Hizmet Dökümünde Terk Koduyla Durdurulan Süre Ne Demek

Terk koduyla durdurulan süre, Bağ-Kur hizmet dökümünde prim borcu nedeniyle sigortalılık süresinden çıkarılmış dönemi gösterir. Kod, o dönemin kanunla durdurulduğunu ve emeklilik hesabına girmediğini söyler; kişinin işi bıraktığı anlamına gelmez.

Dökümdeki iki basamaklı sayılar ise rastgele değildir. Her durdurma düzenlemesi için Sosyal Güvenlik Kurumu ayrı bir gerçek terk kodu, ayrı bir sanal terk kodu ve yeniden başlatma için ortak bir kod kullandı.

Bu yazı, 2015, 2018, 2020 ve 2021 uygulama genelgelerindeki kodları tek tek eşleştirir ve bir dökümün nasıl okunacağını örnekle gösterir.

Bir Bakışta: Terk Koduyla Durdurulan Süre

• Durdurulan süre, silinen süredir. Kanun durdurulan süreleri sigortalılık süresi saymaz; bu dönem prim günü olarak da görünmez.
• Gerçek terk kodları 19, 63, 76, 83 ve 84’tür. Sırasıyla 2008, 2015, 2018, 2020 ve 2021 durdurmalarına aittir.
• Sanal terk kodları 64, 77, 84 ve 85’tir. Program tarafından geçici olarak işlenen ve il müdürlüğünce gerçek terke dönüştürülmesi gereken kayıtlardır.
• 84 kodu iki ayrı anlam taşır. 2020 durdurmasında sanal terk, 2021 durdurmasında gerçek terk kodudur.
• 06 kodu yeniden başlatmadır. Durdurmadan sonra esnaflığı ya da tarımsal faaliyeti süren kişinin sigortalılığı bu kodla yeniden açıldı.
• Kod numarası her zaman madde numarası değildir. Gerçek terk kodları madde numarasıyla örtüşür, sanal kodlar ve 2008 kodu örtüşmez.
• Durdurulan sürenin tamamı geri alınabilir. İhya talebi, farklı yıllarda farklı kodlarla durdurulan sürelerin hepsini birlikte kapsar.

Terk Koduyla Durdurulan Süre Ne Demek

Terk koduyla durdurulan süre, kendi adına çalışan bir sigortalının prim borcu bulunduğu için 5510 sayılı Kanunun geçici maddeleri uyarınca sigortalılığı durdurulmuş dönemidir. Kanun bu dönemler için iki sonuç bağlar: süre sigortalılık süresi sayılmaz ve döneme ait prim alacağı takip edilmez.

“Terk” kelimesi Bağ-Kur kayıtlarında sigortalılığın sona erdiğini gösteren genel bir işarettir. Vergi kaydının kapanması gibi olağan sona erme hâllerinde de terk kaydı oluşur. Prim borcu nedeniyle yapılan durdurmalarda ise Kurum, bu olağan sona ermelerden ayırt edilebilmesi için her düzenlemeye özel kodlar kullandı.

Bu yüzden dökümde “terk” ifadesini görmek tek başına bir şey söylemez; önemli olan yanındaki koddur. Kod durdurma kodlarından biriyse, o tarih ile bir sonraki başlangıç tarihi arasındaki süre borç nedeniyle silinmiş demektir. Durdurmanın borca etkisi Bağkur borcu silinir mi yazımızda anlatılmıştır.

Bağkur Terk Kodları ve Karşılık Geldiği Düzenlemeler

Kodların hangi düzenlemeye ait olduğu, Kurumun her durdurma için yayımladığı uygulama genelgelerinde yazılıdır. Aşağıdaki eşleştirme bu genelgelerin metninden alınmıştır.

