Jandarma ya da Askerim, Askeri Personel Eş Durumu Tayini Nasıl İstenir?

Askeri personel eş durumu, memurlardaki aile birliği mazeretinden belirgin biçimde daha dar bir koruma sağlar: Jandarma Genel Komutanlığı’nın subay, astsubay ve uzman jandarma atama yönetmeliği eşin durumunu ayrı maddelerde düzenler ama her birinde talebin atama dengesi ve hizmet ihtiyacı gözetilerek, emsallerine göre avantaj sağlamayacak şekilde değerlendirileceğini söyler; Türk Silahlı Kuvvetlerinin yayımlanmış subay, astsubay ve uzman erbaş yönetmeliklerinde ise eşin görevine dayanan genel bir yer değiştirme hükmü bulunmaz. Buna karşılık askerin eşi olan memur, genel mevzuatta güçlü bir korumaya sahiptir.

Askeri personelin atamasında temel ölçü, sıralı hizmet bölgeleri ve garnizon hizmet süreleridir; eşin görevi bu düzenin istisnası değil, düzen içinde gözetilen bir unsurdur. Bu nedenle askeri personel için eş durumu çoğu zaman “eşimin yanına atanabilir miyim” sorusundan çok, “eşimle aynı hizmet bölgesine atanma talebim nasıl değerlendirilir” ve “eşim benim yanıma gelebilir mi” sorusudur.

Bir Bakışta: Askeri Personel Eş Durumu

• Genel yönetmelik askeri personele uygulanmaz. Subay, astsubay ve uzman erbaşlar 657 sayılı Kanuna değil kendi personel kanunlarına tabidir; genel yönetmelik ayrıca Millî Savunma Bakanlığı kurumlarındaki memurları kapsam dışı bırakır ve jandarma için kendi özel yönetmeliğinin uygulanacağını söyler.
• Jandarmada eş durumu muafiyet değildir. Eşi de askeri personel olan jandarma personeli bu durumu gerekçe göstererek sıralı hizmet bölgesine atanmamayı ya da bölgeden erken çıkmayı isteyemez.
• Jandarmada talepler değerlendirilir, hak doğmaz. Eşi kamuda ya da özel sektörde olan personelin talebi atama dengesi, hizmet ihtiyacı ve safahatı gözetilerek emsallerine göre avantaj sağlamayacak şekilde değerlendirilir.
• Kuraya tabi evli personel için özel kural vardır. Kura öncesinde başvuran ve evlilik tarihi dikkate alınan personel eşinin bulunduğu hizmet bölgesine atanabilir.
• TSK yönetmeliklerinde genel eş durumu maddesi yoktur. Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliği ile Uzman Erbaş Yönetmeliği eşe ilişkin hükümleri sağlık, şehit yakınlığı ve kurslardaki eşlerle sınırlar.
• Askerin eşi olan memur güçlüdür. Askeri personel zorunlu yer değiştirmeye tabi olduğu için eşi memurun onun yanına atanmasında norm kadro hükümleri uygulanmaz.

Askeri Personel Eş Durumu Hangi Mevzuata Tabidir

Askeri personel eş durumu, personelin bağlı olduğu teşkilata göre farklı mevzuata tabidir. Jandarma Genel Komutanlığı personeli için 10 Mayıs 2021 tarihli ve 31480 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Jandarma Genel Komutanlığı Subay, Astsubay ve Uzman Jandarma Atama Yönetmeliği uygulanır. Türk Silahlı Kuvvetlerindeki subay ve astsubaylar için Millî Savunma Bakanlığı’nın Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliği, uzman erbaşlar için ise Uzman Erbaş Yönetmeliği esas alınır.

Genel memur mevzuatı bu personele doğrudan uygulanmaz. Subay ve astsubaylar 926 sayılı Kanuna, uzman erbaşlar 3269 sayılı Kanuna tabidir; genel yönetmelik ise 657 sayılı Kanuna tabi memurlar için çıkarılmıştır. Bunun yanında Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in 2. maddesi, Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlarda görevli memurları kapsam dışında bırakır; 28. maddesi ise jandarma ve sahil güvenlik hizmetleri sınıflarına dahil personel hakkında kendi özel yönetmeliklerinin uygulanmasına devam edileceğini söyler. Genel yönetmeliğin beş bentlik aile birliği sistemi bu nedenle askeri personel için işlemez.

