Bağkur Borcu Silinir mi, 5 Yıl Ödenmeyen Prim Kendiliğinden Düşer mi

Bağkur borcu silinir mi diye merak edenler için kanunun yanıtı açıktır: Bağ-Kur prim borcu zamanla kendiliğinden silinmez, yalnızca bir kanun bunu öngördüğünde ve sigortalılık süresi durdurularak silinir. 2008’den bu yana beş ayrı kanun böyle bir silme yaptı.

Bu düzenlemelerin sonuncusu 30 Nisan 2021 tarihindeki borçlar içindi; o tarihten sonra oluşan borçlar için yürürlükte bir silme hükmü yoktur. Silmenin bir bedeli de vardı: borcu silinen kişinin o aylara ait sigortalılık süresi de kayıttan düştü, yani borçla birlikte prim günleri gitti.

Bu yazı, borcun hangi kanunla ve hangi tarih itibarıyla silindiğini, bugün oluşan borcun neden silinmediğini ve “beş yıl ödenmeyen borç düşer” inancının nereden geldiğini 5510 sayılı Kanun metni üzerinden anlatır.

Bir Bakışta: Bağkur Borcu Silinir mi

• Kendiliğinden silinme yoktur. Borç, ödenmediği için ya da belli bir süre geçtiği için kaybolmaz; silme ancak özel bir kanun hükmüyle olur.
• Beş silme düzenlemesi yapıldı. 5510 sayılı Kanunun geçici 17, 63, 76, 83 ve 84. maddeleri, belirli bir tarihteki borçları sigortalılığı durdurarak takipten çıkardı.
• Son düzenleme 30.4.2021 tarihli borçlar içindi. Geçici 84. madde, bu tarih itibarıyla borcu olup süresi içinde ödemeyen ya da yapılandırmayanların sigortalılığını durdurdu.
• Borçla birlikte süre de silindi. Durdurulan aylar sigortalılık süresi sayılmaz; emeklilik hesabında bu günler yoktur.
• “Beş yıl” kuralı yoktur. Beş yıl ölçüsü yalnızca 2008’deki tek seferlik düzenlemede geçiyordu; bugün Kurum alacaklarında zamanaşımı on yıldır.
• Silinen süre geri alınabilir. İhya talebiyle durdurulan sürelerin tamamı, talep tarihindeki tutar üzerinden yeniden ödenerek kazanılabilir.
• 2021 sonrası borç işlemeye devam eder. Gecikme cezası ve gecikme zammı eklenir, aylık bağlanması ve sağlık hizmeti bu borca bağlı kalır.

Bağkur Borcu Silinir mi, Kanun Ne Diyor

Kanun, Bağ-Kur prim borcunun genel bir silinme yolunu düzenlemez. Prim borcu, 5510 sayılı Kanun kapsamında bir kamu alacağıdır ve ödenene kadar Kurumun alacakları arasında yer alır. Ödenmemesi borcu ortadan kaldırmaz; aksine her ay gecikme cezası ve gecikme zammı ile büyür.

Silme, kanun koyucunun belirli dönemlerde çıkardığı geçici maddelerle yapılmıştır. Bu maddelerin hepsinde aynı yöntem kullanıldı: belirli bir tarihte borcu bulunan kendi adına çalışanlara bir ödeme süresi tanındı, bu süre içinde borcunu ödemeyen ya da yapılandırmayanların sigortalılığı durduruldu ve durdurulan döneme ait alacak takipten çıkarıldı.

Bu nedenle Bağkur borcu silinir mi sorusunu soran kişinin önce kendi borcunun hangi tarihe ait olduğunu bilmesi gerekir. 30 Nisan 2021’den önceki aylara ait borç, büyük ihtimalle bu maddelerden biriyle zaten silinmiştir. Bu tarihten sonraki aylara ait borç ise bugün yürürlükte olan hiçbir hükümle silinmez.

Bağ-Kur Borcu Nasıl Silinir, Kendiliğinden mi Kanunla mı

Bağ-Kur borcu yalnızca kanunla silinir. Kişinin dilekçe vererek borcunu sildirmesi, Kurumun kendi takdiriyle borcu terkin etmesi ya da uzun süre ödememe sonucunda borcun düşmesi şeklinde bir yol yoktur. İnternette “Bağ-Kur borcu silme dilekçesi” adıyla dolaşan metinlerin hukuki bir karşılığı bulunmaz.

