İçindekiler · 12 bölüm
İstanbul engelli sağlık kurulu raporu, yalnızca Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş hastanelerden alınabilir; yetkili olmayan bir kuruluşun düzenlediği rapor, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’in 7 nci maddesi uyarınca kurumlarca değerlendirmeye alınmaz. Aşağıdaki bölümler, İstanbul’da bu raporu düzenlemeye yetkili 52 sağlık kuruluşunun tam listesini, başvurunun hangi adımla başladığını, raporun kaç günde tamamlanması gerektiğini, rapora itiraz edildiğinde işleyen hakem hastane sürecini ve 18 yaşından küçük çocuklar için geçerli olan ayrı rejimi ilgili yönetmelik hükümleriyle birlikte ele alır.
Bir Bakışta: İstanbul’da Engelli Raporu Süreci
İstanbul engelli sağlık kurulu raporu sürecinde en sık yanlış bilinen noktalar şunlardır:
- Hastane listesi Bakanlıkça belirlenir ve değişir. İstanbul’da yetkili kuruluş sayısı Sağlık Bakanlığı’nın 12.05.2026 tarihli listesine göre 52’dir; bunların 42’si kamu hastanesi, 8’i üniversite hastanesi, ikisi ise özel hastanedir.
- Özel hastaneler kural olarak bu raporu düzenleyemez. Sağlık Raporları Yönetmeliği m.54/2 açık yasak koyar; İstanbul’daki iki özel hastane Bakanlık iznine dayanan istisnadır.
- Başvuru hastaneden değil e-Devlet’ten başlar. Sağlık Raporları Yönetmeliği m.6/1, rapor talep eden kişinin önce e-Devlet üzerinden kişisel sağlık bilgi formunu doldurmasını zorunlu kılar.
- Rapor en geç 30 günde tamamlanır. Bu bir hastane uygulaması değil, yönetmelik hükmüdür (SRY m.8/8 ve Engellilik Yönetmeliği m.8/1-j).
- Rapora itiraz süresi 30 gündür ve itiraz hastaneye değil il sağlık müdürlüğüne yapılır; hakem hastaneyi kişi değil müdürlük belirler.
- 18 yaşından küçükler için bu liste geçerli değildir. Çocuklara ÇÖZGER düzenlenir ve ÇÖZGER’in yetkili hastane listesi ayrıdır.
Engelli Sağlık Kurulu Raporu Nedir ve Neden Gereklidir?
Engelli sağlık kurulu raporu, bireylerin engellilik durumunu belgeleyen resmi bir evrak olup, devlet tarafından sunulan birçok hizmet ve ayrıcalıktan yararlanabilmek için temel bir gerekliliktir. Bu rapor, kişilerin fiziksel, zihinsel, duygusal ya da sosyal yetilerindeki kayıpları belirlemek ve engellilik oranını tespit etmek amacıyla Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş hastanelerin sağlık kurulları tarafından düzenlenir. Başta İstanbul olmak üzere, Türkiye genelinde birçok hastane bu konuda yetkilendirilmiştir ve özellikle İstanbul’da engelli sağlık kurulu raporu veren hastaneler, başvuru süreçlerinde vatandaşlara kolaylık sağlamaktadır.
Bu raporun önemini anlamak için sağladığı temel kazanımları göz önünde bulundurabiliriz. Engelli sağlık kurulu raporu, engelli bireylerin eğitim, sağlık, sosyal haklar, vergi avantajları ve istihdam gibi birçok hizmetten faydalanmasını mümkün kılar. Örneğin, engelli bireylere yönelik vergi muafiyetleri, ücretsiz ulaşım imkanları, özel eğitim desteği ve bakım yardımları, raporun sunduğu avantajlardan yalnızca birkaçıdır. Ayrıca, bu belge ile alınabilecek engelli aylığı ya da evde bakım yardımı gibi destekler de hayat kalitesini önemli ölçüde artırmaktadır.
Bu raporun sağladığı ayrıcalıkların yanı sıra, toplumun engelli bireyleri daha iyi anlayabilmesi ve ihtiyaçlarına uygun çözümler sunabilmesi için de kritik bir araçtır. Doğru ve detaylı bir şekilde hazırlanmış raporlar sayesinde, bireylerin hakları daha titizlikle korunabilir. İstanbul’da bu raporu düzenleme yetkisi bulunan kuruluşların büyük çoğunluğu kamu hastaneleridir; özel hastanelerin yetkisi ise istisnai ve Bakanlık iznine bağlıdır. Bu ayrım aşağıda ayrı bir başlıkta ele alınmıştır.
Rapor tek başına hak doğurur mu?
Hayır. Engellilik Yönetmeliği m.10/1 bu konuda tereddüde yer bırakmaz: “Raporlar, tek başına hakların verilmesi için dayanak teşkil etmez. İlgili mevzuata göre diğer şartların da ayrıca sağlanması zorunludur.” Rapor, engellilik oranını tespit eden belgedir; her hakkın kendi oran eşiği ve kendi başvuru mercii vardır. Örneğin gelir vergisi indirimi için vergi dairesine, engelli aylığı için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı birimlerine ayrıca başvurulur. Bu yüzden “raporu aldım ama hiçbir hak doğmadı” şikâyetinin cevabı çoğu zaman raporda değil, ikinci başvurunun hiç yapılmamış olmasındadır.
Raporda engellilik oranı, Ek-2 Engel Alanları Kılavuzu’ndaki oranlara göre yüzde olarak yazılır (m.10/3). Birden fazla hastalık veya fonksiyon kaybı varsa oranlar toplanmaz; Ek-3’teki Balthazard yöntemiyle birleştirilir ve 65 yaş üzerindeki bireylerin oranına Balthazard formülü ile %10 eklenir (m.10/4). Ayrıca m.10/5 uyarınca, hastalığın adı kılavuzda yer almasa bile engellilik durumu vücut sistemleri üzerinden fonksiyon kayıpları değerlendirilerek belirlenir — “bu hastalık listede yok” gerekçesiyle değerlendirme yapılmaması mevzuata aykırıdır.