Subay ve astsubaylar için temel kanun 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’dur. Bu Kanunda eşe ilişkin hükümler mal bildirimi, mazeret izinleri, aile yardımı ve yurt dışı görevdeki eşe bağlı aylıksız izin gibi konularla sınırlıdır; atamada eşin görevine dayanan bir yer değiştirme hakkı kanunda düzenlenmemiştir. Memurların aile birliği mazeretine ilişkin genel çerçeve eş durumu tayini şartları yazımızda anlatılmıştır.

Jandarma Eş Durumu Tayininde Aranan Şartlar

Jandarma eş durumu tayini, Jandarma atama yönetmeliğinin 46, 47 ve 48. maddelerinde eşin durumuna göre üç ayrı kurala bağlanmıştır. Aşağıdaki açıklamalar yönetmeliğin Resmî Gazete’de yayımlandığı hâline dayanır; sonradan yapılmış bir değişiklik bulunup bulunmadığı başvuru sırasında ayrıca kontrol edilmelidir.

Eşi subay, astsubay, uzman jandarma ya da uzman erbaş olan personel için yönetmeliğin 46. maddesi uygulanır. Birinci fıkra, bu personelin bu durumunu gerekçe göstererek sıralı hizmet bölgelerine atanmama ya da hizmet bölgesi süresini tamamlamadan sıralı hizmet bölgesinden çıkma talebinde bulunamayacağını söyler. İkinci fıkra, bu personelin talebi hâlinde emsallerine göre avantaj sağlamayacak şekilde atama dengesi gözetilerek uygun görülen aynı hizmet bölgesine atanabileceğini ya da temdit işlemine tabi tutulabileceğini düzenler.

Eşi Jandarma Genel Komutanlığı dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personel için 47. madde, eşlerin çalışma koşullarını gerekçe göstererek yaptıkları atanma taleplerinin emsallerine nazaran avantaj sağlamayacak şekilde atama dengesi, hizmet ihtiyacı ve personelin safahatı gözetilerek değerlendirileceğini söyler. Eşi özel kurum ve kuruluşlarda çalışan personel için 48. madde aynı ölçütleri tekrar eder: talepler atama dengesi, hizmet ihtiyacı ve safahatı gözetilerek emsallerine göre avantaj sağlamamak şartıyla değerlendirilir.

Eşin durumu	Jandarma yönetmeliğindeki kural	Madde
Subay, astsubay, uzman jandarma ya da uzman erbaş	Sıralı hizmet bölgesinden muafiyet yok; aynı hizmet bölgesine atama ya da temdit talep edilebilir	m.46
Kuraya tabi ve eşi askeri personel	Evlilik tarihi dikkate alınarak ve kura öncesi başvuruyla eşin hizmet bölgesine atanabilir	m.46/3
Jandarma dışında kamu kurumunda	Atama dengesi, hizmet ihtiyacı ve safahat gözetilerek değerlendirilir	m.47
Özel kurum ve kuruluşlarda	Aynı ölçütlerle, emsallerine göre avantaj sağlamamak şartıyla değerlendirilir	m.48

Emsallerine Göre Avantaj Sağlamamak Ne Demek

Emsallerine göre avantaj sağlamamak, jandarmada eş durumunun sınırını çizen ifadedir ve memurlardaki aile birliği mazeretinden en önemli farkı oluşturur. Memurlarda aile birliği mazereti, zorunlu çalışma süresi dolmadan yer değiştirmeye imkân veren bir istisnadır. Jandarmada ise eşin durumu, personelin sıralı hizmet bölgesi yükümlülüğünden, garnizon hizmet süresinden ya da atama sırasından öne geçmesine yol açmaz.