Kanunla silmenin işleyişi de kişinin iradesine bağlı değildi. Durdurma maddeleri, ödeme süresi dolduğunda sigortalılığı kendiliğinden durduruyordu. Kişi başvuru yapmasa da Kurum durdurma kaydını işledi. Kanunun aradığı tek şey, belirlenen tarihte borcun bulunması ve süre içinde ödenmemesi ya da yapılandırılmamasıydı.

Kanun, durdurmayı kişiye ayrı bir bildirim yapılması şartına da bağlamadı. Bu nedenle bazı sigortalılar durdurmayı ancak emeklilik başvurusu sırasında ya da hizmet dökümüne baktıklarında fark eder. “Borcum silindi mi” diye düşünen kişi, bunu hizmet dökümünde ve borç kaydında aramalıdır.

Bağkur Borçlarını Silen Beş Kanun

Beş durdurma maddesinin her biri farklı bir borç ölçüsü ve ödeme süresi kullandı. Hangi maddenin sizin borcunuza uygulandığı, borcun ait olduğu dönemle ve o dönemde ödeme yapıp yapmadığınızla belirlenir.

Hüküm	Kanun	Kapsadığı borç	Tanınan ödeme süresi
Geçici 17. madde	5754 sayılı Kanun (2008)	Yürürlük tarihinde beş yılı aşan süreye ilişkin borç	Kurum tebliğinin yayımını takip eden aybaşından itibaren 6 ay
Geçici 63. madde	6645 sayılı Kanun (2015)	Maddenin yayımlandığı ayın sonu itibarıyla 12 ay ve daha fazla süreye ilişkin borç	Yürürlüğü takip eden aybaşından itibaren 3 ay
Geçici 76. madde	7143 sayılı Kanun (2018)	31.5.2018 itibarıyla bu tarihten önceki sürelere ilişkin borç	Yürürlüğü takip eden ikinci ayın sonuna kadar
Geçici 83. madde	7256 sayılı Kanun (2020)	31.10.2020 itibarıyla bu tarihten önceki sürelere ilişkin borç	Yürürlüğü takip eden ikinci ayın sonuna kadar
Geçici 84. madde	7326 sayılı Kanun (2021)	30.4.2021 itibarıyla bu tarihten önceki sürelere ilişkin borç	Yürürlüğü takip eden dördüncü ayın sonuna kadar

Tablodaki ilk iki düzenleme, borç miktarına bir eşik koyuyordu: 2008’de beş yılı aşan, 2015’te on iki ay ve üzeri borç. 2018, 2020 ve 2021 düzenlemelerinde ise eşik kaldırıldı; belirlenen tarihte borcu bulunan herkes kapsama girdi. 2018 düzenlemesi köy ve mahalle muhtarlarını da açıkça saydı.

Durdurmanın hangi aydan başlayacağı da her maddede aynı kuralla belirlendi. Daha önce prim ödemesi bulunan sigortalının sigortalılığı, ödediği primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonundan itibaren durduruldu. Hiç prim ödemesi bulunmayan sigortalının sigortalılığı ise tescil tarihinden itibaren durduruldu.

Daha Önce Yapılan Kısmi Ödemelerin Etkisi

Durdurma maddeleri, borcu olan herkesin bütün kaydını silmedi. Daha önce prim ödemesi bulunan sigortalının sigortalılığı, ödediği primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonuna kadar korundu. Kısmi ödemeler bu nedenle boşa gitmedi; bir sürenin kayıtta kalmasını sağladı.

Kanunun ölçüsü, ödenen toplam tutarın hangi aya kadar olan primi eksiksiz karşıladığıdır. Kişinin ödemeyi hangi ay için yaptığını düşündüğü değil, primlerin karşıladığı süre esas alınır. Aralıklı ödeme yapmış bir esnafın korunan süresi, bu nedenle beklediğinden kısa ya da uzun çıkabilir.

Bir ayın primini tam karşılamayan küçük bir bakiye, o ayın kayıtta kalmasını sağlamaz. Kanun “tam olarak karşıladığı” ifadesini kullandığı için yarım kalan ay da durdurulan döneme girer. Hizmet dökümündeki son prim ayı ile ödeme dekontları karşılaştırılırken bu kurala dikkat edilmelidir.

