinin altıncı fıkrası, Kurumca teminine izin verilen ilaçların tedarikçiler tarafından reçetenin kendilerine ulaşmasını takiben en geç on beş iş günü içinde talep sahibine ulaştırılmasının esas olduğunu düzenler. Bu süre reçetenin geçerlilik süresi değil, tedarikçinin teslim süresidir ve reçetenin tedarikçiye ulaştığı andan başlar.

Reçete süresi için başka bir rakam da dolaşır. TEB’in “Yurt Dışı İlaç Temini Eski” başlıklı eski tarihli sayfasında, 1 Mayıs 2015 tarihinden sonraki reçeteler için geçerliliğin 56 güne çıktığı ifadesi yer almaktadır. Bu yazının hazırlandığı tarihte güncel SUT metninde bu sürenin karşılığı bulunamamıştır. Bu nedenle 56 günlük süreye güvenerek beklemek yerine, reçetenin işleme alınıp alınmayacağı başvuru sırasında TEB’den teyit edilmelidir.

SUT, bir durumda dört iş günlük süreyi açıkça kaldırır. Yurt dışından getirilen ilacın Türkiye’de ruhsat alıp dağıtım belgesi aldığı geçiş döneminde, SUT 4.3/8’e göre bu ilaçların temin edilmesinde 4.5.2 maddesinin birinci fıkrasındaki dört iş günlük süre aranmaz.

Rapor ile Reçete Birbirini Tutmazsa Ne Olur

Rapor ile reçete arasındaki uyumsuzluk, sürecin en sık tıkandığı yerdir ve sonucu, belgenin hangi aşamada sunulduğuna göre değişir.

TİTCK’ya yapılan kullanım izni başvurusunda ölçüt açıktır. Kılavuzun 6. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine göre başvuruda bilgi ve belge eksikliği bulunması hâlinde başvuru değerlendirmeye alınmadan iade edilir. Hüküm yalnız eksikliği düzenler; rapor ile başvuru bilgileri arasındaki bir çelişkinin nasıl sonuçlanacağı ayrıca yazılmamıştır. Rapor örneği hiç eklenmemişse ise durum açıkça bu bende girer. Kurum ayrıca Kılavuzun aynı maddesinin yedinci fıkrasına göre ek bilgi ve belge, örneğin kemik iliği biyopsisi, histopatoloji ya da genetik test sonuçlarını isteyebilir.

SGK ödemesi aşamasında ise SUT 4.3/6’daki şartlar belirleyicidir. Fıkra, bedelin ödenmesini reçetenin uzman hekim raporuna dayanılarak, uzman hekimler tarafından ve en fazla 90 günlük doza kadar yazılmış olmasına bağlar. Bu şartlardan biri gerçekleşmemişse, fıkradaki ödeme şartı da gerçekleşmemiş olur.

Sahada hangi noktaların kontrol edildiğine dair tek yazılı liste, TEB’in “Yurt Dışı İlaç Temini Eski” başlıklı eski tarihli sayfasında yer alır. Bu sayfada sayılan ve güncelliği ayrıca doğrulanamayan kontrol noktalarına göre ilaç kullanım raporunda raporun verildiği hastanenin açık adı bulunmalı, hasta adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası reçete ve raporla uyumlu olmalı, raporda T.C. kimlik numarası, raporun tarihi ve numarası yer almalı, reçetede tarih, protokol numarası, ilaç adı, kullanım dozu ve kutu adedi yazılı olmalıdır. Aynı sayfa sağlık kurulu raporlarında üç, tek hekim raporlarında bir uzman hekimin kaşe ve ıslak imzasının arandığını, reçetede düzeltme yapılırsa düzeltilen yere reçeteyi yazan hekimin kaşe basıp ıslak imza atması gerektiğini de belirtir.

Islak imzaya ilişkin bu maddeler, sayfanın elle yazılmış reçete ve raporların yaygın olduğu döneme ait olduğunu gösterir. SGK ödemeli başvurularda bugün e-rapor ve e-reçete arandığından, bu noktaların ne ölçüde aynen uygulandığı TEB’den ayrıca öğrenilmelidir. Yine de hasta bilgilerinin, tarihlerin ve dozun belgeler arasında uyumlu olması, hangi kanal kullanılırsa kullanılsın kontrol edilmesi gereken bir husustur.

Kontrol noktası (TEB eski tarihli sayfası)	Uyumsuzlukta karşılaşılabilecek durum
Hasta kimliği reçete, rapor ve Kurum izninde aynı mı	Belgelerin aynı kişiye ait olduğunun anlaşılamaması
Reçete tarihi rapor tarihinden önce mi	Reçetenin rapora dayanıp dayanmadığının tartışılması
Rapordaki günlük doz ile reçetedeki miktar uyumlu mu	Miktarın rapora uygunluğunun gösterilememesi
Etken madde Kurum onay yazısındakiyle aynı mı	İznin bu ilacı kapsayıp kapsamadığının tartışılması
Rapor uzman hekim tarafından mı düzenlenmiş	SUT 4.3/6’daki ödeme şartının gerçekleşmemesi

İlaç Yurt İçinde Ruhsat Alınca Reçete Nasıl Değişir

Yurt dışından getirilen bir ilaç Türkiye’de ruhsat ve dağıtım belgesi aldığında, reçete düzeni geçiş dönemine özgü kurallara geçer. SUT 4.3/8, bu dönemde ilacın EK-4/A listesine giriş talebinden itibaren talebin sonuçlanacağı en uzun süre içinde nasıl ödeneceğini düzenler.