Bu ifadenin pratik sonucu, eşin durumunun atama planlamasında bir tercih unsuru olarak gözetilmesi, ama bir önceliğe dönüşmemesidir. Aynı hizmet bölgesine atanma sırası gelen iki personelden birinin eşi o bölgede çalışıyorsa, bu durum atamada değerlendirilir; ancak sırası gelmemiş personel, eşinin bulunduğu yere sırası gelmiş personelin önüne geçerek atanamaz. Sıralı hizmet bölgesine gitmesi gereken personelin eşinin başka bir bölgede çalışması da bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.

Yönetmeliğin 26. maddesi bu sonucu erteleme bakımından da tekrarlar: personelin sıralı hizmet bölgelerine ataması eşinin ya da çocuğunun öğrenimi veya iş durumu nedeniyle ertelenmez. Aynı maddenin üçüncü fıkrası ise bir istisna tanır: kendi talebi olmaksızın Jandarma Genel Komutanlığı tarafından ataması resen ertelenen personelin, bu yönetmelik kapsamında personel olan eşinin ataması da talebi hâlinde ertelenebilir.

Kuraya Tabi Evli Jandarma Personeli

Kuraya tabi evli jandarma personeli için yönetmeliğin 46. maddesinin üçüncü fıkrası özel bir düzenleme öngörür. Kuraya tabi olan ve eşi subay, astsubay, uzman jandarma ya da uzman erbaş olan personel, evlilik tarihi dikkate alınmak ve kura çekimlerinden önce başvurmak kaydıyla eşinin bulunduğu hizmet bölgesine atanabilir.

Her iki eşin de kuraya tabi olması hâlinde, eşler genel kuradan muaf tutularak kura cetvelindeki eşiyle birlikte atanabileceği birliklere münferiden atanır. Bu hüküm, genç subay ve astsubay çiftlerin ilk atamalarında ayrı bölgelere düşmesini önlemeye yöneliktir. Başvurunun kura çekiminden önce yapılması şarttır; kura sonrası yapılan başvuru bu fıkradan yararlanmaz.

Fıkranın son cümlesi bir bekleme süresi koyar: bu fıkra kapsamındaki personelden farklı hizmet bölgelerine atananların aynı hizmet bölgesine atanma talepleri iki yılın sonunda değerlendirilir. Kura öncesi başvuruya rağmen farklı bölgelere atanan eşler, birleşme taleplerini iki yıl sonra yeniden değerlendirmeye sunabilir.

Türk Silahlı Kuvvetlerinde Eş Durumu Var mı

Türk Silahlı Kuvvetlerinde eş durumu, yayımlanmış yönetmeliklerde memurlardaki anlamıyla düzenlenmemiştir. Millî Savunma Bakanlığı’nın Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliği’nde, eşi kamu kurumunda ya da özel sektörde çalışan subay veya astsubayın eşinin yanına atanmasını düzenleyen genel bir madde bulunmaz. Yönetmelikteki eşe ilişkin hükümler dört konuyla sınırlıdır.

Birincisi, sağlık durumudur: kendisinin, eşinin ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının atamaya esas hayati önemi haiz sağlık durumları atama kriterleri arasında sayılır ve sağlık raporunda belirli uzmanların bulunduğu garnizonlara atanması gerektiği belirtilen personel buna göre atanır. İkincisi, eşin ya da çocuğun ölümüdür: bu durum genel atama dönemine bağlı olmaksızın ve garnizon hizmet süresi tamamlanmadan atanma sebebidir. Üçüncüsü, şehit ve gazi yakınlığıdır: eşi şehit olan ya da eşi gazi olan personelin ataması talebi hâlinde iki defaya mahsus olmak üzere istediği garnizona yapılır. Dördüncüsü, okul ve kurslardaki eşlerdir: sınıf okullarında, askerî eğitimde, stajda ve temel kurslarda aynı anda bulunan subay ve astsubay eşler, istekleri hâlinde kuradan muaf tutularak münferiden atanır.

Uzman Erbaş Yönetmeliği de eşe ilişkin hükümleri mazeret izinleri, engelli eşin bakımı ve sağlık raporuna dayalı atamalarla sınırlar. Bu yönetmeliklerde eşin görev yerine dayanan genel bir yer değiştirme hakkının bulunmaması, uygulamada eşin durumunun hiç gözetilmediği anlamına gelmez; atama planlamasının ayrıntıları yayımlanmayan iç düzenlemelerle yürütülebilir. Ancak personelin dayanabileceği yayımlanmış bir hak kuralı bulunmamaktadır.