Kod	Kaydın türü	Düzenleme	Kesim tarihi	Yeniden başlatma (06)
19	Gerçek terk	5510 geçici 17. madde (2008)	30.4.2008 borç sorgusu	1.5.2008
63	Gerçek terk	5510 geçici 63. madde, Genelge 2015/13	30.4.2015	1.5.2015
64	Sanal terk	5510 geçici 63. madde, Genelge 2015/13	30.4.2015	1.5.2015
76	Gerçek terk	5510 geçici 76. madde, Genelge 2018/23	31.5.2018	1.6.2018
77	Sanal terk	5510 geçici 76. madde, Genelge 2018/23	31.5.2018	1.6.2018
83	Gerçek terk	5510 geçici 83. madde, Genelge 2020/46	31.10.2020	1.11.2020
84	Sanal terk	5510 geçici 83. madde, Genelge 2020/46	31.10.2020	1.11.2020
84	Gerçek terk	5510 geçici 84. madde, Genelge 2021/21	30.4.2021	1.5.2021
85	Sanal terk	5510 geçici 84. madde, Genelge 2021/21	30.4.2021	1.5.2021

Tablodaki “kesim tarihi”, borcun hangi tarih itibarıyla sorgulandığını gösterir; durdurmanın başladığı tarih değildir. Durdurma, kişinin ödeme durumuna göre tescil tarihinden ya da primlerin karşıladığı son ayın sonundan başlar.

Kanunun metnine mevzuat.gov.tr üzerindeki 5510 sayılı Kanun sayfasından, genelgelere ise Sosyal Güvenlik Kurumunun mevzuat bölümünden ulaşılabilir.

Terk Kodu Madde Numarası Değildir

İnternette sık rastlanan bir açıklama, terk kodunun durdurmayı yapan geçici maddenin numarası olduğunu söyler. Bu açıklama gerçek terk kodlarının çoğu için tutar: 63, 76, 83 ve 84 kodları aynı numaralı geçici maddelere karşılık gelir. Ancak kural olarak genellenemez.

İlk istisna 2008 düzenlemesidir. Geçici 17. maddeye göre yapılan durdurmalar dökümde 17 ile değil, 19 koduyla görünür. İkinci istisna sanal terk kodlarıdır: 64, 77 ve 85 hiçbir durdurma maddesinin numarası değildir; ilgili maddenin bir fazlası olarak kullanılmıştır.

En çok karışıklığa yol açan istisna 84 kodudur. Bu kod, 2020 durdurmasında geçici 83. maddenin sanal terk kodu, 2021 durdurmasında ise geçici 84. maddenin gerçek terk kodu olarak kullanıldı. Dökümde 84 gören kişi, kaydın 31.10.2020 mi yoksa 2021 durdurmasına mı ait olduğunu tarihten anlayabilir.

Bağkur Terk Kodu 63 ve 2015 Durdurması

Geçici 63. madde, 6645 sayılı Kanunla eklendi ve Kanun 23.4.2015 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Genelge 2015/13’e göre 30.4.2015 itibarıyla 12 ay ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunanlar kapsama girdi. Borcunu 31.7.2015’e kadar ödemeyen, yapılandırmayan ya da 6183 sayılı Kanunun 48. maddesine göre taksitlendirmeyenlerin sigortalılığı durduruldu.

Genelge bu düzenlemede iki kod kullandı. Hiç prim ödemesi olmayanların sigortalılığı tescil tarihi itibarıyla (63) koduyla, prim ödemesi olanların sigortalılığı ise 30.4.2015 itibarıyla (64) sanal terk koduyla durduruldu ve prim borçları silindi. Faaliyeti devam edenler 1.5.2015’te (06) koduyla yeniden başlatıldı.

Genelge, 1.5.2015 ile 31.7.2015 arasında ödenen primlerin de dikkate alınacağını söyledi. Bu nedenle ödeme süresi içinde yapılan kısmi ödemeler, korunacak sürenin hesabına girdi. On iki aydan az borcu olanlar ise bu düzenlemenin dışında kaldı.

Bağkur Terk Kodu 76 ve 77, 2018 Durdurması

Geçici 76. madde 7143 sayılı Kanunla eklendi ve köy ve mahalle muhtarlarını da açıkça saydı. Bu düzenlemede borç miktarı için bir eşik yoktu; 31.5.2018 itibarıyla prim borcu bulunan herkes kapsama girdi. Gerçek terk kodu (76), sanal terk kodu (77) oldu.

Genelge 2018/23’teki örneğe göre, vergi kaydına istinaden 1.6.2015’te sigortalılığı başlayan ve hiç prim ödemeyen, 36 ay borcu bulunan bir sigortalının kaydı, tescil tarihi olan 1.6.2015 itibarıyla (76) koduyla durduruldu. Faaliyeti sürdüğü için 1.6.2018’de (06) koduyla yeniden başlatıldı.