Raporu düzenleyen sağlık kurulu kimlerden oluşur?
Engellilik Yönetmeliği m.6/1’e göre, birden fazla uzmanlık dalını ilgilendiren engel durumlarında kurul, kurul başkanı ile birlikte en az yedi daimi üyeden oluşur: iç hastalıkları, göz hastalıkları, kulak burun boğaz, genel cerrahi, nöroloji ve ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanları. Hastanede fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı varsa kurulda yer alması zorunludur; yoksa ortopedi ve travmatoloji uzmanı katılır (m.6/3).
Halk arasında “üç doktorlu heyet raporu” denen yapı ise farklı bir hâli anlatır: m.6/5 uyarınca tek bir uzmanlık dalını ilgilendiren engel durumlarında kurul, o daldan üç uzman hekimin katılımıyla oluşturulur. Kurul başkanı eğitim ve araştırma hastanelerinde başhekim ya da başhekimin görevlendirdiği eğitim sorumlusu, üniversite hastanelerinde ise ana bilim dalı başkanıdır (m.6/8).
🔑 Bir hastanenin listede yer alması, o hastanede kurulun fiilen toplanabildiği anlamına gelmez. m.7/2’ye göre yetkili olmayan kuruluşların ve m.6’daki şekilde kurulu teşkil edemeyen kuruluşların verdiği raporlar da kurumlarca değerlendirmeye alınmaz. Bu yüzden randevu alırken hastanenin sağlık kurulu biriminden, engel durumunuzu ilgilendiren branşta uzman bulunup bulunmadığını teyit etmek pratikte en çok zaman kazandıran adımdır.
İstanbul’da Engelli Sağlık Kurulu Raporu İçin Yetkili Sağlık Kuruluşları
İstanbul, engelli bireylerin engelli sağlık kurulu raporu alabileceği birçok yetkili sağlık kuruluşuna ev sahipliği yapmaktadır. Bu kuruluşlar, Sağlık Bakanlığı tarafından onaylanmış ve engellilik durumunu değerlendirme konusunda uzmanlaşmış sağlık kurullarını bünyesinde barındırır. İlgili raporlar, bireylerin sağlık durumlarının detaylı bir şekilde incelenmesini ve bağımsız bir kurul tarafından değerlendirilmesini gerektirir. Bu bağlamda, hangi sağlık kuruluşlarının bu hizmeti sunduğunu bilmek oldukça önemlidir.
Yetkili kuruluşları belirleme yetkisi hastanelerde ya da il sağlık müdürlüğünde değil, doğrudan Sağlık Bakanlığı’ndadır. Engellilik Yönetmeliği m.7/1 bunu açıkça yazar: “Bu Yönetmelikte belirtilen raporları düzenlemeye yetkili sağlık kurum ve kuruluşları ile hakem hastaneler Sağlık Bakanlığınca belirlenir ve Bakanlığın internet sitesinde yayımlanır.” Aynı kural Sağlık Raporları Yönetmeliği m.64/11’de de tekrarlanır ve liste değişikliğinin duyurulduğu andan itibaren geçerli olacağı belirtilir. Pratikteki sonucu şudur: “bu hastane geçen yıl rapor veriyordu” savunmasının hiçbir hükmü yoktur, başvuru anındaki güncel liste esastır.
İstanbul’da yetkili kuruluşların büyük çoğunluğu Sağlık Bakanlığı’na bağlı kamu hastaneleridir. Bunlara sekiz üniversite hastanesi ve Bakanlık iznine dayanan iki özel hastane eklenir. Aşağıdaki tablo, Sağlık Bakanlığı’nın 12.05.2026 tarihli yetkili kuruluş listesinin İstanbul bölümüdür.
İstanbul’da Engelli sağlık raporu düzenleme yetkisine sahip kurumlar aşağıda yer almaktadır:
İstanbul’da engelli raporu veren hastanelerin tam listesi
| # | Kurum kodu | Rol | Sağlık kuruluşu |
|---|---|---|---|
| 1 | 3219 | A-I Dal | İstanbul Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 2 | 3230 | A-II | Sultanbeyli Devlet Hastanesi |
| 3 | 3286 | B | Çatalca İlyas Çokay Devlet Hastanesi |
| 4 | 3294 | B | Silivri Devlet Hastanesi |
| 5 | 3304 | A-I Dal | İstanbul Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 6 | 3305 | A-I | İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 7 | 3324 | A-I | Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 8 | 3347 | B | Pendik Devlet Hastanesi |
| 9 | 3355 | B | İstinye Devlet Hastanesi |
| 10 | 3374 | A-I | Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi |
| 11 | 3384 | A-I | İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 12 | 3407 | A-I | Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 13 | 3457 | A-I | Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 14 | 3459 | A-I Dal | İstanbul Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları EAH |
| 15 | 3467 | B | Bayrampaşa Devlet Hastanesi |
| 16 | 11390 | A-I Dal | Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 17 | 14182 | A-II | Beylikdüzü Devlet Hastanesi |
| 18 | 14555 | A-I | Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 19 | 27911 | A-I | Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi |
| 20 | 177294 | A-I Dal | Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 21 | 177295 | B | Eyüpsultan Devlet Hastanesi |
| 22 | 177296 | A-I | Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi |
| 23 | 177297 | A-I | İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 24 | 177300 | A-I | İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi |
| 25 | 177301 | A-II | Beykoz Devlet Hastanesi |
| 26 | 177339 | A-II | Tuzla Devlet Hastanesi |
| 27 | 177708 | A-II | Üsküdar Devlet Hastanesi |
| 28 | 177709 | A-I | İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 29 | 183567 | A-I | Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 30 | 187596 | B | Başakşehir Devlet Hastanesi |
| 31 | 223531 | B | Esenyurt Necmi Kadıoğlu Devlet Hastanesi |
| 32 | 322024 | A-I Dal | İstanbul Mehmet Akif Ersoy Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi EAH |
| 33 | 378230 | B | Arnavutköy Devlet Hastanesi |
| 34 | 395236 | A-I | Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 35 | 426876 | A-I | İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 36 | 538773 | Özel | Özel Medipol Mega Hastaneler Kompleksi |
| 37 | 551982 | Özel | Özel Acıbadem Atakent Hastanesi |
| 38 | 631921 | A-I | Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 39 | 642968 | A-II | Büyükçekmece Mimar Sinan Devlet Hastanesi |
| 40 | 682803 | A-I | Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 41 | 707143 | C | Maltepe Devlet Hastanesi |
| 42 | 782162 | B | Bahçelievler Devlet Hastanesi |
| 43 | 793110 | B | Avcılar Murat Kölük Devlet Hastanesi |
| 44 | 887161 | A-I | İstanbul Sultan 2. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 45 | 900048 | Üniversite | Maltepe Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi |
| 46 | 900092 | Üniversite | Yeditepe Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi |
| 47 | 900166 | Üniversite | İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Hastanesi |
| 48 | 900167 | Üniversite | İstanbul Üniversitesi İstanbul Hastanesi (Çapa) |
| 49 | 900588 | Üniversite | Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi SUAM |
| 50 | 917898 | Üniversite | Koç Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi |
| 51 | 918298 | Üniversite | İstanbul Medipol Üniversitesi Sağlık Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi |
| 52 | 926398 | Üniversite | Okan Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi |
⚠️ İstanbul engelli sağlık kurulu raporu için yukarıdaki tablo 12.05.2026 tarihli Bakanlık listesine dayanır. Liste Bakanlıkça değiştirilebilir ve değişiklik duyurulduğu anda geçerli olur (SRY m.64/11); başvurudan önce güncel listeyi teyit etmek, yetkisiz kuruluştan alınan raporun geçersiz sayılması riskini ortadan kaldırır.