TSK yönetmeliklerinde eşe ilişkin konu	Kural
Eşin sağlık durumu	Atamaya esas sağlık raporuna göre uygun garnizona atama
Eşin ölümü	Genel atama dönemine ve garnizon süresine bağlı olmaksızın atama sebebi
Eşin şehit ya da gazi olması	Talep hâlinde iki defaya mahsus istenen garnizona atama
Okul ve kurslarda aynı anda bulunan eşler	İsteğe bağlı olarak kuradan muafiyet ve münferit atama
Eşin kamu kurumunda ya da özel sektörde çalışması	Yayımlanmış yönetmelikte genel hüküm yok

Eşi Asker Olan Memur Ne Yapabilir

Eşi asker olan memur, askeri personelin kendisinden çok daha güçlü bir konumdadır. Genel yönetmeliğin 9. maddesi, Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subay ve astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile jandarma hizmetleri sınıfındaki personeli zorunlu yer değiştirmeye tabi personel arasında sayar ve bu kişilerin görev süresiyle sınırlı olmak üzere atandıkları yere memur olan eşinin atanmasında norm kadro sayılarına ilişkin hükümlerin uygulanmayacağını söyler.

Genel yönetmeliğin 14. maddesinin (a) bendi de eşin mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi bir görevde bulunması durumunda memurun bu eşin bulunduğu yere atanabileceğini düzenler. Bu iki hüküm birlikte, askerin eşi olan memurun, askerin atandığı garnizonun bulunduğu yere atanması için hem mazeret dayanağı hem de norm kadro engelinin kaldırılması bakımından korunduğunu gösterir.

Kurum yönetmelikleri bu korumayı daha da güçlendirir. Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, eşi Türk Silahlı Kuvvetlerinde subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ya da uzman er olarak görev yapan sağlık personelinin eşinin görev yaptığı yere atamasının yapılacağını açıkça söyler. Öğretmen yönetmeliği ise eşi 30 Eylül tarihi itibarıyla askerde olan öğretmenin zorunlu çalışma yükümlülüğünün ertelenmesini öngörür. Bu nedenle askeri personel ile memur eşler arasında, çoğu zaman memur olan eşin askerin yanına gitmesi daha hızlı sonuç veren yoldur.

Jandarmada Eşin Sağlık Durumu ve Vefatı

Jandarmada eşin sağlık durumu ve vefatı, eşin görevine dayanan taleplerden farklı olarak açık kurallara bağlanmıştır. Jandarma atama yönetmeliğinin 5. maddesi, kendisinin, eşinin ya da bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının atamaya esas hayati önemi haiz sağlık durumlarını atama kriterleri arasında sayar. 45. madde, eşin hastalığıyla ilgili rapor alınması hâlinde atama, temdit ya da ertelemenin nasıl yapılacağını ayrıntılı olarak düzenler; eşin ağır engellilik durumunu ifade eden rapor alınması hâlinde personelin ataması, talebi doğrultusunda kendisinin ya da eşinin evlenmeden önce nüfusa kayıtlı olduğu illere ve ailelerinin daimi ikametgâhlarının bulunduğu illere yapılır.

Eşin vefatı hâlinde yönetmeliğin 50. maddesi, personelin vefat tarihinden itibaren bir yıl içinde talep etmesi hâlinde en geç genel atama döneminde istediği herhangi bir hizmet bölgesine atanabileceğini söyler. 26. maddenin birinci fıkrasının (ğ) bendi ise eşi ya da çocuğu vefat eden personelin sıralı hizmet bölgelerine atamasının her defasında müteakip genel atama dönemine kadar olmak üzere toplam iki defa ertelenebileceğini düzenler. Bunlara ek olarak 50. maddenin ikinci fıkrası, eşi vefat eden ya da eşinden boşanan personelin, çocuklarının velayeti kendisindeyse ve yeniden evlenmemişse meslek hayatı boyunca iki defaya mahsus, atama dengesi ve hizmet ihtiyacı gözetilerek istediği hizmet bölgesine atanabileceğini söyler. Bu hükümler, eşin görevinden kaynaklanan taleplerde bulunmayan açık bir hak içerir.