Kanun metinlerine mevzuat.gov.tr üzerindeki 5510 sayılı Kanun sayfasından ulaşılabilir. Geçici maddeler kanunun sonunda, ekleyen kanunun tarih ve sayısıyla birlikte yer alır.

Borç Silinirken Prim Günleri de Gider mi

Gider. Durdurma maddelerinin hepsi, durdurulan sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirilmeyeceğini açıkça söyler. Borcu silinen aylar, emeklilik için gereken prim gün sayısına, sigortalılık süresine ve yaşlılık aylığı hesabına girmez.

Bu, silmenin en çok gözden kaçan sonucudur. Borcunun silindiğini öğrenen kişi çoğu zaman bunu bir kazanç olarak görür. Oysa silinen dönem, bir esnafın on yılı aşan çalışmasını kapsayabilir ve emeklilik tarihini yıllarca öteleyebilir. Hiç prim ödemeyen kişide Bağ-Kur sigortalılığı başlangıcından itibaren kayıttan düşer.

Hizmet dökümünde bu dönemlerin nasıl göründüğü ve kod numaralarının hangi kanuna karşılık geldiği terk koduyla durdurulan süre yazımızda anlatılmıştır. Gün eksikliğinin emeklilik şartlarına etkisi ise kişinin bütün hizmetleriyle birlikte ayrıca hesaplanmalıdır.

Durdurma, genel sağlık sigortasını da etkiledi. Maddeler, sigortalılığı durdurulanlar ile bakmakla yükümlü oldukları kişiler hakkında 1 Ocak 2012’den maddenin yürürlüğüne kadar durdurulan süreler için genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanmayacağını düzenledi. Bu dönemlere ait genel sağlık sigortası primi de böylece takipten çıktı.

Bağ Kur Borcu 5 Yıl Ödenmezse Silinir mi

Silinmez. Yürürlükte olan hiçbir hüküm, beş yıl ödenmeyen Bağ-Kur borcunun kendiliğinden düşeceğini söylemez. Bu inanç, 2008’de yürürlüğe giren geçici 17. maddeden kalmadır. O madde, yürürlük tarihi itibarıyla beş yılı aşan süreye ilişkin borcu olanları hedef almıştı.

Geçici 17. madde tek seferlik bir düzenlemeydi. Beş yıl ölçüsü, o tarihte geriye doğru bakılarak borcu büyük olanları seçmek için kullanıldı; ileriye dönük bir kural koymadı. Sonraki maddeler bu ölçüyü önce on iki aya indirdi, ardından tamamen kaldırdı.

Beş yıl ölçüsünün yaşamaya devam etmesinin bir nedeni de vergi ve icra hukukundaki beş yıllık zamanaşımı sürelerinin karıştırılmasıdır. Sosyal Güvenlik Kurumunun prim alacakları için ise 5510 sayılı Kanun ayrı ve daha uzun bir süre öngörür.

Ödenmeyen Bağ Kur Borcu Ne Zaman Silinir, Zamanaşımı Kaç Yıl

5510 sayılı Kanunun 93. maddesi, Kurumun prim ve diğer alacaklarının ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak on yıllık zamanaşımına tabi olduğunu düzenler. Yani bir ayın primi için süre, o yılın değil, bir sonraki yılın ilk gününden işlemeye başlar.

Zamanaşımı, borcun her durumda on yıl sonra düşeceği anlamına gelmez. Kurumun alacaklarını takip ederken yaptığı ödeme emri, haciz gibi işlemler zamanaşımını keser ve süre yeniden başlar. Uygulamada Kurum, prim borçları için bu işlemleri düzenli olarak yapar.

Bu nedenle “on yıl bekleyeyim, borç düşer” hesabı güvenilir değildir. Zamanaşımının dolup dolmadığı, borcun ait olduğu ay ve Kurumun yaptığı takip işlemlerinin tarihleri birlikte incelenerek belirlenebilir. Bu inceleme yapılmadan ödeme yapmamak, gecikme zammının birikmesine yol açar.

2021 Sonrası Oluşan Bağkur Borcu Neden Silinmedi

Çünkü 30 Nisan 2021’den sonra yeni bir durdurma maddesi kabul edilmedi. 5510 sayılı Kanunun güncel metninde sigortalılığı durduran beş geçici madde bulunur ve sonuncusu 7326 sayılı Kanunla eklenen geçici 84. maddedir. Sonraki değişiklikler bu alanda yeni bir silme getirmedi.