Engelli raporu hangi hastanelerden alınır?
Engelli raporu, yalnızca Sağlık Bakanlığı’nın yetkili kuruluş listesinde yer alan hastanelerden alınabilir. İstanbul için bu hastaneler yukarıdaki tabloda kurum kodlarıyla birlikte sıralanmıştır ve üç gruba ayrılır: Sağlık Bakanlığı’na bağlı devlet ve eğitim-araştırma hastaneleri, üniversite hastaneleri ve Bakanlık iznine dayanan iki özel hastane.
Aile hekimliği, tıp merkezi, poliklinik ya da listede bulunmayan bir özel hastane bu raporu düzenleyemez. Aynı şekilde bir hastanenin herhangi bir sağlık kurulunun bulunması da yetki anlamına gelmez: rapor, engellilik değerlendirmesi için ayrıca yetkilendirilmiş kuruluşlarda ve m.6’daki bileşimde toplanan kurulca düzenlenir.
Listedeki A-I, A-II, B ve C harfleri ne anlamına geliyor?
Kurum adının yanındaki harfler hastanenin rol grubunu gösterir; bu, Sağlık Bakanlığı’nın hastaneleri hizmet kapsamına ve uzmanlık dalı çeşitliliğine göre sınıflandırma sistemidir. “A-I Dal” ibaresi ise ilgili hastanenin belirli bir alanda uzmanlaşmış dal hastanesi olduğunu belirtir: örneğin Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi göz, Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi ruh sağlığı alanında dal hastanesidir.
🔑 Bu harfler süslemeden ibaret değildir; rapora itiraz edildiğinde doğrudan sonuç doğurur. Sağlık Raporları Yönetmeliği m.55/2 uyarınca itiraz üzerine kişi, hakem hastane listesindeki “aynı veya üst roldeki en yakın” sağlık kuruluşuna gönderilir. Yani hangi hastaneye sevk edileceğinizi belirleyen ölçütlerden biri, ilk raporu aldığınız hastanenin rol grubudur.
Üniversite hastaneleri engelli raporu veriyor mu?
Evet. İstanbul’da listede sekiz üniversite hastanesi bulunur: Maltepe, Yeditepe, Koç, Bezmialem Vakıf, İstanbul Medipol, Okan üniversitelerinin sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ile İstanbul Üniversitesi’nin Cerrahpaşa ve İstanbul (Çapa) hastaneleri. Üniversite hastanelerinde kurul başkanının ana bilim dalı başkanı olduğunu Engellilik Yönetmeliği m.6/8 ayrıca düzenler.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, aynı üniversite adını taşıyan her sağlık kuruluşunun listede yer almadığıdır. Liste kurum kodu üzerinden tutulur; bir üniversitenin farklı yerleşkedeki hastanesi ya da tıp merkezi, ayrı bir kod taşır ve listede bulunmayabilir. Randevu alırken hastanenin adına değil, başvurduğunuz kuruluşun listedeki koduna bakmak bu karışıklığı önler.
Özel hastaneler engelli sağlık kurulu raporu verebilir mi?
Kural olarak hayır. Sağlık Raporları Yönetmeliği m.54/2 bu konuda net bir yasak koyar: “Bakanlıkça izin verilen hâller hariç olmak üzere, usulüne uygun olarak teşekkül ettirilmiş olsa bile özel sağlık hizmeti sunucuları, birinci fıkrada belirtilenler dışında durum bildirir sağlık raporları düzenleyemezler.” Birinci fıkrada özel hastanelere bırakılan alan sınırlıdır: tedavi ettikleri hastaların istirahat/iş göremezlik raporları ile kullandıkları ilaç, tıbbi cihaz ve malzemeye ilişkin sağlık raporları.
İzin verilebilmesi için aynı fıkra bir de ön şart getirir: iç hastalıkları, kulak burun boğaz, genel cerrahi, göz hastalıkları, ortopedi ve travmatoloji veya fiziksel tıp ve rehabilitasyon, nöroloji ile ruh sağlığı ve hastalıkları dallarının hastane ruhsatında kayıtlı olması ve bu branştaki kurul üyesi hekimin hastanede tam gün esasına göre çalışması gerekir. Bakanlık ayrıca ilin ihtiyacını ve kamu hastanelerinin kapasitesini değerlendirerek izin verir.