Bu karşılaştırma, askeri personel mevzuatının aile birliğine yaklaşımını gösterir: sağlık, vefat, şehitlik ve engellilik gibi durumlar açık haklarla düzenlenmiş, eşin çalışmasından doğan ayrılık ise atama dengesi içinde değerlendirilecek bir talep olarak bırakılmıştır. Personelin başvurusunu hangi kurala dayandırdığı, sonucun hak mı yoksa değerlendirme mi olacağını belirler.

Askeri Personelin Eşi Özel Sektördeyse

Askeri personelin eşi özel sektördeyse, eşin çalışması askeri personelin atamasında belirleyici bir unsur olmaz. Jandarma yönetmeliğinin 48. maddesi, eşi özel kurum ve kuruluşlarda çalışan personelin atanma taleplerinin atama dengesi, hizmet ihtiyacı ve safahatı gözetilerek emsallerine göre avantaj sağlamamak şartıyla değerlendirileceğini söyler; memurlardaki gibi bir prim gün şartı ya da atanma hakkı öngörmez. Türk Silahlı Kuvvetlerinin yayımlanmış yönetmeliklerinde ise bu durum için bir hüküm yoktur.

Bu durumda eşin askeri personelin görev yerine taşınması, aile birliğinin sağlanmasında çoğu zaman tek yol olarak kalır. Askeri personel sık yer değiştirdiği için özel sektördeki eşin iş hayatı bu değişikliklerden doğrudan etkilenir. Eşin işini kaybetmesi ya da yeni bir iş bulması, askeri personelin atama planlamasında bir mazeret olarak dikkate alınmaz; yönetmelik, sıralı hizmet bölgesine atamanın eşin iş durumu nedeniyle ertelenmeyeceğini açıkça söyler.

Eşi de Asker Olan Askeri Personel

Eşi de asker olan askeri personel, jandarmada 46. maddeye, Türk Silahlı Kuvvetlerinde ise kura ve atama planlamasına ilişkin genel kurallara tabidir. İki eşin de sıralı hizmet bölgesi ya da garnizon hizmet süresi yükümlülüğü bulunduğu için, birinin diğerinin yanına gitmesi ancak her ikisinin yükümlülükleri aynı bölgede ya da garnizonda karşılanabildiğinde mümkündür. Jandarma yönetmeliği bu durumda personelin talebi hâlinde, emsallerine göre avantaj sağlamayacak şekilde atama dengesi gözetilerek uygun görülen aynı hizmet bölgesine atanabileceğini ya da temdit işlemine tabi tutulabileceğini söyler.

Temdit, personelin bulunduğu görev yerinde süresinin uzatılmasıdır ve eşlerin birleşmesinde önemli bir araçtır. Eşlerden birinin atama sırası gelmişse ve diğerinin görev yerinde kalması gerekiyorsa, ataması gelen eşin aynı hizmet bölgesine atanması ya da diğer eşin süresinin uzatılması yoluyla birliktelik sağlanabilir. Her iki yol da atama dengesine ve hizmet ihtiyacına bağlıdır.

Türk Silahlı Kuvvetlerinde ise Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliği’nin 25. maddesi, subay ve astsubaylarla evli olup sınıf okullarında öğrenim, askerî eğitim, staj ve temel kurslarda aynı anda bulunan eşlerin, gerekli koordinasyondan sonra ve istekleri hâlinde kuradan muaf tutularak münferiden atanacağını düzenler. Eşlerden yalnızca birinin sınıf okulunda bulunması hâlinde de bu personel kuradan muaf tutularak uygun görev yerine münferiden atanabilir.