Geçici 84. madde, kendi adına çalışmaya devam edenlerin sigortalılığını 1 Mayıs 2021 tarihinden itibaren yeniden başlattı. Bu tarihten sonra işleyen aylar için tahakkuk eden prim, normal prim borcudur. Ödenmemesi hâlinde silinmez, gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte takip edilir.

Gelecekte yeni bir durdurma maddesi çıkıp çıkmayacağı kanun koyucunun takdirindedir ve bugünden bilinemez. Hukuki karar, yürürlükteki metne göre verilmelidir. Yeni bir düzenleme beklentisiyle ödemeyi ertelemek, aylık bağlanmasını ve sağlık hizmetini doğrudan etkileyen bir risk taşır.

Durdurmadan Sonra Çalışmaya Devam Edenler

Durdurma, kişinin esnaflığını ya da tarımsal faaliyetini sona erdirmedi. Maddeler, sigortalılığı durdurulup kendi adına çalışmaya devam edenlerin sigortalılığını yeniden başlattı: 2018 düzenlemesinde 1 Haziran 2018, 2020 düzenlemesinde 1 Kasım 2020, 2021 düzenlemesinde 1 Mayıs 2021 itibarıyla.

Yeniden başlayan dönem, eski borçtan bağımsız yeni bir sigortalılık dönemidir. Bu dönem için her ay prim tahakkuk eder ve ödenen primler prim günü olarak kayda geçer. Durdurulan dönem ile yeni dönem arasında ise, ihya yapılmadıkça kapanmayan bir boşluk kalır.

Vergi kaydı ya da oda kaydı devam eden kişinin yeni dönemi kendiliğinden sürer. Bu dönemde biriken borç, önceki silmelerden yararlanmaz. Bugün borcu bulunan esnafların önemli bir kısmının borcu, tam da bu yeniden başlatılan dönemden doğmaktadır.

Bağkur Borcu Ödenmezse Silinir mi, Beklemek Ne Kaybettirir

Bağkur borcu ödenmezse silinmez; büyür. 5510 sayılı Kanunun 89. maddesine göre süresinde ödenmeyen prime ilk üç ay için her ay %3 gecikme cezası eklenir. Bunun üzerine, borç ödenene kadar her ay için ayrıca gecikme zammı hesaplanır.

Borç, sigortalının yararlanacağı hakları da bağlar. Malullük aylığında 5510 sayılı Kanunun 26. maddesi, yaşlılık ve ölüm aylığında ise Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 79. maddesi, kendi adına çalışanlara aylık bağlanabilmesi için genel sağlık sigortası primi dâhil her türlü prim borcunun ödenmiş olmasını şart koşar. Borcu bulunan kişinin aylık talebi, borç ödenene kadar sonuç doğurmaz.

Borcun aylığa etkisi ve ödeme yapıldıktan sonra aylığın hangi tarihten başlayacağı Bağkur borcu varken emekli olunur mu yazımızın konusudur. Sağlık hizmeti açısından ise 5510 sayılı Kanunun 67. maddesi, 60 günden fazla prim borcu bulunanların acil durumlar gibi istisnalar dışında hizmetten yararlanamayacağını düzenler.

Hiç Ödenmemiş Bağ Kur Borcu Silinir mi

Durdurma maddeleri, hiç prim ödemesi bulunmayan sigortalılar için ayrı bir sonuç öngördü: bu kişilerin sigortalılığı tescil tarihi itibarıyla durduruldu. Yani ilgili tarihte hiç ödeme yapmamış olan kişinin, o tarihe kadarki Bağ-Kur kaydının tamamı sigortalılık süresi sayılmaz hâle geldi.

Bu kişiler bakımından borç tamamen takipten çıktı. Ancak kayıt, kanunda öngörülen süre içinde ödeme yapılmadığı için durduruldu; kişinin hiç çalışmamış olduğu kabul edilmedi. Bu ayrım önemlidir, çünkü durdurulan süre ihya ile geri kazanılabilir.

