Sözleşmeli ya da Aday Memurum, Eş Durumu Sözleşmeli Personel İçin Geçerli mi?

Eş durumu sözleşmeli personel için mümkündür ama memurlardakinden çok daha dar bir çerçevede: Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar, sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliğini yasaklar ve eş durumuna bağlı değişikliği yalnızca kurum içinde, pozisyonun vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olma ve gidilecek birimde boş pozisyon bulunma şartıyla tanır. Aday memurlar ise Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in kapsamı dışındadır ve adaylık süresince başka kuruma nakledilemez.

Kadrolu memur olmayan ya da henüz asli memurluğa geçmemiş kamu çalışanları için eş durumu, genel kuralın istisnasıdır. Sözleşmeli personelde eşin kamu personeli olması şarttır, aday memurda sonuç kurumun kendi yönetmeliğine bağlıdır, kamu işçisinde ise mevzuatta düzenlenmiş eş durumu hakkı bulunmaz. Bu üç statü, aynı derde farklı cevaplar verir.

Bir Bakışta: Eş Durumu Sözleşmeli Personel

• Sözleşmeli personel yalnız kurum içinde yer değiştirir. Esaslar’ın ek 3. maddesi kurumlar arası yer değişikliğini açıkça yasaklar.
• Eş durumu için üç şart aranır. Vizeli birimde fiilen en az bir yıl çalışma, gidilecek birimde aynı unvanda boş pozisyon ve kamu personeli olan eşin kurum içinde yer değiştirememesi ya da zorunlu yer değiştirmeye tabi olması.
• Eşi özel sektörde olan sözleşmeliye bent yoktur. Esaslar, kamu personeli olmayan eş için memurlardaki gibi bir prim şartıyla eş durumu öngörmez.
• Yer değişikliği olmazsa fesih ve yeniden istihdam yolu vardır. Eş durumu uygulanamayan personel sözleşmesini feshederse bir yıllık bekleme süresine tabi olmadan yeniden istihdam edilebilir.
• Aday memur genel yönetmeliğin dışındadır. 657 sayılı Kanun adaylık süresince başka kuruma nakli yasaklar; kurum içi yer değişikliği kurumun kendi yönetmeliğine bağlıdır.
• Kamu işçisinin eş durumu hakkı kanunda yoktur. İşçi statüsündeki çalışanın yer değişikliği işverenin kabulüne ve toplu iş sözleşmesindeki hükümlere bağlıdır.

Eş Durumu Sözleşmeli Personel İçin Mümkün mü

Eş durumu sözleşmeli personel için mümkündür, ancak dayanağı memurlardan farklıdır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında çalışan sözleşmeli personel, Devlet memuru değildir ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’e tabi değildir. Sözleşmeli personelin yer değişikliği, 1978 yılında Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan ve bugün Cumhurbaşkanlığı yönetmeliği niteliğinde olan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’ın ek 3. maddesinde düzenlenmiştir.

Ek 3. maddenin birinci fıkrası kesin bir kural koyar: sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz. İkinci fıkra ise kurum içi yer değişikliğinin hangi hâllerde kurumca gerçekleştirilebileceğini sayar ve bunlardan (b) bendi, personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği talebini düzenler. Yani sözleşmeli personelin eş durumu, ancak kendi kurumunun başka bir ildeki ya da ilçedeki birimine geçiş biçiminde gerçekleşebilir.

Bu sınır, sözleşmeli personelin eşinin yanına gitmek için başka bir kuruma geçme imkânını ortadan kaldırır. Eşi başka ilde çalışan sözleşmeli personel, kendi kurumunun o ilde birimi ve boş pozisyonu yoksa eş durumuyla oraya gidemez. Memurlardaki kurumlar arası koordinasyon ve nakil imkânı sözleşmeli personel için bulunmaz. Memurların aile birliği mazeretine ilişkin genel çerçevesi ise eş durumu tayini şartları yazımızda ele alınmıştır.