Bu dönemde reçete, uzman hekim raporuna ve Sağlık Bakanlığınca verilecek kullanım onayına dayanılarak, onayda belirtilen süre boyunca uzman hekimlerce en fazla birer aylık miktarlarda yazılır. İlaç, sözleşmeli eczanelerden şahıslara düzenlenen faturalara dayanılarak ödenir. Fıkranın son cümlesine göre uzman hekim raporu ve reçetenin, Sağlık Bakanlığınca verilecek kullanım onay tarihinden sonra düzenlenmesi esastır.

Geçiş dönemine özgü bir fark daha vardır: bu ilaçların temininde, yukarıda anlatıldığı gibi, dört iş günlük reçete süresi aranmaz. Katılım payı istisnası ise geçişe özgü değildir. SUT 4.3/5, yurt dışından getirilen ilaçlardan EK-4/D listesi kapsamında olanlardan hasta katılım payı alınmayacağını genel kural olarak düzenler; 4.3/8 aynı kuralı geçiş dönemi için de tekrarlar. İstisna, geçiş döneminde de geçerlidir.

Kılavuz da aynı geçişi tedarik yönünden düzenler. Kılavuzun 16. maddesinin altıncı fıkrasına göre yurt dışından temin edilen ürün EK-4/C listesindeyse ve eşdeğeri ruhsatlı ürün henüz EK-4/A listesine girmemişse, ruhsatlı ürün listeye eklenip geri ödeme kapsamında temin edilene kadar yurt dışı ürünün teminine devam edilir. Ruhsatlı ürün EK-4/A listesine eklendiğinde tedarikçilerin stoklarındaki yurt dışı ürünler en fazla üç ay daha hastalara ulaştırılabilir. Listeler arasındaki bu geçişin ödeme yönü yurtdışı ilaç listesi yazısında anlatılmıştır; SUT’un genel yapısı için Sağlık Uygulama Tebliği yazısına bakılabilir.

Yurtdışı İlaç Reçetesini Kim Yazabilir

SGK ödemesi beklenen bir yurtdışı ilaç reçetesini uzman hekim yazar. SUT 4.3/6, reçetenin “uzman hekimler tarafından” yazılmasını ve “uzman hekim raporuna” dayanmasını şart koşar. Uzman olmayan bir hekimin yazdığı reçete, fıkradaki ödeme şartını karşılamaz.

TİTCK başvurusunda ise başvuruyu yapacak kişi Kılavuzda ayrıca belirlenmiştir. Kılavuzun 6. maddesinin birinci fıkrasına göre yurt dışı ilaç kullanım talebi için başvuru, hastanın müdavi hekimi, yani tedavisini üstlenen hekim tarafından Elektronik Reçete Sistemi üzerinden yapılır. Değerlendirme sonucu da aynı maddenin dördüncü fıkrasına göre hastanın müdavi hekimine bildirilir.

İki kural farklı aşamalara ilişkindir. SUT 4.3/6 rapor ve reçetenin uzman hekimce düzenlenmesini arar; TİTCK başvurusunu yapan müdavi hekim ile reçeteyi yazan hekimin aynı kişi olması şartı ise ayrıca yazılmamıştır. Tedavinin başka bir hastanede ya da başka bir hekimle sürmesi hâlinde yeni hekimin Kurumun onay yazısına ve önceki rapora erişebilmesi için hastanın bu belgelerin bir örneğini saklaması yararlıdır.

Bedeli hasta tarafından ödenecek reçetelerde SUT’un ödeme şartları uygulanmaz; ancak TİTCK izni gereken bir ilaç için izin şartı yine geçerlidir. TEB’in hasta sayfası, onay alınması zorunlu ilaçlarda ücretli başvurularda da TİTCK onay yazısının isteneceğini belirtir.

Endikasyon dışı kullanım onayıyla verilen ve Türkiye’de ruhsatlı olan ilaçlarda rapor süresinin işleyişi farklı kurallara bağlıdır; bu konu endikasyon dışı ilaç rapor süresi yazısında ele alınmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yurtdışı ilaç reçetesi nasıl yazılır?

SGK ödemesi bekleniyorsa uzman hekim raporuna dayanılarak uzman hekim tarafından ve en fazla 90 günlük doza kadar yazılır. Bu durumda rapor ve reçetenin elektronik ortamda düzenlenmesi de gerekir.

Yurtdışı ilaç reçetesi kaç gün geçerli?