Hiç çalışmadığı hâlde vergi kaydı ya da oda kaydı nedeniyle Bağ-Kur’lu sayılan kişinin durumu ise farklıdır. Orada sorun borç değil, sigortalılığın hiç doğmamış olmasıdır ve tescilin iptali ayrı bir yolla istenir. Bu yazı yalnızca gerçekten çalışmış ve primini ödememiş kişinin borcunu ele alır.

Yapılandırılan Bağkur Borcu Ödenmezse Ne Olur

2015’ten sonraki durdurma maddeleri, borcunu süresi içinde “ödemeyen veya ilgili kanunları uyarınca yapılandırmayan” kişileri kapsadı. Yani o dönem borcunu yapılandıran sigortalının sigortalılığı durdurulmadı; borcu da silinmedi, yapılandırma planına bağlandı.

Yapılandırmanın sonradan bozulması hâlinde ne olacağı, yapılandırmayı düzenleyen kanuna ve geçici maddenin uygulama genelgesine göre belirlendi. Örneğin 2021 düzenlemesinin uygulama genelgesi, yapılandırması devam eden ya da taksitleri bozulmuş sigortalıların durumunu ayrı ayrı ele aldı.

Bugün yapılandırılan bir borcun taksitleri ödenmezse, yapılandırma kanunlarının ortak sonucu, yapılandırmanın sağladığı avantajların kaybedilmesi ve kalan borcun genel hükümlere göre takip edilmesidir. Bu durum borcu silmez; aksine indirimlerin ortadan kalkmasıyla borç artabilir.

Yapılandırma ile Borç Silme Aynı Şey Değildir

Kamuoyunda “Bağ-Kur affı” diye anılan düzenlemelerin önemli bir kısmı aslında yapılandırmadır. Yapılandırma borcu silmez; gecikme cezası ve gecikme zammı yerine daha düşük bir güncelleme uygulanmasına ve borcun taksitle ödenmesine imkân tanır. Prim günleri ise borç ödendikçe korunur.

Durdurma ise borcu gerçekten takipten çıkarır, ancak karşılığında süreyi de kayıttan düşürür. İki düzenleme aynı kanunda yer alabilir; 2020 ve 2021 düzenlemelerinde kişi ya borcunu yapılandırıp süresini koruyabiliyor ya da ödemeyerek durdurmaya düşüyordu.

	Yapılandırma	Durdurma
Borç	Kalır, indirimli ödenir	Takipten çıkar
Prim günleri	Ödendikçe korunur	Kayıttan düşer
Ödeme	Taksitle yapılabilir	Ödeme yoktur
Süreyi geri almak	Gerekmez	İhya ile, talep tarihindeki tutar üzerinden

Bu ayrım, bir haberi okurken sorulması gereken soruyu belirler: düzenleme borcu indirimli ödemeye mi bağlıyor, yoksa ödenmeyen süreyi siliyor mu? İkisinin emeklilik açısından sonucu birbirinin tersidir.

Silinmeyen Borç İçin Tecil ve Taksitlendirme Yolu

Yürürlükte bir silme ya da yapılandırma düzenlemesi yokken de borç tek seferde ödenmek zorunda değildir. Kurum alacakları 6183 sayılı Kanunun 48. maddesine göre tecil edilip taksitlendirilebilir. 5510 sayılı Kanunun 67. maddesi de bu yolla taksitlendirilen borçlara ayrıca atıf yapar.

Bu atfın pratik sonucu önemlidir. 67. madde, tecil ve taksitlendirmesi devam edenleri, sağlık hizmeti için aranan “60 günden fazla borç bulunmaması” şartının dışında tutar. Yani taksitlerini düzenli ödeyen kişi, borcu tamamen kapanmadan da bu şartı karşılamış sayılır.

Taksitlendirme borcu silmez ve gecikme zammını tamamen ortadan kaldırmaz. Başvuru şartları, taksit sayısı ve teminat gibi ayrıntılar Kurumun uygulamasına göre belirlenir. Taksitlerin bozulması hâlinde borç yeniden genel hükümlere göre takip edilir.

Silme Haberi Çıktığında Kontrol Edilecek Üç Nokta

Yeni bir silme düzenlemesi gündeme geldiğinde, sonucun kişinin kendi dosyasına etkisi üç soruyla ölçülür. Geçmiş beş düzenleme de bu üç unsur üzerine kuruldu ve her birinde bu unsurlar farklı belirlendi.