Sözleşmeli Personelde Eş Durumu Şartları Nelerdir

Sözleşmeli personelde eş durumu şartları, Esaslar’ın ek 3. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde üç unsur hâlinde sayılmıştır. Bent, personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği talebinin; vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması kaydıyla yerine getirilebileceğini söyler.

Birinci şart, çalışma süresidir. Pozisyonun vizeli olduğu birimde fiilen geçen süre esas alınır; başka bir birimde geçen ya da fiilen çalışılmayan süreler bu hesaba girmez. İkinci şart, pozisyondur. Sözleşmeli personel kadroya değil pozisyona atandığı için, eşin bulunduğu yerdeki birimde aynı unvan ve nitelikte boş ve vizeli bir pozisyon bulunması gerekir. Üçüncü şart eşin durumudur ve memurlardaki genel yönetmeliğin (a) bendinin karşılığıdır: eşin kamu personeli olması ve kendi kurumunda yer değiştirememesi ya da zorunlu yer değiştirmeye tabi olması.

Şart	Sözleşmeli personel (4/B)	Memur (genel yönetmelik)
Kurumlar arası geçiş	Yapılamaz	Kurumlar arası koordinasyon ve nakil mümkün
Çalışma süresi	Vizeli birimde fiilen en az bir yıl	Aranmaz
Kadro ya da pozisyon	Aynı unvanda boş pozisyon şart	Kadro imkânı gözetilir
Eşi kamu personeli	Kurum içi değişikliği mümkün değil ya da zorunlu yer değiştirmeye tabi	Beş bentte ayrı ayrı düzenlenmiş
Eşi özel sektörde	Düzenlenmemiş	Son iki yılda 360 gün prim ve halen çalışma
Kararın niteliği	“Yerine getirilebilir”	“Yapılabilir”

Eşi Özel Sektörde Çalışan Sözleşmeli Personel

Eşi özel sektörde çalışan sözleşmeli personel için Esaslar’da ayrı bir eş durumu hükmü bulunmamaktadır. Ek 3. maddenin (b) bendi, eş durumuna bağlı yer değişikliğini yalnızca kamu personeli olan eş üzerinden kurar. Memurlar için genel yönetmeliğin (d) bendinde öngörülen, özel sektörde son iki yıl içinde 360 gün prim ödeyerek çalışan eşin bulunduğu yere atanma imkânı, sözleşmeli personel mevzuatına alınmamıştır.

Bu boşluk, uygulamada eşi özel sektörde çalışan sözleşmeli personelin eş durumu talebinin (b) bendine dayandırılamaması sonucunu doğurur. Bu durumdaki personel için Esaslar’daki diğer yer değişikliği yolları değerlendirilir. Ek 3. maddenin (e) bendi, kamu idareleri adına vizeli boş pozisyonlara sözleşmeli personel alımı yapılmadan önce yılda bir kez, pozisyonun vizeli olduğu ilde en az üç yıl hizmet süresi bulunan personelin geçiş yapmak istediği birimdeki kurum içi yer değişikliği talebinin yerine getirilebileceğini düzenler. Bu yol eş durumuna bağlı değildir, ama eşi özel sektörde olan sözleşmeli personel için üç yıl sonra açılan genel bir imkândır.

Memurlar ile sözleşmeli personel arasındaki bu farkın hukuki dayanağı, iki statünün ayrı düzenlemelere tabi olmasıdır. Genel yönetmeliğin özel sektördeki eşe tanıdığı imkân, Devlet memurları için 657 sayılı Kanunun 72. maddesine dayanır; sözleşmeli personel ise bu maddenin kapsamında değildir. Eşi özel sektörde çalışan memurların hangi şartla karşılaştığı eşi özel sektörde çalışan memurun eş durumu özel sektör şartları yazımızda kurum kurum anlatılmıştır.