Sonuç olarak İstanbul’daki yüzlerce özel hastaneden yalnızca ikisi — Özel Medipol Mega Hastaneler Kompleksi ve Özel Acıbadem Atakent Hastanesi — bu listede yer alır. “Özel hastaneden daha hızlı rapor alırım” beklentisiyle listede olmayan bir kuruluşa başvurmak, zaman ve ücret kaybından ibaret kalır.
Yetkisiz bir hastaneden rapor alınırsa ne olur?
Rapor geçerli sayılmaz. Engellilik Yönetmeliği m.7/2 hükmü şöyledir: “Yetkili olmayan sağlık kurum ve kuruluşları ile 6 ncı maddede belirtildiği şekilde sağlık kurulunu teşkil edemeyen sağlık kurum ve kuruluşlarının verdiği raporlar kurumlarca değerlendirmeye alınmaz.” Burada iki ayrı sakatlık hâli vardır: kuruluşun listede hiç bulunmaması ve listede bulunmakla birlikte kurulun mevzuata uygun oluşturulamaması.
Buna bir üçüncü sakatlık hâli eklenir: m.8/1-g uyarınca sistemden rapor numarası alınmadan düzenlenen raporlar geçersiz kabul edilir. Elinizdeki belgede rapor numarası bulunup bulunmadığı, sürecin en kolay doğrulanabilen ayrıntısıdır.
İstanbul Engelli Sağlık Kurulu Raporu İçin Hangi Hastaneyi Seçmeli?
Buradaki listeler, en güncel haliyle hangi hastanelerin bu kapsamda hizmet verdiğini açıkça göstermektedir. Ayrıca başvurmayı düşündüğünüz hastanenin randevu ve muayene süreci hakkında detaylı bilgi edinmek için doğrudan ilgili hastane ile iletişim kurmanız önerilir.
Unutulmamalıdır ki, İstanbul’da engelli sağlık kurulu raporu veren hastaneler arasında seçim yaparken belirleyici olan ölçüt, hastanenin kendi uygulaması değildir: engellilik oranı tüm Türkiye’de aynı kılavuza, Engellilik Yönetmeliği’nin Ek-2 Engel Alanları Kılavuzu’na göre belirlenir. Bu doğrultuda, başvuru öncesinde hangi belgelerin gerektiği ve engel durumunuzu ilgilendiren branşta hastanede uzman bulunup bulunmadığı gibi detayları öğrenerek süreci daha hızlı ve verimli bir şekilde yönetebilirsiniz.
Kolay rapor veren hastane diye bir şey var mı?
Hayır — ve bu, aramalarda en çok karşılaşılan yanlış beklentidir. Engel oranını hastane takdir etmez; oran, Ek-2’deki engel alanları kılavuzunun sayısal ölçütlerine göre yüzde olarak belirlenir (m.10/3), birden fazla kayıpta Balthazard yöntemi uygulanır (m.10/4). Kılavuz bütün yetkili kuruluşlarda aynı olduğundan, aynı tıbbi tablo için hastaneden hastaneye oran farkı beklenmez.
Hastaneler arasında gerçekten değişen şey başka: randevu yoğunluğu, hastanede eksik branş bulunup bulunmaması ve bu nedenle konsültasyon için başka kuruluşa gönderilme ihtimali. Engellilik Yönetmeliği m.8/1-ç, ilgili branş hekiminin bulunmaması veya tetkiklerin yapılamaması hâlinde konsültasyon formu ile en yakın sağlık kuruluşundan hizmet alınacağını düzenler; bu da süreci uzatan asıl etkendir. Dolayısıyla doğru soru “hangi hastane kolay rapor verir” değil, “engel durumumu ilgilendiren branşların hepsi bu hastanede var mı” sorusudur.
Engelli raporu için nereden randevu alınır?
Randevu, Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden internetten veya ALO 182 hattından, ya da hastanenin sağlık kurulu birimine bizzat başvurarak alınır. Ancak randevudan önce tamamlanması gereken bir adım vardır: Sağlık Raporları Yönetmeliği m.6/1’e göre rapor talep eden kişi öncelikle e-Devlet üzerinden kişisel sağlık bilgi formunu doldurur. Bu form, hekimin muayeneden önce inceleyeceği temel belgedir (m.6/4) ve 18 yaşından küçükler için veli ya da vasi tarafından doldurulur.
Başvuruda hangi polikliniklerde muayene olunacağını hastane kendi başına belirlemez; m.6/3 uyarınca kurul sekretaryası, ilgili mevzuata ve kişinin sağlık beyanına uygun olarak muayene olunacak poliklinikleri belirler. Beyanınızda eksik bıraktığınız bir rahatsızlık, o branşta hiç muayene edilmemenize ve raporda o alanın hiç değerlendirilmemesine yol açar.
Engelli Sağlık Kurulu Raporu Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler
Engelli sağlık kurulu raporu almak için başvuru süreci ve belgelerin eksiksiz hazırlanması büyük önem taşır. Rapor, bireylerin engellilik oranını ve türünü tespit etmek amacıyla İstanbul’da engelli sağlık kurulu raporu veren hastaneler tarafından düzenlenir. İşte başvuru sürecindeki önemli adımlar ve dikkat edilmesi gerekenler:
Başvurular genellikle Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) veya ALO 182 üzerinden alınır. İlgili hastanenin sağlık kurulu biriminden randevu oluşturduktan sonra başvuru gününde hastanede bulunmanız gerekir. Özellikle, başvurulan hastanenin engelli sağlık kurulu hizmeti vermeye yetkili olup olmadığını önceden kontrol etmek faydalı olacaktır.
Süreç hangi adımla başlar?