Askeri Personel Eş Durumu Dilekçesi

Askeri personel eş durumu dilekçesi, personelin bağlı olduğu birlik komutanlığı aracılığıyla, atama döneminden önce ve atama planlamasına esas bilgilerin toplandığı süre içinde verilir. Jandarma personeli için kura öncesi başvuru, 46. maddenin üçüncü fıkrasındaki kolaylıktan yararlanmanın şartıdır; bu nedenle dilekçenin kura çekiminden önce verilmesi gerekir.

Dilekçede eşin görev yeri, kurumu ya da işyeri ve evlilik tarihi belirtilir; eşin askeri personel olduğu durumda eşin rütbesi ve birliği yazılır. Eş kamu personeliyse eşin kurumundan alınan görev belgesi, özel sektördeyse çalışma belgesi ve her durumda evlilik durumunu kanıtlayan nüfus kayıt örneği eklenir. Jandarma yönetmeliği talebin değerlendirilmesinde personelin safahatını, yani meslek hayatı boyunca hangi bölgelerde ve ne kadar süre görev yaptığını da gözettiği için, dilekçede bu bilgilerin özetlenmesi yararlıdır.

Dilekçenin sonucu, atama planlamasıyla birlikte açıklanır. Talebin karşılanmaması, jandarmada bir hakkın reddi değil, değerlendirme sonucunun olumsuz olmasıdır; ancak bu da bir idari işlemdir ve askeri personelin idari işlemlerine karşı dava yolu, 2017 yılında Askerî Yüksek İdare Mahkemesinin kaldırılmasından sonra genel idari yargı yoludur. Dava açma süresi idari dava açma süresi yazımızda anlatılmıştır.

Yurt Dışına Atanan Askerin Memur Eşi

Yurt dışına atanan askerin memur eşi için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 108. maddesinin (D) fıkrası aylıksız izin imkânı tanır. Fıkra, sürekli görevle yurt içine ya da yurt dışına atanan veya en az altı ay süreyle yurt dışında geçici olarak görevlendirilen memurların ya da diğer personel kanunlarına tabi olanların memur olan eşlerine, görev süresi içinde aylıksız izin verilebileceğini söyler. Hükmün “yurt içine” atamayı da saymış olması, yurt içinde başka bir garnizona sürekli görevle atanan askerin memur eşi için de aylıksız iznin bir seçenek olduğunu gösterir. Subay ve astsubaylar, 926 sayılı Kanuna tabi olduklarından “diğer personel kanunlarına tabi olanlar” kapsamındadır.

926 sayılı Kanunun ek 20. maddesi ise tersini düzenler: bursla gidenler de dahil, yetiştirilmek üzere ya da sürekli görevle yurt dışına gönderilen kamu personelinin Türk Silahlı Kuvvetlerinde subay, astsubay ya da Devlet memuru olarak görevli eşlerine, hizmet safahatları süresince her defasında bir yıldan az olmamak üzere en çok dört yıla kadar aylıksız izin verilebilir. Yurt dışındaki eşin yanına gitmek için başvurulacak yol yer değiştirme değil aylıksız izindir; bu izin süresince personelin kadro ilişkisi devam eder.

Sıkça Sorulan Sorular

Askeri personel eş durumu tayini yapılabilir mi?

Jandarmada eşin durumuna göre talepte bulunulabilir, ancak talep atama dengesi ve hizmet ihtiyacı gözetilerek emsallerine göre avantaj sağlamayacak şekilde değerlendirilir. TSK’nın yayımlanmış yönetmeliklerinde genel bir eş durumu hükmü yoktur.

Jandarma eş durumu tayininde hangi şartlar aranır?

Eşi askeri personelse aynı hizmet bölgesine atanma ya da temdit talep edilebilir; eşi kamuda ya da özel sektördeyse talep değerlendirilir. Hiçbir durumda sıralı hizmet bölgesi yükümlülüğünden muafiyet sağlanmaz.

Jandarmalar eş durumu yapabilir mi?

Yapabilir, ama memurlardaki anlamda bir hak olarak değil. Talep, atama planlamasında atama dengesi ve personelin safahatı gözetilerek değerlendirilir.

Subay eş durumu tayini nasıl olur?