1. Hangi tarihteki borç kapsanıyor? Düzenleme belirli bir tarihi esas alır; o tarihten sonraki aylar kapsama girmez.
2. Ödeme ya da yapılandırma süresi ne zaman bitiyor? Silme, bu süre içinde borcunu ödemeyenler için işler; süreyi kaçırmak ya da kaçırmamak bir tercihtir.
3. Borçla birlikte süre de siliniyor mu? Geçmiş düzenlemelerin hepsinde süre de silindi; emekliliğe yakın kişi için bu, borçtan daha ağır bir kayıp olabilir.

Bu üç sorunun cevabı netleşmeden “borcum silinecek” diye ödemeyi bırakmak, düzenleme hiç çıkmazsa gecikme zammının birikmesine, çıkarsa da prim günlerinin kaybına yol açabilir.

Silmenin Kapsamı Dışında Kalan Borçlar

Durdurma maddeleri yalnızca kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanların ve tarımda bağımsız çalışanların kendi sigortalılıklarından doğan borcu kapsadı. Hizmet akdiyle işçi çalıştıran esnafın, çalıştırdığı işçiler için işveren sıfatıyla ödemesi gereken primler bu kapsamda değildir.

Belirlenen tarihten sonraki aylara ait borçlar da kapsam dışındadır. 2021 düzenlemesi yalnızca 30 Nisan 2021 öncesi süreleri ele aldı. 2008 düzenlemesinde beş yılı aşmayan, 2015 düzenlemesinde on iki aydan az süreye ilişkin borçlar ise o düzenlemelerin dışında kaldı.

İsteğe bağlı sigorta primleri de bu maddelerin konusu değildir. Maddelerin metni yalnızca kendi adına bağımsız çalışanları sayar; isteğe bağlı sigortalılık kendi kuralları olan ayrı bir statüdür. Süresinde ödeyen ya da yapılandıran sigortalının borcu da durdurmaya konu olmadı.

Çiftçi Bağkur Borcu Silinir mi, Ödenmezse Ne Olur

Tarımda kendi adına ve hesabına çalışanlar da beş durdurma maddesinin hepsinde açıkça sayıldı. 2008 düzenlemesi 2926 sayılı Kanuna göre tescil edilen çiftçileri, sonraki düzenlemeler ise tarımda bağımsız çalışanları esnafla birlikte kapsadı. Silme kuralı çiftçi için de aynıdır.

Çiftçilerde sık yaşanan durum, ürün satışı sırasında yapılan kesintilerin prime sayılıp sayılmadığıdır. 5510 sayılı Kanunun 88. maddesi, Kuruma tarımsal ürün bedellerinden %1 ile %5 arasında kesinti yaparak prim borcunu tahsil etme yetkisi verir.

Bu kesintiler prim ödemesidir; durdurma tarihi de primlerin tam karşıladığı aya göre belirlenir. Çiftçinin kaydı, kendisi hiç ödeme yapmamış görünse bile kısmen korunmuş olabilir.

Çiftçi Bağkur borcu silinir mi sorusunu soran kişinin, 30 Nisan 2021’den sonraki dönem için de aynı sonucu bilmesi gerekir: bu tarihten sonraki borç silinmez ve tarımsal faaliyete devam edildiği sürece prim tahakkuku sürer.

Çiftçinin ödenmeyen borcu da esnafınki gibi gecikme cezası ve gecikme zammıyla büyür ve ürün satışlarından yapılan kesintilerle tahsil edilebilir. Kesinti oranı borç tutarını geçemez ve %1 ile %5 arasında kalır. Borç bulunduğu sürece aylık bağlanması için aranan “her türlü borcun ödenmiş olması” şartı da karşılanmaz.

Bağkur Borcu Faiz Silinmesi ve Gecikme Zammı

Durdurma maddeleri, durdurulan sürelere ilişkin Kurum alacaklarının takip edilmeyeceğini ve Kurum alacakları arasında yer verilmeyeceğini söyler. Bu ifade asıl prim borcuyla birlikte ona bağlı gecikme cezası ve gecikme zammını da kapsar. Durdurulan döneme ait borç, ferileriyle birlikte kayıttan çıkar.