Aynı genelgenin ikinci örneğinde, 12.5.2015’te tescil edilip zaman zaman prim ödeyen ve 31.5.2018 itibarıyla 15 ay borcu bulunan sigortalının kaydı 28.2.2017 itibarıyla (76) koduyla durduruldu. Yani ödenen primler Şubat 2017 sonuna kadar olan süreyi karşılamıştı.

Bağkur 83 Terk Kodu ve 2020 Durdurması

Geçici 83. madde 7256 sayılı Kanunla eklendi ve 31.10.2020 itibarıyla prim borcu bulunanları kapsadı. Ödeme ya da yapılandırma için tanınan süre, yürürlüğü takip eden ikinci ayın sonuna kadardı. Gerçek terk kodu (83), sanal terk kodu (84) oldu.

Genelge 2020/46’daki örnekte, 1.6.2018’de sigortalılığı başlayan ve hiç ödeme yapmayan, 29 ay borcu bulunan sigortalının kaydı tescil tarihi olan 1.6.2018 itibarıyla (83) koduyla durduruldu. Faaliyeti devam ettiği için 1.11.2020’de (06) koduyla yeniden başlatıldı.

İkinci örnekte 12.5.2016’da tescil edilen ve 31.10.2020 itibarıyla 13 ay borcu bulunan sigortalının kaydı, il müdürlüğünce 31.10.2019 itibarıyla (83) koduyla durduruldu. Bu düzenlemede durdurulan dönemin dökümde (84) sanal koduyla görünmesi mümkündür; tarih 31.10.2020 ise kayıt bu düzenlemeye aittir.

Bağkur Terk Kodu 84 ve 85, 2021 Durdurması

Geçici 84. madde 7326 sayılı Kanunla eklendi ve 30.4.2021 itibarıyla prim borcu bulunanları kapsadı. Ödeme ya da yapılandırma süresi, yürürlüğü takip eden dördüncü ayın sonuna kadar tanındı. Gerçek terk kodu (84), sanal terk kodu (85) oldu ve faaliyeti süren sigortalılar 1.5.2021’de (06) koduyla yeniden başlatıldı.

Bu düzenleme, prim borcu nedeniyle yapılan durdurmaların sonuncusudur. 5510 sayılı Kanunun güncel metninde bundan sonra eklenmiş bir durdurma maddesi yoktur; bu nedenle 30.4.2021 sonrasına ait dönemler için dökümde yeni bir durdurma kodu beklenmez.

Dökümde 84 kodu gören kişi önce tarihe bakmalıdır. Kayıt 31.10.2020 tarihliyse 2020 düzenlemesinin sanal terkidir; tescil tarihinden ya da 2021 başındaki bir ay sonundan başlıyorsa 2021 düzenlemesinin gerçek terkidir.

Muhtarların Dökümünde Durdurma Kodları

Köy ve mahalle muhtarları, Bağ-Kur kapsamında sigortalı olan ve prime esas kazancı kanunda ayrıca düzenlenen bir gruptur. 2018 düzenlemesi muhtarları açıkça saydığı için, 31.5.2018 itibarıyla borcu bulunan muhtarların kayıtları da (76) ya da (77) koduyla durduruldu.

2020 ve 2021 düzenlemelerinin metni ise muhtarları ayrıca saymaz; yalnızca kendi adına ve tarımda bağımsız çalışanları anar. Muhtarlık dönemine ait bir kayıtta sonraki durdurma kodlarının bulunup bulunmadığı, bu nedenle doğrudan döküm üzerinden kontrol edilmelidir.

Gerçek Terk ile Sanal Terk Arasındaki Fark

Gerçek terk, durdurmanın kesinleştiği ve doğru tarihle işlendiği kayıttır. 2018, 2020 ve 2021 genelgelerine göre hiç prim ödemesi bulunmayanlar ile tecil, taksitlendirme ve yapılandırması bitmiş olanlar gerçek terk koduyla durduruldu.

Sanal terk ise programın, durumu ayrıca incelenmesi gereken sigortalılar için geçici olarak işlediği kayıttır. Bu genelgelerde sanal terk; tecil ve taksitlendirmesi ya da yapılandırması ihlale girip iptal işlemleri yapılmamış olanlara ve yapılandırmadan ödedikleri kadar yararlanmış olanlara uygulandı.