Sözleşmeli Personelin Eşi Memursa Kim Kime Tabi Olur

Sözleşmeli personelin eşi memursa, eşlerden hangisinin diğerinin yanına gideceği sorusunda genellikle memur olan eş öne çıkar. Sözleşmeli personel kurumlar arası yer değiştiremediği ve kurum içinde de ancak boş pozisyon bulunan birimlere geçebildiği için, hareket imkânı daha geniş olan taraf memurdur. Genel yönetmeliğin 14. maddesinin (a) bendi, memurun kamu personeli olan eşinin kurum içinde yer değiştirme imkânı bulunmuyorsa memurun bu eşin bulunduğu yere atanabileceğini söyler.

Sözleşmeli personel de bir kamu personelidir. Kendi kurumunun eşin bulunduğu yerde birimi ya da boş pozisyonu yoksa, sözleşmeli personelin kurum içi yer değiştirme imkânı fiilen bulunmaz. Bu durumda memur olan eş, genel yönetmeliğin (a) bendine dayanarak sözleşmeli personelin çalıştığı yere atanmayı isteyebilir. Başvuruya, sözleşmeli eşin kurumundan alınan ve eşin pozisyonunu, çalıştığı birimi ve kurum içinde yer değiştirme imkânının bulunmadığını gösteren belge eklenir.

Öğretmenlikte bu kural kanunla açıkça yazılmıştır. 7528 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu, sözleşmeli öğretmenlerin sağlık ve can güvenliği mazeretleri dışında üç yıl süreyle başka bir yere atanamayacağını ve aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmelerde sözleşmeli olarak istihdam edilen öğretmenin eşinin bu öğretmene tabi olacağını düzenler. Diğer kurumlarda bu kadar açık bir hüküm bulunmasa da sonuç, sözleşmeli personelin hareket kısıtları nedeniyle çoğu zaman aynıdır.

Eş Durumu Uygulanamazsa Sözleşme Feshedilebilir mi

Eş durumu uygulanamazsa sözleşme feshedilebilir ve bu fesih, sözleşmeli personel için normalde uygulanan bekleme süresinin istisnasıdır. Esaslar’ın ek 1. maddesi, eş ya da sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunmakla beraber geçiş yapacağı hizmet birimi bulunmaması, birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması ya da en az bir yıllık fiilî çalışma şartını karşılayamaması nedeniyle ek 3. maddenin (b) ya da (c) bendi kendisine uygulanamayanlardan tek taraflı fesih yapanların, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebileceğini söyler.

Bu hüküm, sözleşmeli personelin sözleşmesini tek taraflı feshetmesi hâlinde genel olarak karşılaştığı bir yıllık bekleme süresini kaldırır. Eşinin bulunduğu yerde kendi kurumunun birimi ya da boş pozisyonu olmayan personel, sözleşmesini feshedip eşinin bulunduğu yerdeki başka bir kurumun sözleşmeli personel alımına başvurabilir. Yeni istihdamın kendiliğinden gerçekleşmediğini belirtmek gerekir: aynı madde, bu kapsamdakilerin yeniden istihdam edilebilmeleri için ilk defa işe alınma prosedürüne uyulmasını zorunlu tutar. Yani personel, eşinin bulunduğu yerdeki sözleşmeli personel alımına diğer adaylar gibi başvurmak ve seçilmek zorundadır.

Fesih kararı verilmeden önce iki şey kontrol edilmelidir. Birincisi, eş durumu talebinin kurum tarafından yazılı olarak ve hangi gerekçeyle geri çevrildiğidir; hükmün uygulanabilmesi için talebin bu gerekçelerden birine dayanması gerekir. İkincisi, eşin bulunduğu yerde başvurulabilecek bir sözleşmeli personel alımının bulunup bulunmadığıdır. Fesih geri alınamaz bir adımdır; yeni bir istihdam garanti edilmeden yapılması gelir kaybına yol açabilir.

Eşi Yurt Dışına Atanan Sözleşmeli Personel

Eşi yurt dışına atanan sözleşmeli personel için Esaslar ayrı bir koruma öngörür. Esaslar’ın ek 1. maddesi, memur ya da diğer personel kanunlarına tabi olan eşinin yurt dışında sürekli göreve atanması veya en az altı ay süreyle yurt dışında geçici olarak görevlendirilmesi nedeniyle hizmet sözleşmesi feshedilen sözleşmeli personelin pozisyonunun saklı tutulacağını ve istekleri hâlinde ayrıldığı kurumunda yeniden hizmete alınacağını düzenler.