Mevzuattaki sıralama, yaygın anlatının tersinedir: süreç hastane kapısında değil, e-Devlet’te başlar.
| Sıra | Adım | Dayanak |
|---|---|---|
| 1 | e-Devlet’ten kişisel sağlık bilgi formu doldurulur (gerekiyorsa güncellenir) | SRY m.6/1 |
| 2 | Yetkili sağlık kuruluşuna rapor istek nedenini belirten dilekçe ile başvurulur; kurum sevkiyle gelenler için sevk yazısı yeterlidir | SRY m.6/2 · Eng. Yön. m.8/1-a |
| 3 | Kurul sekretaryası başvuruyu ve rapor istek nedenini kontrol eder, muayene olunacak poliklinikleri belirler | SRY m.6/3 |
| 4 | İlgili polikliniklerde muayene yapılır, bulgular ve ICD kodları sisteme kaydedilir | Eng. Yön. m.8/1-b, c |
| 5 | Kurul, bireyi bizzat görerek engellilik durumunu belirler | Eng. Yön. m.8/1-d |
| 6 | Rapor sisteme kaydedilir, rapor numarası alınır ve süreç tamamlanır | Eng. Yön. m.8/1-g |
🔑 Kısıtlılık kararı bulunanlar vasisiyle, 18 yaşından küçükler veli veya vasisiyle birlikte başvurmak zorundadır (SRY m.6/2). Ayrıca durum bildirir tek hekim raporu başvurularında dilekçe ya da sevk yazısı şartı aranmaz — bu şart yalnızca sağlık kurulu raporları içindir.
Başvuru sırasında gerekli olan belgeler şunlardır:
- Kimlik belgesi (Nüfus cüzdanı ya da T.C. kimlik kartı).
- Önceki sağlık raporları (varsa).
- Fotoğraf: sağlık kurulu raporlarında fotoğraf bulunması zorunludur (SRY m.8/7) ve bu fotoğrafın son altı ay içinde çekilmiş olması gerekir (Engellilik Yön. m.8/1-i). Mevzuat bir adet sayısı belirlemez; “iki vesikalık” gibi rakamlar hastane pratiğinden gelir, kural değildir.
- Güncel tetkik ve test sonuçları (örneğin, kan testleri, röntgen ya da diğer özel testler).
- Rapor istek nedenini belirten dilekçe (kurum sevkiyle gelenlerde sevk yazısı).
Randevu günü sağlık kurulu birimine teslim edeceğiniz bu belgeler sayesinde başvuru işlemleriniz hızlıca başlatılır. Daha sonra ilgili branşlardaki hekimlerle muayene sürecine geçilir. Muayene edilecek branşlar sabit bir liste değildir; kişinin sağlık beyanına ve engel durumuna göre belirlenir. Kurulun daimi üyeleri arasında iç hastalıkları, göz, kulak burun boğaz, genel cerrahi, nöroloji ve ruh sağlığı uzmanları bulunur; ihtiyaç hâlinde kurul başkanının teklifi ve başhekimin onayıyla başka branşlardan geçici üye davet edilir ve bu hekim de raporu imzalar (m.6/2).
Engelli raporu kaç günde çıkar?
Mevzuattaki cevap tektir ve hastaneye göre değişmez: rapor, başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanır. Bu süre iki ayrı metinde aynı şekilde yazılıdır — Sağlık Raporları Yönetmeliği m.8/8 ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.8/1-j.
Uygulamada bu sürenin aşıldığı hâller genellikle üç sebepten doğar: hastanede ilgili branşın bulunmaması nedeniyle konsültasyona gönderilme (m.8/1-ç), tetkiklerin tamamlanamaması ve randevu bekleme süresi. Dikkat edilmesi gereken ayrım şudur: otuz günlük süre, randevu bekleme süresini değil, başvurudan sonraki rapor sürecini kapsar. Randevu bekleme süresi için mevzuatta bir üst sınır bulunmaz.
Unutmayalım ki, İstanbul’da engelli sağlık kurulu raporu veren hastaneler, raporun doğru ve eksiksiz bir şekilde hazırlanmasını sağlar. Bu nedenle, seçtiğiniz sağlık kurumunun güvenilirliğinden emin olun ve yetkili hastanelerin güncel listesini Sağlık Bakanlığı’nın resmi web sitesinden kontrol edin.
Raporda hangi bilgiler yer alır, hangileri yer almaz?
Raporun içeriği de serbest değildir. Engellilik Yönetmeliği m.8/1-e uyarınca bireyin engel grubu raporda belirtilir, birden fazla grup işaretlenebilir ve bu alan boş bırakılamaz. Aynı şekilde m.8/1-f’deki bağımlılık değerlendirmesi alanına “evet” ya da “hayır” yazılması zorunludur; aynı fıkra, yönetmelikteki “tam bağımlı engelli birey” ifadesinin ilgili mevzuatın uygulanması bakımından ağır engellilik durumunu karşıladığını belirtir.
Buna karşılık raporun hangi amaçla alındığı kural olarak rapora yazılamaz (SRY m.8/5). Fonksiyon kayıplarının hangi işlerle ilgili olduğu ve hangi işlere mâni olduğu bilgisine de yer verilmez (m.8/6). Burada bilinmesi gereken bir hüküm çatışması vardır: Engellilik Yönetmeliği m.8/1-h “çalıştırılamayacağı işlerin niteliği rapora mutlaka yazılır” derken, 19.05.2026 tarihli Sağlık Raporları Yönetmeliği m.8/6 bunun yazılmayacağını söyler. Sağlık Raporları Yönetmeliği m.70/2, diğer yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe aykırı hüküm bulunması hâlinde kendi hükümlerinin uygulanacağını düzenlediğinden, uygulamada bu son metin esas alınır; istisna, mevzuatta o amaç için özel bir sağlık kriteri belirlenmiş olması hâlidir (m.8/5-a).
Ayrıca engellilik durumu sürekli olarak tekerlekli sandalye veya sedye kullanımını gerektirenler ile yalnızca hareket ettirici özel tertibatla taşıt kullanabilecek olanların durumu raporun açıklama kısmına yazılır (Eng. Yön. m.8/1-ı). Özel tertibatlı araç ve ÖTV istisnası tartışmalarında vergi dairesinin baktığı satır tam olarak budur.
Engelli Sağlık Kurulu Raporu Kaç Yıl Geçerlidir?