Durdurulmamış dönemler için ise faiz niteliğindeki eklentiler silinmez. Bu dönemlerin borcu gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte işlemeye devam eder. Yalnızca yapılandırma kanunları, belirli şartlarla bu eklentiler yerine daha düşük bir güncelleme tutarı uygulanmasına imkân tanıyabilir.

İhyada ise eski borç ve faizi geri gelmez. İhya tutarı, durdurulan dönemin eski primi üzerinden değil, talep tarihindeki kazanç tutarı üzerinden yeniden hesaplanır. Bu hesabın nasıl yapıldığı Bağkur ihya hesaplama yazımızda örnekle gösterilmiştir.

Borcun Silindiğini Gösteren İki Kayıt

Borcun silinip silinmediği iki kayıttan anlaşılır. Birincisi hizmet dökümüdür: durdurulan dönem burada prim günü olarak görünmez ve durdurmayı gösteren bir kodla kapanır. İkincisi borç dökümüdür: durdurulan döneme ait prim tahakkuku borç listesinde yer almaz.

Bu kayıtlara e-Devlet üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumu hizmetleriyle ya da kayıtlı olunan sosyal güvenlik il müdürlüğünden ulaşılabilir. Sosyal Güvenlik Kurumu internet sitesi, il müdürlüklerinin iletişim bilgilerini de içerir.

İki kayıt birbirini tutmuyorsa, örneğin hizmet dökümünde durdurma görünürken borç listesinde aynı döneme ait tahakkuk duruyorsa, bu durum Kuruma yazılı olarak bildirilmelidir. Kayıt hatası, ileride aylık bağlanması sırasında borç varmış gibi işlem yapılmasına yol açabilir.

Silinen Borçtan Sonra Verilecek Karar

Silinen borcun kendisi için yapılacak bir şey yoktur; o borç artık takip edilmez. Karar verilmesi gereken konu, borçla birlikte silinen sürenin geri alınıp alınmayacağıdır. Bu karar, kişinin emeklilik hesabına ve ödeme gücüne bağlıdır.

Silinen süre emeklilik için gerekmiyorsa, ihya için ödeme yapmak zorunlu değildir. Gerekiyorsa, durdurma maddelerinin ortak hükmüne göre sigortalı ya da hak sahipleri durdurulan sürelerin tamamının ihyasını isteyebilir. Kısmi ihya mümkün değildir; talep durdurulan sürelerin tamamını kapsar. Tek ayrım, hem esnaf hem tarım kapsamında durdurulmuş süresi olan kişinin hangi kapsamı ihya edeceğini seçebilmesidir; seçilen kapsamın süreleri yine bütün olarak ihya edilir.

İhya başvurusunun nereye yapılacağı ve sürecin nasıl ilerlediği silinen bağkur günleri geri alma yazımızda anlatılmıştır. Sigortalının vefat etmiş olması hâlinde borcun ve sürenin akıbeti için ölen kişinin bağkur borcu yazımıza bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bağkur borcu silinir mi?

Kendiliğinden silinmez. Bağ-Kur borcu yalnızca kanunla silinmiştir; son düzenleme 30.4.2021 tarihindeki borçlar içindi. Bu tarihten sonraki aylara ait borçlar için yürürlükte bir silme hükmü yoktur.

Bağ kur borcu 5 yıl ödenmezse silinir mi?

Hayır. Beş yıl ölçüsü yalnızca 2008’deki tek seferlik düzenlemede kullanıldı. Kurumun prim alacakları için zamanaşımı on yıldır ve takip işlemleriyle kesilir.

Bağ-kur borcu nasıl silinir?

Ancak kanunla silinir. Dilekçeyle borç sildirme yolu yoktur; durdurma maddeleri, ödeme süresi dolduğunda sigortalılığı kendiliğinden durdurmuş ve borcu takipten çıkarmıştır.

Bağ kur borcu ne zaman silinir?

Silme, her kanunun öngördüğü ödeme süresinin sonunda gerçekleşti. Son düzenlemede 30.4.2021 tarihli borcunu yürürlüğü takip eden dördüncü ayın sonuna kadar ödemeyen ya da yapılandırmayanların sigortalılığı durduruldu.

Bağkur borcu ne olur, zamanla kendiliğinden kapanır mı?