Bu korumadan yararlanabilmek için personelin, eşinin görev süresinin bitiminden itibaren en geç otuz gün içinde yeniden istihdam edilmek üzere ayrıldığı kurumuna yazılı talepte bulunması gerekir; kurum da yazılı talebi izleyen en geç otuz gün içinde personeli istihdam eder ve yapılan sözleşme eski sözleşmenin devamı niteliğindedir. Hüküm, eşin kamu personeli olduğu durumlarla sınırlıdır; eşi yurt dışında özel bir şirkette çalışan sözleşmeli personel için bu pozisyon saklama imkânı öngörülmemiştir.

Sözleşmeli Personel Eş Durumu Dilekçesinde Nelere Dikkat Edilir

Sözleşmeli personelin eş durumu dilekçesi, memurların dilekçesinden farklı olarak genel yönetmeliğe değil, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’ın ek 3. maddesinin (b) bendine dayanmalıdır. Dilekçede personelin pozisyon unvanı, pozisyonun vizeli olduğu birim, bu birimde fiilen çalışmaya başladığı tarih ve eşin kamu personeli olarak çalıştığı kurum ve yer açıkça belirtilir.

Dilekçeye eşin kamu personeli olduğunu ve kurum içinde yer değiştiremediğini ya da zorunlu yer değiştirmeye tabi olduğunu gösteren belge ile evlilik durumunu kanıtlayan nüfus kayıt örneği eklenir. Kurum, gidilmek istenen birimde aynı unvan ve nitelikte boş pozisyon bulunup bulunmadığını kendi kayıtlarından kontrol eder; ancak personelin bilgisi varsa bu pozisyonu dilekçede göstermesi, talebin değerlendirilmesini hızlandırır.

Bir yıllık fiilî çalışma şartı henüz dolmamışsa, dilekçenin bu şart dolduktan sonra verilmesi gerekir; erken verilen dilekçe, şart gerçekleşmediği için geri çevrilebilir. Bu durumda geri çevrilme, sözleşmenin feshi yolunu da açar; ancak bir yılın dolmasını beklemek çoğu zaman daha güvenli bir seçenektir.

Aday Memur Eş Durumu Yapabilir mi

Aday memurun eş durumu yapıp yapamayacağı, kurum içi ve kurumlar arası yer değişikliği ayrımına göre değişir. 657 sayılı Kanunun 54. maddesi, aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresinin bir yıldan az, iki yıldan çok olamayacağını ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara naklinin yapılamayacağını açıkça söyler. Bu yasak, aday memurun eşinin bulunduğu yere başka bir kurumun kadrosuyla geçmesini adaylık süresince kapatır.

Kurum içi yer değişikliği ise kanunda yasaklanmamıştır, ama genel yönetmelik de bu imkânı aday memura tanımaz. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in 2. maddesi, aday memurları yönetmeliğin kapsamı dışında bırakır. Bu nedenle aday memurun eş durumu talebi, genel yönetmeliğin 14. maddesine dayandırılamaz; sonuç kurumun kendi atama yönetmeliğine bağlıdır. Aday Memurların Yetiştirilmelerine İlişkin Genel Yönetmelik’te ise eş durumuna ya da yer değişikliğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.

Kurum yönetmelikleri bu boşluğu farklı biçimlerde doldurmuştur. Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, Devlet memurluğunda adaylığı kaldırılmayanların aile birliği mazeretine bağlı olarak yer değiştirme talebinde bulunamayacağını açıkça yazar. Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ise adaylık süresi içinde birimler arasında yer değiştirme yapılmayacağı kuralına bir istisna koyar: eşleri kamu kurum veya kuruluşlarında kadrolu ya da sözleşmeli personel statüsünde görev yapan personelin, adaylık durumuna bakılmaksızın yer değiştirmesi yapılabilir.