Raporun geçerlilik süresi için tek bir rakam vermek mümkün değildir, çünkü mevzuat iki ayrı rapor türü tanır. Engellilik Yönetmeliği m.11/1’e göre rapor sürekli veya süreli olarak düzenlenir ve geçerlilik süresi raporda mutlaka belirtilir. Hangisinin düzenleneceğini belirleyen ölçüt m.11/2 ve m.11/3’tedir:
| Rapor türü | Ne zaman düzenlenir | Süre |
|---|---|---|
| Süreli rapor | Engel durumunun ilaç tedavisi, cerrahi tedavi veya rehabilitasyonla zaman içinde azalma ihtimali varsa ve hastalık bulguları tam görülemiyorsa | Raporda yazan süre |
| Sürekli rapor | Engel durumunun sabit kalması veya artması söz konusu olan hastalıklarda | Süresiz |
Sağlık Raporları Yönetmeliği m.66/1 ise tamamlayıcı bir kural koyar: “Sürekli ibareli olarak düzenlenen raporlar dışındaki durum bildirir sağlık raporları hekimlerce aksine bir tarih belirtilmediği durumlarda bir yıl boyunca geçerlidir.” Yani rapora süre yazılmamışsa boşluk bir yıl olarak doldurulur. İnternette sıkça tekrarlanan “sağlık kurulu raporu iki yıl geçerlidir” bilgisinin mevzuatta hiçbir karşılığı yoktur.
Rapor hangi hâllerde yenilenir?
- Durum değişirse süre beklenmez. Yeni bir engel durumu ortaya çıkar veya mevcut durum değişirse, bireyin talebi ve ilgili branş hekiminin kurula sevki uygun görmesi üzerine süre aranmaksızın yeniden değerlendirme yapılır ve yeni rapor düzenlenir (m.11/4).
- Süreli raporun bitimine altı aydan az kaldıysa engelli bireye talebi üzerine tekrar rapor verilebilir (m.11/7).
- Kurum talep ederse gerekçeli yazılı kontrol muayenesi talebi üzerine yeniden rapor düzenlenir (m.11/5).
- Kesinleşmiş rapor varsa bekleme süresi işler. Hakem hastane kararıyla ya da süresinde itiraz edilmeyerek kesinleşen rapor hakkında aynı gereksinim alanıyla ilgili yeni başvuru en erken altı ay sonra kabul edilir (m.12/5).
- Kaza ve terör kaynaklı bazı raporlarda yeni başvuru hiç kabul edilmez: ilaç, cerrahi tedavi veya rehabilitasyonla engel oranının değişmeyeceği hakem hastane kararıyla kesinleşen sürekli raporlarda yeni rapor başvurusu yapılamaz (m.12/6).
İstanbul’da Engelli Raporuna İtiraz ve Hakem Hastane Süreci
Rapordaki oranın düşük olduğunu düşünen kişilerin en sık yaptığı hata, itirazı raporu veren hastaneye yöneltmektir. Engellilik Yönetmeliği m.12/1’e göre itiraz, engelli bireyin kendisi, vasisi veya raporu talep eden kurum tarafından il sağlık müdürlüğüne yapılır. İstanbul’da bu merci İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü’dür.
İtiraz süresi kaç gündür?
Bireysel itirazlar için süre otuz gündür; süresinde yapılmayan itirazlar değerlendirilmez (Eng. Yön. m.12/1). Sürenin başlangıcı konusunda iki metin birbirini tamamlar: Engellilik Yönetmeliği “ilgilisine teslim tarihinden” derken, Sağlık Raporları Yönetmeliği m.63/1 kişiler bakımından süreyi raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren başlatır. Kurum itirazlarında ise durum farklıdır: itiraz gerekçe belirtilerek yazılı yapılır ve süre aranmaz (m.12/1).
İtirazdan sonraki aşamaların da kendi süreleri vardır ve bunların kaçırılması itirazı sonuçsuz bırakır:
| Aşama | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Rapora itiraz | 30 gün | Eng. Yön. m.12/1 · SRY m.63/1 |
| Hakem hastanenin tebliğinden sonra randevu talebi | 20 gün | SRY m.63/4 |
| Sağlık kuruluşunun rapor işlemlerini başlatması | 15 gün | SRY m.63/4 |
| İşlemlerin başlamasından sonra raporun tamamlanması | 30 gün | SRY m.63/4 |
🔑 Yirmi günlük randevu süresi özellikle kritiktir: “Bu sürenin dolmasından sonra yapılan başvurular dikkate alınmaz.” Hakem hastane tebliğini alıp randevu talebini geciktiren kişi, itiraz hakkını fiilen tüketmiş olur.
Hakem hastaneye kim, nasıl gönderilir?
Hakem hastaneyi kişi seçmez. Engellilik Yönetmeliği m.12/2’ye göre itiraz üzerine birey, müdürlük tarafından yetkili en yakın farklı bir sağlık kuruluşuna ya da önceki raporu farklı kuruluştan alınmışsa sürekli izleminin yapıldığı kuruluşa gönderilir. Sağlık Raporları Yönetmeliği m.55/2 bu sevki daha ayrıntılı tarif eder: kişi, hakem hastane listesindeki aynı veya üst roldeki en yakın sağlık hizmeti sunucusuna gönderilir.
Sonucu belirleyen kural şudur:
- İki rapor aynı yöndeyse rapor kesinleşir (m.12/2).
- Raporlar çelişiyorsa kişi en yakın hakem hastaneye yönlendirilir ve hakem hastanenin kararı kesindir (m.12/2).
- İlk raporu düzenleyen hastane zaten hakem hastane listesindeyse, kişi listedeki aynı veya üst roldeki diğer en yakın hastaneye sevk edilir (SRY m.55/4).
- Çelişki hakem hastane aşamasında da sürerse devreye bölge hakem hastane girer; bölge hakem hastanesinin sağlık kurulunca verilen karar kesindir (SRY m.55/3). Aramalarda sık kullanılan “İstanbul bölge sağlık kurulu” ifadesinin mevzuattaki karşılığı budur.