Sanal terkin tarihi, durdurmanın gerçek başlangıcını göstermeyebilir. Genelgeler sanal terki kesim tarihi itibarıyla, yani 31.5.2018, 31.10.2020 ya da 30.4.2021 itibarıyla işletti. Gerçek durdurma tarihi, il müdürlüğü kaydı gerçek terke dönüştürdüğünde primlerin karşıladığı aya göre belirlenir.

Sanal Terk Kodunun Gerçek Terke Dönüştürülmesi

Genelgeler, sanal terk ile durdurulan sigortalıların yeniden başlatma kaydının da sanal olacağını ve sosyal güvenlik il müdürlüğü ya da sosyal güvenlik merkezince sanal terklerin gerçek terklere dönüştürülmesi gerektiğini açıkça söyler. Yani sanal terk, bir ara aşamadır.

2015 düzenlemesi bu noktada farklıydı. Genelge 2015/13, hiç prim ödemesi olmayanları (63) koduyla tescil tarihinden, prim ödemesi olan herkesi ise (64) sanal terk koduyla 30.4.2015 tarihinden durdurdu. Sonraki düzenlemelerde sanal terk yalnızca yapılandırma ve taksitlendirme durumu belirsiz olanlara uygulandı.

Dökümde yıllar sonra hâlâ sanal terk kodu görülüyorsa, dönüştürme işleminin yapılıp yapılmadığı Kurumdan sorulmalıdır. Sanal kaydın tarihi ile gerçek durdurma tarihi farklı olabileceği için, korunan prim günlerinin hesabı bu dönüştürmeye göre değişebilir.

06 Kodu ve Yeniden Başlayan Sigortalılık

(06) kodu, sigortalılığın yeniden başlatıldığını gösterir. Durdurma işleminin yapıldığı tarihte vergi kaydı, oda kaydı ya da ziraat odası kaydı devam eden, yani kendi adına çalışmayı sürdüren sigortalının kaydı bu kodla yeniden açıldı.

Yeniden başlatma tarihleri kanunlarda ve genelgelerde sabittir: 1.5.2008, 1.5.2015, 1.6.2018, 1.11.2020 ve 1.5.2021. Bir dökümde durdurma kodunun hemen ardından bu tarihlerden biriyle (06) görülmesi, kişinin aynı faaliyete devam ettiğini ve o tarihten itibaren yeni bir dönemin başladığını gösterir.

Yeniden başlayan dönemin primleri de ödenmezse, bir sonraki durdurma düzenlemesinde bu dönem de durdurulabilirdi. Bu nedenle bazı dökümlerde terk ve (06) kodları birbirini birkaç kez izler.

Aynı Dökümde Birden Fazla Terk Kodu Görülmesi

2021 genelgesi bu durumu bir çiftçi örneğiyle anlatır. 2926 sayılı Kanun kapsamında 1.10.2001’de sigortalılığı başlayan ve hiç prim ödemeyen kişinin kaydı, yirmi yıl içinde beş kez durdurulup beş kez yeniden başlatılmıştır.

Durdurma kodu	Durdurma başlangıcı	Yeniden başlatma (06)
19	1.10.2001 (tescil tarihi)	1.5.2008
63	1.5.2008	1.5.2015
76	1.5.2015	1.6.2018
83	1.6.2018	1.11.2020
84	1.11.2020	1.5.2021 (ziraat odası kaydı varsa)

Bu tabloyu okuyan kişi şunu görür: 2001’den 2021’e kadar geçen yaklaşık yirmi yılın tamamı sigortalılık süresi sayılmamaktadır. Kişinin ziraat odası kaydı devam ettiği için her seferinde kayıt yeniden açılmış, ancak prim ödenmediği için her dönem bir sonraki düzenlemeyle yeniden silinmiştir.

Örnek, terk kodlarını tek tek değil zincir olarak okumanın önemini gösterir. Her terk kodu bir başlangıç, her (06) kodu bir yeniden başlangıçtır; aradaki aralıklar toplandığında kaybedilen toplam süre ortaya çıkar.

Tescil Tarihi İtibarıyla Durdurulan Süre

Hiç prim ödemesi bulunmayan sigortalılarda durdurma, sigortalılığın başladığı tescil tarihinden itibaren yapıldı. Genelgelerin örneklerinde, örneğin 1.12.2020’de başlayan ve hiç ödeme yapılmayan bir kayıt, 2021 düzenlemesinde 1.12.2020 itibarıyla (84) koduyla durdurulmuştur.