Kurum ya da düzenleme	Aday memurun eş durumu
657 s.K. m.54	Adaylık süresince başka kuruma nakil yapılamaz
Genel yönetmelik m.2	Aday memurlar kapsam dışı
Aday Memurların Yetiştirilmelerine İlişkin Genel Yönetmelik	Eş durumuna ilişkin hüküm yok
Diyanet Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.38	Aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirme talebinde bulunulamaz
Emniyet Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m.11	Eşi kamuda kadrolu ya da sözleşmeli ise adaylıkta da yer değiştirme yapılabilir

Aday Memurun Eşi Neden Önemlidir

Aday memurun kendisinin değil de eşinin aday olduğu durum, başka bir yönetmelik hükmünü devreye sokar. Öğretmen yönetmeliği, zorunlu çalışma yükümlülüğü bulunan öğretmenlerden eşi aday memur olanların zorunlu çalışma yükümlülüğünün bir sonraki yer değiştirme dönemine kadar ertelenmesini öngörür. Bu hüküm, adaylık süresince eşinin yanına gidemeyen aday memurun eşi olan öğretmenin, zorunlu hizmet alanına atanarak aileden daha da uzaklaşmasını engeller.

Aynı mantık, eşlerden biri aday memur olduğunda kimin kime tabi olacağı sorusunda da işler. Adaylık süresince aday memurun başka kuruma nakli yapılamadığı için, eşi kadrolu memur olan diğer eş, aday memurun bulunduğu yere atanmayı isteyebilir. Bu durumda aday memur, genel yönetmeliğin (a) bendi anlamında kurum içi yer değiştirme imkânı sınırlı olan eş gibi değerlendirilebilir; ancak bunun sonucu kadrolu memurun kurumunun takdirine ve kadro imkânına bağlıdır.

Adaylık Bitince Eş Durumu Ne Zaman İstenir

Adaylık bitince eş durumu, asli memurluğa atanmayla birlikte genel yönetmeliğin ya da kurumun yönetmeliğinin olağan kurallarına göre istenebilir. 657 sayılı Kanunun 58. maddesi, adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olan adayların disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla asli memurluğa atanacağını düzenler. Bu atamadan sonra memur, aday memurlara uygulanan kısıtlardan kurtulur.

Asli memurluğa atanan memurun eş durumu başvurusu için ayrıca bir bekleme süresi aranmaz. Aile birliği mazereti belgelenirse, zorunlu çalışma süresi tamamlanmamış olsa bile yer değiştirme istenebilir. Ancak bazı kurumlarda atanmadan önce var olan mazerete dayanılamayacağına ya da ilk atamada eşinin yerini seçmeyenin sonraki talebinin değerlendirilmeyeceğine ilişkin kurallar vardır; bu kurallar asli memurluğa geçişten sonra da önem taşır.

Adaylık sürecine ilişkin 657 sayılı Kanun hükümleri 2026 yılında değişmiştir. 23 Ocak 2026 tarihli 7573 sayılı Kanunla 56. madde yeniden düzenlenmiş ve adaylık süresi sonunda başarısızlığa ilişkin 57. madde yürürlükten kaldırılmıştır. Bu değişiklikler adaylığın sona ermesine ilişkindir; aday memurun adaylık süresince başka kuruma naklini yasaklayan 54. madde ise aynen yürürlüktedir.

Yeni Atanan Memur Eş Durumu İsteyebilir mi

Yeni atanan memur, aday memur ise yukarıdaki kısıtlara tabidir; asli memur olarak ilk kez atanan ya da başka bir yoldan yeni bir görev yerine atanan memur ise genel kurallara göre eş durumu isteyebilir. Genel yönetmeliğin 17. maddesi, ilk kez Devlet memurluğuna asaleten atananların hangi hizmet bölgesinde göreve başlayacaklarının kadro imkânları gözetilerek kurumlarınca belirleneceğini söyler; bu belirlemede eş durumu bir hak olarak değil, kurumun değerlendirmesi olarak yer alır.