SUT’ta TEB kanalına özgü ayrı bir gün sayısı yoktur. SUT’taki dört iş günü kuralı sözleşmeli eczaneden temini düzenler; TEB’in eski tarihli bir sayfasındaki 56 gün ifadesinin güncel SUT’ta karşılığı bulunamamıştır. Reçeteyi beklemeden iletmek ve TEB’den teyit almak en güvenli yoldur.

Yurt dışı ilaç nasıl yazılır, hekim neye dikkat etmelidir?

Önce etken madde, günlük doz, uygulama planı ve süreyi gösteren uzman hekim raporu düzenlenir. Reçete bu rapora dayanılarak yazılır ve rapordaki dozla uyumlu miktar içerir.

Yurtdışı ilaç raporu kimden alınır?

SGK ödemesi için uzman hekimden alınır. İlacın SGK listesine alınması isteniyorsa üçüncü basamak resmi sağlık kuruluşunda düzenlenmiş sağlık kurulu raporu gerekir.

Yurtdışı ilaç kullanım raporu ile sağlık kurulu raporu aynı şey mi?

Hayır. SGK ödemesi için SUT’un aradığı, uzman hekim tarafından düzenlenen uzman hekim raporudur; sağlık kurulu raporu ise birden fazla hekimin imzasını taşır. Hangisinin gerektiği belgenin sunulacağı makama göre değişir.

İthal ilaç reçete TEB sistemine nasıl gönderilir?

ithalilacrecete.teb.org.tr adresine T.C. kimlik numarası ve e-reçete numarasıyla başvurulur. Telefona gelen doğrulama koduyla başvuru tamamlanır ve takip numarası verilir. Eczane aracılığıyla da iletilebilir.

Yurtdışı ilaç e devlet üzerinden başvurusu yapılabilir mi?

e-Devlet’te SGK’nın Yurt Dışından Getirilen İlaçların Başvurusu adlı bir hizmeti vardır. Hizmetin e-Devlet’teki tanımına göre bu hizmetle SGK tarafından temin edilen yurt dışından gelen ilaçlar için başvuruda bulunulabilir. Bu başvuru da elektronik düzenlenmiş rapor ve reçeteye dayanır.

Bir reçeteye kaç günlük ilaç yazılabilir?

SGK ödemesi bekleniyorsa reçeteye en fazla 90 günlük doza kadar ilaç yazılmalıdır. İlaç Türkiye’de ruhsat alıp geçiş dönemine girdiğinde reçeteler birer aylık miktarlarda düzenlenir.

Onkoloji ilaçlarında reçeteye kaç kür yazılır?

SUT 4.3/7’ye göre en fazla 90 gündeki kür sayısı kadar dozda ve 4.2.14 maddesi doğrultusunda reçetelenir. İki hükmün birlikte nasıl uygulanacağını SUT ayrıca açıklamaz; rapor tedavi protokolünü mutlaka göstermelidir.

Aile hekimi yurtdışı ilaç reçetesi yazabilir mi?

SGK’nın bedeli ödeyeceği reçeteler için SUT uzman hekim raporu ve uzman hekim reçetesi arar. Uzman olmayan hekimin yazdığı reçete bu şartı karşılamaz.

Elle yazılmış reçete ile başvurulabilir mi?

SGK ödemeli hastalarda e-reçete ve e-rapor aranır. İlacın bedelini kendisi ödeyecek hastalar ve bazı anlaşmalı kurum mensupları manuel reçeteyle başvurabilir; bu durumda reçete aslı kargoyla gönderilir.

Raporunuz ile Reçeteniz Birbirini Tutmuyorsa

Yurtdışı ilaç reçetesi, izin ile ilaç arasındaki son halkadır: TİTCK izni ne kadar erken alınmış olursa olsun, rapordaki bir eksik ya da reçetedeki bir uyumsuzluk ilacın hastaya ulaşmasını geciktirebilir veya SGK ödemesini tartışmalı hâle getirebilir. Etken madde, günlük doz, plan ve sürenin raporda eksiksiz yazılması ve reçetenin bu rapora sadık kalması, sürecin geri kalanını kolaylaştıran en önemli adımdır.

Başvurunuz eksik belge gerekçesiyle iade edildiyse, SGK ödemesi rapor ya da reçete gerekçesiyle reddedildiyse veya geçiş döneminde hangi belgenin gerektiği konusunda tereddüt yaşıyorsanız, belgeleri birlikte gözden geçirmek için iletişim sayfasından randevu oluşturabilirsiniz.

---

Bu yazı ne değildir? Bir hekimlik ya da reçete düzenleme kılavuzu değildir; tıbbi doz kararı hekime aittir. Yazı, SUT’un 4.3, 4.2.14 ve 4.5.2 maddeleri, Yurt Dışından İlaç Temini Yönetmeliği, TİTCK’nın Yurt Dışından İlaç Temini Kılavuzu (Rev.15, 05.06.2026) ve TEB’in yayımladığı başvuru bilgileri esas alınarak hazırlanmış genel bir açıklamadır. Başvuru kanalları ve istenen belgeler zaman içinde değişebileceğinden, işlem yapmadan önce ilgili kurumun güncel duyurularını kontrol ediniz.

Av. Handan Sayan Özgül — Ankara Barosu