Bu durumda dökümde Bağ-Kur dönemine ait hiçbir prim günü kalmaz. Kayıt açılmış, ancak açıldığı günden itibaren silinmiştir. Kişi yeniden başlatılmışsa, kayıttaki ilk geçerli gün (06) koduyla başlayan tarihtir.

Tescil tarihi itibarıyla durdurma, kişinin hiç sigortalı olmadığı anlamına gelmez. Sigortalılık doğmuş ve durdurulmuştur; bu nedenle ihya ile geri kazanılabilir. Hiç çalışılmadığı hâlde açılmış bir kaydın iptali ise borçla ilgisi olmayan, ayrı bir konudur.

Durdurma Tarihinin Ay Sonuna Göre Belirlenmesi

Prim ödemesi olan sigortalıda durdurma, ödenen primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonundan itibaren başlar. 2021 genelgesindeki örnekte 30.4.2021 itibarıyla üç ay borcu bulunan sigortalının sigortalılığı 31.1.2021 itibarıyla (84) koduyla durdurulmuştur.

Yani ödenen primler Ocak 2021 sonuna kadar olan süreyi karşılamış, Şubat, Mart ve Nisan ayları borçlu kalmıştır. Bu üç ay dökümden çıkmış, Ocak sonuna kadar olan süre korunmuştur. Kişi faaliyetine devam ettiği için 1.5.2021’de (06) koduyla yeniden başlatılmıştır.

Bu kural, dökümdeki durdurma tarihini kontrol etmenin de yoludur. Ödeme dekontlarının toplamı hangi aya kadar olan primi karşılıyorsa, terk kodunun tarihi o ayın son günü olmalıdır. Arada fark varsa kayıt yeniden incelenmelidir.

Talep Üzerine Yapılan Durdurmalar

Genelgeler, ödeme süresinin bitmesini beklemeden durdurma talep eden sigortalıları da düzenledi. 2018, 2020 ve 2021 örneklerinde, devam eden tecil ve taksitlendirmesini iptal ettirip durdurma talep eden kişinin taksitlendirme kaydı silinmiş ve sigortalılığı primlerin karşıladığı ayın sonundan itibaren gerçek terk koduyla durdurulmuştur.

Bu kişilerin dökümünde de aynı kodlar görülür; talep üzerine yapılan durdurmayı programla yapılandan ayıran ayrı bir kod kullanılmamıştır. Fark, durdurmanın kişinin başvurusuyla ve başvuru tarihinde yapılmasıdır.

2021 genelgesi ayrıca, 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırma talebinde bulunmamış sigortalıların 31.10.2021 tarihine kadar başvurarak bir defaya mahsus durdurma talebinden vazgeçebileceklerini düzenledi. Bu süre geçmiştir.

Bağkur Terk Etmiş Sigortalı Ne Demek

Bağ-Kur kayıtlarında “terk etmiş sigortalı”, sigortalılığı sona ermiş ya da durdurulmuş kişiyi ifade eder. İfade tek başına sonun nedenini söylemez: vergi kaydının kapanması, ölüm, başka bir statüye geçiş ya da prim borcu nedeniyle durdurma aynı genel ifadeyle anılabilir.

Prim borcu nedeniyle terk etmiş sayılan kişinin durumunu belirleyen, terk kodudur. Kod durdurma kodlarından biriyse kişi borç nedeniyle durdurulmuştur ve durdurulan süreyi ihya ile geri kazanma imkânı vardır. Diğer terk nedenlerinde ihya söz konusu olmaz.

Terk etmiş sigortalının emekli olup olamayacağı, durdurulan süre çıkarıldıktan sonra kalan gün sayısına ve sigortalılık süresine bağlıdır. Borç nedeniyle durdurulmuş kişide aylık bağlanmasına ilişkin koşullar Bağkur borcu varken emekli olunur mu yazımızda ele alınmıştır.

Terk Koduyla Durdurulan Süre Geri Alınır mı

Alınır. Durdurma maddelerinin hepsi, sigortalı ya da hak sahiplerinin talebi hâlinde durdurulan sürelerin ihya edilebileceğini öngörür. 2021 genelgesi, ihya edilecek süreler belirlenirken geçici 84. madde kapsamında durdurulan sürelerle birlikte önceki kanunlara göre durdurulan sürelerin tamamının dikkate alınacağını söyler.