Kapanmaz. Ödenmeyen borç Kurumun alacakları arasında kalır ve büyür; yalnızca bir kanun hükmüyle silinebilir ya da on yıllık zamanaşımı, takip işlemleriyle kesilmeden dolarsa düşebilir.

Bağkur borcu ödenmezse silinir mi?

2021 sonrası borçlar için hayır. Ödenmeyen prime gecikme cezası ve gecikme zammı eklenir, borç aylık bağlanmasını ve sağlık hizmetinden yararlanmayı engeller.

Hiç ödenmemiş bağ kur borcu silinir mi?

İlgili tarihte hiç ödemesi bulunmayan sigortalının sigortalılığı tescil tarihinden itibaren durduruldu ve borcu takipten çıktı. Bu durumda Bağ-Kur süresinin tamamı kayıttan düşmüştür.

Silinen bağkur borcu geri gelir mi?

Eski borç geri gelmez. Durdurulan süre ihya edilmek istenirse, talep tarihindeki kazanç tutarı üzerinden yeni bir borç hesaplanır ve bu tutar üç ay içinde ödenir.

Bağkur borcu silinince prim günleri de silinir mi?

Evet. Durdurulan süreler sigortalılık süresi sayılmaz; bu aylara ait prim günleri emeklilik hesabına girmez.

Çiftçi bağkur borcu silinir mi?

Tarımda kendi adına çalışanlar beş durdurma maddesinin hepsinde kapsama alındı. 30.4.2021 sonrasındaki borçları ise esnafta olduğu gibi silinmez.

Bağkur prim borcu sildirme dilekçesi var mı?

Hukuki karşılığı olan bir sildirme dilekçesi yoktur. Kayıt hatası varsa düzeltilmesi istenebilir; ancak geçerli bir borç, başvuruyla silinmez.

Yapılandırılan bağkur borcu ödenmezse ne olur?

Yapılandırmanın avantajları kaybedilir ve kalan borç genel hükümlere göre takip edilir. Borç silinmez; indirimler ortadan kalktığı için artabilir.

Bağkur borcumun silinip silinmediğini nasıl anlarım?

Hizmet dökümünde ilgili dönemin prim günü olarak görünmemesi ve borç dökümünde o döneme ait tahakkuk bulunmaması, durdurma yapıldığını gösterir. İki kaydı birlikte kontrol etmek gerekir.

Bağkur eski borç silinmesi için başvuru gerekir mi?

Gerekmedi. Durdurma maddeleri, süre içinde ödeme yapılmadığında sigortalılığı kendiliğinden durdurdu. Başvuru yalnızca silinen sürenin ihya edilmesi istendiğinde gerekir.

Bağkur borcu taksitle ödenebilir mi?

Kurum alacakları 6183 sayılı Kanunun 48. maddesine göre tecil edilip taksitlendirilebilir. Taksitlendirme borcu silmez; ancak taksitleri devam edenler sağlık hizmeti için aranan borç şartının dışında tutulur.

2026 yılında yeni bir bağkur borç silme düzenlemesi var mı?

Bu yazının güncellendiği tarih itibarıyla 5510 sayılı Kanunda 30.4.2021 sonrası borçları silen bir hüküm yoktur. Gelecekteki düzenlemeler kanun koyucunun takdirindedir.

Kayıtlarınızı Silinme Tarihine Göre Okuyun

Bağ-Kur borcunun silinip silinmediğini anlamanın yolu, borcun ait olduğu dönemi beş durdurma maddesinin tarihleriyle karşılaştırmaktır. 30 Nisan 2021 öncesine ait ve süresinde ödenmemiş borç büyük ihtimalle silinmiş, onunla birlikte prim günleri de kayıttan düşmüştür. Bu tarihten sonraki borç ise yürürlükteki hükümlere göre silinmez ve aylık bağlanmasının önünde durur.

Hizmet dökümünüzdeki durdurulan dönemlerin emeklilik hesabınıza etkisini ve ihya yapmanın sizin için anlamlı olup olmadığını birlikte değerlendirmek için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.

---

Bu içerik, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile bu kanuna 5754, 6645, 7143, 7256 ve 7326 sayılı kanunlarla eklenen geçici maddelerin yürürlükteki hükümlerine dayanan genel nitelikte bir açıklamadır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel hizmet ve borç kayıtlarınıza ilişkin değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz gerekir.

Av. Handan Sayan Özgül — Ankara Barosu