TSK subaylarının atama yönetmeliğinde eşin görevine dayanan genel bir hüküm yoktur. Eşin sağlık durumu, ölümü, şehit ya da gazi olması ve okul veya kurslarda aynı anda bulunma hâlleri ayrıca düzenlenmiştir.

Uzman erbaş eş durumu tayini var mı?

Uzman Erbaş Yönetmeliği’nde eşin görev yerine dayanan genel bir yer değiştirme hükmü yoktur. Eşe ilişkin hükümler mazeret izinleri ve sağlık raporuna dayalı atamalarla sınırlıdır.

Eşi asker olan memur eşinin yanına atanabilir mi?

Atanabilir. Askeri personel zorunlu yer değiştirmeye tabi olduğu için genel yönetmelik memurun onun bulunduğu yere atanmasını öngörür ve bu atamada norm kadro hükümleri uygulanmaz.

Eşi jandarma olan hemşire nereye atanır?

Sağlık Bakanlığı yönetmeliği, eşi subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ya da uzman er olan sağlık personelinin eşinin görev yaptığı yere atamasının yapılacağını söyler.

Evli subay ve astsubay çiftler kurada ayrılır mı?

Jandarmada kuraya tabi evli personel, kura öncesinde başvurursa eşinin bulunduğu hizmet bölgesine atanabilir; her ikisi de kuraya tabiyse birlikte münferiden atanır. TSK’da okul ve kurslarda aynı anda bulunan eşler kuradan muaf tutulabilir.

Askeri personelin eş durumu sıralı bölgeyi erteler mi?

Ertelemez. Jandarma yönetmeliği sıralı hizmet bölgesine atamanın eşin iş durumu nedeniyle ertelenmeyeceğini açıkça söyler.

Farklı bölgelere atanan asker eşler ne zaman birleşebilir?

Jandarmada kura kapsamında farklı hizmet bölgelerine atanan eşlerin aynı bölgeye atanma talepleri iki yılın sonunda değerlendirilir.

Askeri personelin eşi özel sektördeyse ne olur?

Jandarmada talep atama dengesi ve hizmet ihtiyacı gözetilerek değerlendirilir; prim gün şartı ya da atanma hakkı öngörülmemiştir. TSK yönetmeliklerinde bu durum için hüküm yoktur.

Yurt dışına atanan askerin memur eşi ne yapabilir?

657 sayılı Kanunun 108. maddesinin (D) fıkrası, sürekli görevle yurt içine ya da yurt dışına atanan veya en az altı ay yurt dışında geçici görevde bulunan personelin memur eşine görev süresince aylıksız izin verilebileceğini düzenler.

Askeri Personelde Yol Çoğu Zaman Eşten Geçer

Askeri personel eş durumu, askerin kendisi için dar, askerin eşi için geniştir. Jandarmada talep bir değerlendirme konusudur ve sıralı hizmet bölgesi yükümlülüğünün önüne geçmez; TSK yönetmeliklerinde ise genel bir hüküm bulunmaz. Buna karşılık askerin memur eşi, genel yönetmeliğin ve kurum yönetmeliklerinin zorunlu yer değiştirmeye tabi eşe tanıdığı güçlü imkânlardan yararlanabilir. Aile birliği için hangi eşin hareket edeceğine bu farkı bilerek karar vermek, çoğu zaman en hızlı sonucu verir. Genel yönetmeliğin tam metnine Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik sayfasından, TSK atama yönetmeliğine Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliği sayfasından ulaşılabilir.

Askeri personel ya da askerin eşi olarak aile birliği talebinizin değerlendirilmesi için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz. Askeri personelin güvenlik soruşturmasına ilişkin kurallar subay ve astsubay güvenlik soruşturması yazımızda, askeri personelin tazminat davaları ise askeri tazminat davaları yazımızda ele alınmıştır.

---

Bu içerik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, Jandarma Genel Komutanlığı Subay, Astsubay ve Uzman Jandarma Atama Yönetmeliği, Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliği, Uzman Erbaş Yönetmeliği ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in yayımlanmış hükümlerine dayanan genel nitelikte bir açıklamadır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Somut atama durumunuz için bir avukatla görüşmeniz gerekir.

Av. Handan Sayan Özgül — Ankara Barosu