Yani dökümde 19, 63, 76, 83 ve 84 kodlarıyla ayrı ayrı durdurulmuş dönemler, tek bir ihya talebinde birlikte hesaplanır. Kişi yalnızca bir dönemi seçip geri alamaz. Genelgenin tanıdığı tek seçim, hem esnaf hem tarım kapsamında durdurulmuş süresi olanların hangi kapsamı ihya edeceğini belirleyebilmesidir. Başvurunun nasıl yapıldığı silinen bağkur günleri geri alma yazımızda anlatılmıştır.

Geri almanın bedeli, eski borç değil, talep tarihindeki kazanç tutarı üzerinden yeniden hesaplanan ihya tutarıdır. Bu tutarın nasıl bulunduğu Bağkur ihya hesaplama yazımızda örnekle gösterilmiştir.

Durdurulan Günler Nasıl Öğrenilir

Durdurulan günler, Bağ-Kur hizmet dökümünden öğrenilir. Bu döküm, sigortalılığın başladığı ve sona erdiği tarihleri kodlarıyla birlikte gösterir. Durdurulan dönem, bir terk tarihi ile onu izleyen (06) tarihi arasında kalan ve prim günü bulunmayan aralık olarak görünür.

Döküme e-Devlet üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumu hizmetleri aracılığıyla erişilebilir. Ekrandaki bilgiler yeterli değilse ya da kodların ayrıntısı görünmüyorsa, dosyanın bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğünden yazılı ve ayrıntılı bir hizmet dökümü istenebilir.

Durdurulan toplam süreyi hesaplamak için her terk tarihinden sonraki (06) tarihine kadar geçen günler toplanır. Hiç yeniden başlatma yoksa, durdurma tarihinden faaliyetin sona erdiği tarihe kadar olan süre hesaba katılır. Bu toplam, ihya edilecek sürenin de ölçüsüdür.

Durdurulan Sürenin Gün Olarak Hesabı

Genelge 2018/23’teki ikinci örnek, hesabın nasıl yapılacağını gösterir. Sigortalılığı 28.2.2017 itibarıyla (76) koduyla durdurulan ve 1.6.2018’de (06) koduyla yeniden başlatılan kişinin durdurulan süresi, 1.3.2017 ile 31.5.2018 arasındaki dönemdir.

Bu dönem 15 aydır ve genelgede belirtilen 15 aylık borçla örtüşür. Sosyal güvenlik hesaplarında ay 30 gün sayıldığından durdurulan süre 450 gündür. Kişi bu süreyi ihya ederse, 450 gün yeniden sigortalılık süresine ve prim gün sayısına eklenir.

Hesabın borç ayı sayısıyla örtüşmesi, kaydın doğru işlendiğinin de bir işaretidir. Durdurulan ay sayısı borçlu ay sayısından fazlaysa, ödenen bir dönem de durdurmaya girmiş olabilir ve kayıt yeniden incelenmelidir.

Çiftçilerin Dökümünde Ziraat Odası Kaydı

Tarımda kendi adına çalışanların kayıtlarında yeniden başlatma, ziraat odası kaydına bağlıdır. 2021 genelgesindeki çiftçi örneğinde son (06) kaydının “ziraat odası kaydının bulunması halinde” yapılacağı açıkça yazılıdır. Kaydı silinmiş çiftçinin sigortalılığı yeniden başlatılmamış olabilir.

Çiftçi kayıtlarında 2008 durdurmasına ait (19) kodu sık görülür, çünkü 2926 sayılı Kanun döneminde uzun süre prim ödemeyen çok sayıda tarım sigortalısı vardı. Ürün satışlarından yapılan prim kesintileri ise ödeme sayıldığı için, kesinti yapılan çiftçilerde durdurma tescil tarihinden değil, primlerin karşıladığı aydan başlayabilir.

Bu nedenle çiftçinin dökümünü okurken ürün satış belgeleri ve kesinti kayıtları da dikkate alınmalıdır. Kesintiler hesaba katılmadan yapılan bir durdurma, korunması gereken bir sürenin de silinmesine yol açabilir.