İlk atamada eş durumunun gözetilmesi bazı kurumlarda açıkça düzenlenmiştir. Emniyet yönetmeliği, Devlet memurlarıyla evli olanların ilk atamalarının, talepleri hâlinde eşlerinin görev yaptığı yere de yapılabileceğini söyler; ancak tercih listesinde eşinin görev yaptığı yeri seçme imkânı varken seçmeyenlerin atamadan sonra eşinin görevi nedeniyle yaptığı talepler değerlendirmeye alınmaz. Hâkim ve savcı adaylarının görev yerleri de ad çekme ile belirlenirken eş durumu göz önünde bulundurulur.

Merkezî yerleştirme sınavıyla yapılan atamalarda tercih edilen kadro, memurun görev yerini belirler. Bu atamalarda eş durumu kural olarak ayrı bir öncelik doğurmaz; eşinin bulunduğu yere atanmak isteyen aday, tercihini buna göre yapmalıdır. Atamadan sonra mazerete dayalı yer değişikliği ise adaylık kısıtları ve kurumun kuralları çerçevesinde mümkündür.

Kamu İşçisi Eş Durumu Tayini Yapabilir mi

Kamu işçisi eş durumu tayini, memurlar için kanunda ve yönetmelikte düzenlenen bir hak olarak yapamaz; çünkü işçiler 657 sayılı Kanuna değil, 4857 sayılı İş Kanunu’na ve toplu iş sözleşmelerine tabidir. Genel yönetmelik yalnızca 657 sayılı Kanuna tabi Devlet memurlarına uygulanır. Kamu kurumunda işçi statüsünde çalışan kişinin eşinin bulunduğu yere geçmesi, işverenin, yani kamu kurumunun kabulüne bağlıdır.

İşçinin başka bir işyerine ya da başka bir ildeki birime geçmesi, iş sözleşmesinin çalışma yeri unsurunu değiştirir. 4857 sayılı Kanunun 22. maddesi, işverenin çalışma koşullarında esaslı değişikliği işçinin yazılı onayıyla yapabileceğini düzenler; işçinin kendi isteğiyle yapılan bir yer değişikliğinde de işverenin kabulü aranır. Bazı kamu kurumlarının toplu iş sözleşmelerinde işçilerin eş durumu nedeniyle nakline ilişkin hükümler bulunabilir; böyle bir hüküm varsa işçi bu hükme dayanabilir.

Kamu işçisinin eşi memur ise, sorun memur olan eş tarafından çözülebilir. Genel yönetmeliğin (a) bendine göre memurun kamu personeli olan eşi kurum içinde yer değiştiremiyorsa memur bu eşin bulunduğu yere atanabilir; kamu işçisi kamu personeli sayılmasa bile (d) bendindeki hizmet akdiyle çalışan eş kavramına girer. Bu nedenle eşlerden biri memur, diğeri kamu işçisiyse, memur olan eşin başvurusu çoğu zaman daha güçlü bir yoldur.

Sıkça Sorulan Sorular

Sözleşmeli personel eş durumu yapabilir mi?

Yapabilir, ancak yalnızca kendi kurumu içinde. Vizeli birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, gidilecek birimde aynı unvanda boş pozisyon bulunması ve eşin kamu personeli olup kurum içinde yer değiştirememesi ya da zorunlu yer değiştirmeye tabi olması gerekir.

4/B sözleşmeli personel kurumlar arası eş durumu yapabilir mi?

Yapamaz. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’ın ek 3. maddesi sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliğini açıkça yasaklar.

Eşi özel sektörde çalışan sözleşmeli personel eş durumu yapabilir mi?

Esaslar’da bu durum için ayrı bir hüküm yoktur; eş durumu kamu personeli olan eş üzerinden düzenlenmiştir. Pozisyonun bulunduğu ilde üç yıl hizmeti olan personel için yılda bir kez genel kurum içi yer değişikliği imkânı ise ayrıca vardır.

Sözleşmeli personel eş durumu için kaç yıl çalışmalı?

Pozisyonun vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olmalıdır. Başka birimde geçen ya da fiilen çalışılmayan süreler bu hesaba girmez.