⚠️ Sık gözden kaçan bir hüküm: ilk rapor ya da itiraz üzerine alınan ikinci rapor hakem hastaneden alınmış olsa dahi, hakem hastane raporu olarak kabul edilmez (Eng. Yön. m.12/3). Yani hakem hastaneden rapor almış olmak, itiraz zincirinin son halkasına gelindiği anlamına gelmez.
Bölge sağlık kurulu nerede, hangi hastanedir?
Arama sonuçlarında sık karşılaşılan “bölge sağlık kurulu” ifadesinin mevzuattaki karşılığı bölge hakem hastanedir. Bu, itiraz zincirinin son halkasıdır ve hangi hastane olduğu kişinin tercihine bağlı değildir: ilk rapor ile hakem hastane raporu çelişirse, kişiyi il sağlık müdürlüğü, bölge hakem hastane listesinde yer alan ve itiraza konu branşın bulunduğu en yakın hastanelerden birine sevk eder (SRY m.55/3). Müdürlük seçim yaparken, itiraza konu kararın verildiği branşın ilgili hastanede eğitim kliniği düzeyinde olmasını tercih eder.
Bölge hakem hastane listesi de tıpkı yetkili kuruluş listesi gibi Bakanlıkça belirlenir ve yayımlanır (Eng. Yön. m.7/1). Dolayısıyla İstanbul’da bölge sağlık kurulunun sabit bir adresi yoktur; sevk edileceğiniz hastane, itiraz dosyanız üzerinden il sağlık müdürlüğünce belirlenir ve size tebliğ edilir. Tebliğden sonra yirmi gün içinde randevu talebinde bulunma yükümlülüğü burada da geçerlidir.
Raporda yazım hatası varsa itiraz mı edilir?
Hayır, bu ayrı bir yoldur ve itiraz sayılmaz. Sağlık Raporları Yönetmeliği m.63/6, yazım hataları, imza eksikliği, doldurulması gereken alanların boş bırakılması, kişi bilgilerinin hatalı olması ya da mevzuata açık aykırılık gibi usul hatalarında doğrudan raporu düzenleyen sağlık kuruluşuna bilgi verileceğini, kurulun yanlışlığı tespit ederse düzeltmeyi yapacağını ve bu başvurunun itiraz sayısına dâhil edilmeyeceğini düzenler. Kuruluş işlem yapmazsa il sağlık müdürlüğüne başvurulur.
Bu ayrım pratikte hak kaybını önler: düzeltilebilir bir yazım hatası için itiraz yoluna gidilirse, hem otuz günlük itiraz hakkı harcanmış hem de gereksiz bir hakem hastane süreci başlatılmış olur.
İtirazdan vazgeçilirse ne olur?
Kişisel itirazda, itiraz eden kişi işlemlerin hangi aşamasında olursa olsun itirazından vazgeçerse ya da süresi içinde başvurmazsa, itiraza konu ilk rapor geçerli hâle gelir (SRY m.63/7-a). Buna karşılık itiraz süreçleri tamamlandıktan sonra artık vazgeçilemez (m.63/7-ç). Bu nedenle itiraz kararı verilmeden önce, mevcut raporun kaybedilme ihtimali de dâhil olmak üzere tablonun bütünüyle değerlendirilmesi gerekir.
18 Yaş Altı Çocuklar: ÇÖZGER Raporu ve Ayrı Yetkili Hastane Listesi
Yukarıdaki liste ve kuralların tamamı erişkinler içindir. 18 yaşını doldurmamış çocuklara engelli sağlık kurulu raporu düzenlenmez; onlar hakkında Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) düzenlenir ve bu rapor ayrı bir yönetmeliğe tabidir.
İki rejim arasındaki farklar, çoğu zaman yanlış hastaneye gidilmesine yol açacak kadar temeldir:
| Erişkin engelli sağlık kurulu raporu | ÇÖZGER (18 yaş altı) | |
|---|---|---|
| Dayanak | Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik | Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik |
| Raporda ne yazar | Engellilik oranı, yüzde olarak | Özel gereksinim düzeyi (oran yazılmaz) |
| Kurul | Kurul başkanı + en az 7 daimi üye | En az 4 uzman + kurul başkanı + ÇÖZGER yetkili hekimi, toplam en az 6 daimi üye |
| Yetkili hastane listesi | Bakanlıkça belirlenir ve yayımlanır (m.7/1) | Ayrı liste, yine Bakanlıkça belirlenir ve yayımlanır (ÇÖZGER Yön. m.7/1) |
🔑 Bu yazıdaki 52 kuruluşluk liste ÇÖZGER için kullanılamaz. ÇÖZGER Yönetmeliği m.7/1, bu raporları düzenlemeye yetkili kuruluşları ve hakem hastaneleri kendi kapsamında belirler; m.7/2 de yetkisiz kuruluşun verdiği raporun kurumlarca değerlendirmeye alınmayacağını tekrarlar. Çocuğu için rapor alacak velilerin erişkin listesine bakarak hastane seçmesi, en çok karşılaşılan usul hatalarından biridir.
Çocuk 18 yaşını doldurunca rapor ne olur?
Rapor kendiliğinden geçersiz hâle gelir — üzerinde “sürekli” yazsa bile. ÇÖZGER Yönetmeliği m.11/6, sürekli raporu bulunanlar ile süresi devam eden raporu bulunanların raporlarının, terör, kaza ve yaralanmaya bağlı durum bildirir raporlar hariç, ilgililerin 18 yaşını doldurdukları tarih itibarıyla geçersiz hâle geleceğini düzenler.
Hak kaybını önleyen iki kural vardır ve ikisi de tarihe bağlıdır:
- 18 yaşın dolmasına üç aydan kısa süre kalmışsa, talep üzerine erişkin mevzuatına göre rapor verilebilir (ÇÖZGER Yön. m.11/6).