Durdurma Kodunu Olağan Terk Kaydından Ayırmak

Bağ-Kur kaydında her terk, borç nedeniyle yapılmış bir durdurma değildir. Vergi kaydının kapanması, oda kaydının silinmesi, sigortalının ölümü ya da başka bir sigortalılık statüsüne geçiş de kaydın sona ermesine yol açar ve dökümde başka kodlarla görünür.

Durdurma kodunu ayırt etmenin en pratik yolu tarihtir. Durdurma kayıtları ya tescil tarihinden ya da bir ayın son gününden başlar ve çoğu zaman 1.5.2008, 1.5.2015, 1.6.2018, 1.11.2020 ya da 1.5.2021 tarihli bir (06) kaydıyla izlenir. Olağan terklerde böyle bir düzen yoktur.

Kod listesinde yer almayan bir terk kodu ya da bu tarihlerle örtüşmeyen bir kayıt görülürse, anlamı Kurumdan yazılı olarak sorulmalıdır. Kodun yanlış yorumlanması, ihya edilebilecek bir sürenin fark edilmemesine ya da ihya edilemeyecek bir süre için boşuna başvuru yapılmasına yol açabilir.

Kodu Gördükten Sonra Yapılacak Kontroller

Dökümde bir durdurma kodu tespit edildiğinde, kayıt dört açıdan kontrol edilmelidir. Bu kontroller hem kaydın doğruluğunu hem de ihya kararının dayanağını oluşturur.

1. Kodun hangi düzenlemeye ait olduğu. Kod numarası ve tarih birlikte okunur; özellikle 84 kodunda tarih belirleyicidir.
2. Durdurma tarihinin ödemelerle uyumu. Terk tarihi, ödenen primlerin tam karşıladığı ayın son günü ya da tescil tarihi olmalıdır.
3. Sanal terkin dönüştürülüp dönüştürülmediği. 64, 77, 85 ya da 2020 tarihli 84 kodu hâlâ duruyorsa, gerçek terke dönüştürme işlemi sorulmalıdır.
4. Zincirin toplamı. Birden fazla durdurma varsa, her aralık ayrı ayrı hesaplanıp toplanmalıdır.

Bu dört kontrolden sonra kaybedilen süre netleşir. Kişi bu sürenin emeklilik için gerekli olup olmadığına göre ihya kararını verebilir.

Dökümde Kayıt Hatası Görülürse

Terk kodu yanlış tarihle işlenmiş, sanal terk gerçek terke dönüştürülmemiş ya da ödenen bir dönem durdurulmuş görünüyorsa, kayıt düzeltmesi dosyanın bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğünden ya da sosyal güvenlik merkezinden yazılı olarak istenebilir.

Başvuruya ödeme dekontları, varsa yapılandırma ya da taksitlendirme belgeleri ve vergi ya da oda kaydının başlangıç ve bitiş tarihlerini gösteren belgeler eklenmelidir. Hatanın türü, hangi belgenin belirleyici olacağını gösterir.

Kurumun düzeltme talebini reddetmesi hâlinde, sigortalılık süresinin tespiti için yargı yolu açıktır. Bu tür uyuşmazlıklarda terk kodunun tarihi ile ödeme belgeleri arasındaki karşılaştırma, davanın temel delilini oluşturur.

Sıkça Sorulan Sorular

Terk koduyla durdurulan süre ne demek?

Prim borcu nedeniyle 5510 sayılı Kanunun geçici maddeleri uyarınca sigortalılık süresinden çıkarılan dönemdir. Bu süre emeklilik hesabına girmez ve döneme ait prim borcu takip edilmez.

Bağkur terk kodu 63 nedir?

2015 durdurmasının gerçek terk kodudur. Genelge 2015/13’e göre hiç prim ödemesi olmayanların sigortalılığı bu kodla tescil tarihinden itibaren durduruldu.

Bağkur terk kodu 84 ne demek?

İki anlamı vardır. 2020 durdurmasında sanal terk kodu, 2021 durdurmasında gerçek terk kodudur. Hangisi olduğu, kaydın tarihinden anlaşılır.

Bağkur terk kodu 76 nedir?

2018 durdurmasının gerçek terk kodudur ve 5510 sayılı Kanunun geçici 76. maddesine dayanır. Aynı düzenlemenin sanal terk kodu 77’dir.

Bağkur 83 terk kodu ne anlama gelir?