Eş durumu olmazsa sözleşmeli personel istifa edebilir mi?

Eş durumu talebi birim, boş pozisyon ya da bir yıllık süre nedeniyle karşılanamayan personel sözleşmesini feshederse, bir yıllık bekleme süresine tabi olmadan yeniden sözleşmeli personel olarak istihdam edilebilir.

Aday memur eş durumu yapabilir mi?

Adaylık süresince başka kuruma nakil yapılamaz ve genel yönetmelik aday memurlara uygulanmaz. Kurum içi yer değişikliği kurumun yönetmeliğine bağlıdır; Diyanet açıkça yasaklar, Emniyet eşi kamuda çalışan aday için izin verir.

Aday memur eş durumu tayini isteyebilir mi?

Kendi kurumunun yönetmeliği izin veriyorsa kurum içi yer değişikliği isteyebilir. Genel yönetmeliğin 14. maddesine dayanarak talepte bulunamaz, çünkü aday memurlar bu yönetmeliğin kapsamı dışındadır.

Adaylık bitince eş durumu ne zaman yapılır?

Asli memurluğa atanmadan sonra genel kurallara göre yapılabilir. Ayrıca bir bekleme süresi aranmaz; mazeret belgelenirse zorunlu çalışma süresi dolmadan da başvurulabilir.

Yeni atanan memur eş durumu isteyebilir mi?

Aday memursa adaylık kısıtlarına tabidir. İlk atamada eş durumu bazı kurumlarda talep üzerine gözetilir; Emniyette eşinin yerini seçme imkânı varken seçmeyenin sonraki talebi değerlendirilmez.

Kamu işçisi eş durumu tayini yapabilir mi?

Kanunda işçiler için bir eş durumu hakkı yoktur; yer değişikliği işverenin kabulüne ve varsa toplu iş sözleşmesindeki hükme bağlıdır. Eşi memursa, memur olan eşin başvurusu daha güçlü bir yoldur.

Eşi yurt dışına atanan sözleşmeli personelin pozisyonu korunur mu?

Eş memur ya da diğer personel kanunlarına tabiyse ve yurt dışında sürekli ya da en az altı ay geçici görevdeyse, fesih hâlinde pozisyon saklı tutulur. Eşin görevi bitince otuz gün içinde yazılı başvuru yapılmalıdır.

Sözleşmeli personel eş durumu dilekçesi neye dayanır?

Genel yönetmeliğe değil, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’ın ek 3. maddesinin (b) bendine dayanır. Dilekçede pozisyon unvanı, vizeli birim ve fiilî çalışma başlangıcı yazılır.

Statünüzü Belirlemeden Başvurmayın

Eş durumu sözleşmeli personel, aday memur ve kamu işçisi için memurlardaki gibi işlemez; her biri kendi düzenlemesine tabidir ve bu düzenlemelerin çoğu memurlardakinden daha dardır. Başvurudan önce hangi statüde çalıştığınızı, hangi metnin size uygulandığını ve o metnin eşinizin durumunu kapsayıp kapsamadığını belirlemek, karşılanamayacak bir talebin yapılmasını ya da geri alınamaz bir fesih kararını önler. Esaslar’ın tam metnine Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar sayfasından ulaşılabilir.

Statünüze göre izlenecek yolun dosyanız üzerinden değerlendirilmesi için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz. Reddedilen bir talebe karşı dava açma süresi idari dava açma süresi yazımızda, iptal kararının sonuçları idari işlemin iptali davası kazanılırsa ne olur yazımızda anlatılmıştır; adaylık dönemindeki disiplin sonuçları ise disiplin cezasına itiraz yazımızın konuları arasındadır.

---

Bu içerik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik ile Diyanet ve Emniyet atama yönetmeliklerinin yürürlükteki hükümlerine dayanan genel nitelikte bir açıklamadır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Statünüze uygulanacak kurallar için bir avukatla görüşmeniz gerekir.

Av. Handan Sayan Özgül — Ankara Barosu