31.10.2020 itibarıyla prim borcu bulunanlara uygulanan 2020 durdurmasının gerçek terk kodudur.

Bağkur terk kodları nelerdir?

Prim borcu nedeniyle yapılan durdurmalarda gerçek terk kodları 19, 63, 76, 83 ve 84; sanal terk kodları 64, 77, 84 ve 85’tir. Yeniden başlatma için 06 kodu kullanılır.

Bağkur terk kodu 85 nedir?

2021 durdurmasının sanal terk kodudur. 30.4.2021 itibarıyla işlenmiş ve il müdürlüğünce gerçek terke dönüştürülmesi gereken kayıtları gösterir.

Bağkur terk kodu 77 nedir?

2018 durdurmasının sanal terk kodudur. Taksitlendirme ya da yapılandırma durumu ayrıca incelenmesi gereken sigortalılara 31.5.2018 itibarıyla uygulanmıştır.

Bağkur 19 terk kodu ne demek?

2008 durdurmasında kullanılan koddur. 30.4.2008 tarihli borç sorgusunda beş yılı aşan borcu bulunanların sigortalılığı bu kodla durduruldu.

Sanal terk ne demek?

Programın geçici olarak işlediği durdurma kaydıdır. Genelgelere göre il müdürlüğü ya da sosyal güvenlik merkezi tarafından gerçek terke dönüştürülmesi gerekir.

06 kodu ne anlama gelir?

Sigortalılığın yeniden başlatıldığını gösterir. Durdurma tarihinde faaliyeti devam eden kişinin kaydı bu kodla yeniden açıldı.

Terk koduyla durdurulan süre geri alınır mı?

İhya talebiyle alınabilir. Talep, farklı kodlarla durdurulmuş sürelerin tamamını kapsar ve tutar talep tarihindeki kazanç üzerinden hesaplanır.

Terk koduyla durdurulan süre ödenir mi?

Kendiliğinden ödenmez; borç takipten çıkmıştır. Süre geri alınmak istenirse ihya tutarı ödenir.

Terk koduyla durdurulan süre borçlanması nedir?

Uygulamada “borçlanma” denen işlem, durdurulan sürenin ihyasıdır. İhya tutarı talep tarihindeki kazanç üzerinden hesaplanır; kanunda adı geçen diğer borçlanma türlerinden ayrı hükümlere tabidir.

Bağkur terk etmiş sigortalı nasıl emekli olur?

Durdurulan süre çıkarıldıktan sonra kalan gün ve sigortalılık süresi emeklilik şartlarını karşılıyorsa aylık bağlanabilir; karşılamıyorsa ihya ile süre tamamlanabilir.

Sigortalılığı birden fazla kez durdurulan kişi hangi süreyi ihya eder?

Durdurulan sürelerin tamamını. 2021 genelgesi, önceki kanunlara göre durdurulan sürelerin de ihya hesabına katılacağını söyler. Hem esnaf hem tarım kapsamında durdurulan süresi olan kişi, ihya edeceği kapsamı seçebilir.

Dökümü Kodlarıyla Birlikte Okuyun

Hizmet dökümündeki her terk kodu, bir durdurma düzenlemesine ve bir tarihe karşılık gelir; her (06) kodu ise yeni bir başlangıçtır. Bu iki kodu zincir hâlinde okumak, kaybedilen toplam süreyi ve bu sürenin hangi kanunla kaybedildiğini gösterir. Sanal terkin dönüştürülüp dönüştürülmediği ve durdurma tarihinin ödemelerle uyumu ayrıca kontrol edilmelidir.

Dökümünüzde anlamını çözemediğiniz bir kod ya da tarih varsa, belgeyi iletişim sayfası üzerinden bize iletin; kaybedilen sürenin hesabını kodlarıyla birlikte çıkaralım. Kayıtlara Sosyal Güvenlik Kurumu e-Devlet hizmetleri üzerinden de erişilebilir.

---

Bu içerik, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Sosyal Güvenlik Kurumunun 2015/13, 2018/23, 2020/46 ve 2021/21 sayılı genelgelerine dayanan genel nitelikte bir açıklamadır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel hizmet kayıtlarınıza ilişkin değerlendirme için bir avukatla görüşmeniz gerekir.

Av. Handan Sayan Özgül — Ankara Barosu