- 18 yaş dolduktan sonra üç ay içinde başvurulursa, düzenlenecek engelli sağlık kurulu raporu 18 yaşın dolduğu tarihten itibaren geçerli sayılır (Erişkin Yön. m.11/6).
Üç aylık süre kaçırılırsa rapor, yeni düzenlendiği tarihten itibaren geçerli olur; aradaki boşlukta engelli aylığı, vergi indirimi gibi haklarda kesinti yaşanması bu yüzden sık görülür.
Engelli Raporu, SGK Maluliyet Raporu ve Kaza Raporu Aynı Şey mi?
Aynı hastaneden, aynı kuruldan alınmış gibi görünen raporlar farklı rejimlere tabi olabilir ve biri diğerinin yerine geçmez. Bu ayrımı bilmeden yapılan başvurular, çoğu zaman raporun ilgili kurum tarafından kabul edilmemesiyle sonuçlanır.
Birincisi, engelli sağlık kurulu raporudur. Bu yazının konusu olan rapor budur: engellilik oranı raporda yüzde olarak yazılır ve kararı sağlık kurulu verir. Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin ayrıntılar için Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uygulaması yazımıza bakabilirsiniz.
İkincisi, SGK tarafından değerlendirilen maluliyet raporudur. Engellilik Yönetmeliği m.2/3, 5510 sayılı Kanun’a tabi sigortalılara bağlanacak sürekli iş göremezlik geliri, malullük aylıkları ve ölüm sigortasından bağlanacak aylıklar için istenecek durum bildirir raporların bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilemeyeceğini açıkça belirtir. Bu rejimde belirleyici olan, hastanenin yazdığı oran değil Kurumun kararıdır. Kapsam ve hesap yöntemi için sürekli iş göremezlik tazminatının nasıl belirlendiğini ve iş kazası sonrası maluliyet oranının tazminata etkisini ayrıca inceleyebilirsiniz.
Üçüncüsü, kaza ve yaralanmaya bağlı durum bildirir rapordur. Engellilik Yönetmeliği m.9/1’e göre iş kazası ve meslek hastalığı dışındaki terör, kaza ve yaralanma kaynaklı fonksiyon kayıplarında Ek-4’teki rapor düzenlenir. Bu raporun en çok karıştırılan özelliği m.9/2’dedir: rapor, kurumlar tarafından resmî yazı ile, olaya ilişkin belgelerle birlikte talep edilir; yani sürecin öznesi kişinin kendisi değildir. Ayrıca m.9/3 uyarınca bu raporlarda kronik hastalıklara ilişkin fonksiyon kayıpları belirtilmez ve tedavi süreci devam ederken süreli, tamamlandıktan sonra sürekli ya da süreli rapor düzenlenir. Trafik kazası sonrası hangi raporun alınacağı konusunda trafik kazası sağlık kurulu raporunun nereden ve nasıl alınacağı ile kaza sonrası maluliyet raporu süreci yazılarımız ayrıntılı bilgi içerir.
| Engelli sağlık kurulu raporu | SGK maluliyet değerlendirmesi | Kaza/terör (Ek-4) raporu | |
|---|---|---|---|
| Dayanak | Eng. Yön. m.8 | 5510 s.K. + kendi yönetmeliği | Eng. Yön. m.9 |
| Raporda oran | yazılır (%) | Kurum belirler | yazılır (%) |
| Kim talep eder | birey veya vasisi | sigortalı / Kurum | kurum, resmî yazıyla |
| Kararı kim verir | sağlık kurulu | SGK | sağlık kurulu |
| Kronik hastalıklar | değerlendirmeye girer | kendi mevzuatına göre | belirtilmez |
🔑 Engellilik oranının hesabında kullanılan Ek-2 kılavuzu, vücut bölgelerine göre ayrı tablolar içerir; örneğin omurga bölgesinde servikal, torakal ve lomber için farklı oranlar uygulanır. Bu ayrımın ayrıntısı için omurgada hareket kısıtlılığına bağlı engellilik oranları ve spinal sinir hasarına bağlı engellilik oranı yazılarımıza bakabilirsiniz.
Engelli Sağlık Kurulu Raporu ile Sağlanan Haklar ve Hizmetler
Engelli sağlık kurulu raporu, engelli bireylerin yasalar çerçevesinde sosyal, ekonomik ve sağlık alanlarında sunulan özel haklardan yararlanmasını sağlayan temel bir belgedir. Bu rapor, bireyin engel durumunu, engellilik oranını ve ihtiyaç duyduğu destek düzeyini detaylandırır. Özellikle İstanbul’da engelli sağlık kurulu raporu veren hastaneler üzerinden alınan bu rapor, hem bireyin hem de ailesinin yaşam kalitesini artırmaya yönelik birçok avantaj sunar.
Bu raporla öncelikle, engellilere yönelik sosyal yardımlara erişim hakkı kazanılır. Engelli maaşı ve evde bakım yardımı gibi destekler, bireyin yaşamını daha sürdürülebilir hale getirebilmesi için sağlanır. Ayrıca rapor, eğitim olanakları sunan özel gereksinimli bireyler için rehabilitasyon ve özel eğitim merkezlerine ücretsiz erişimi mümkün kılar.
Ekonomik alanda da önemli avantajlar bulunmaktadır. Vergi indirimlerinden yararlanarak gelir vergisi oranlarında düşüş sağlanabilir. ÖTV muafiyeti sayesinde engelli bireyler özel araç satın alırken ciddi maliyet avantajına sahip olabilirler. Daha da önemlisi, iş gücü piyasasında engelli bireylere yönelik istihdam ve iş yeri desteklerine erişim sağlanabilir.
Sağlık alanında ise birçok özel fırsat vardır. Öncelikli sağlık hizmeti desteği ile kamu hastanelerinde muayene ve tedavi süreçlerinde bekleme süresi minimuma iner. Bunun yanında protez, işitme cihazı veya tekerlekli sandalye gibi tıbbi ekipmanlara ücretsiz ya da indirimli şekilde ulaşılabilir.
Son olarak, engelli bireylerin şehir yaşamına daha fazla katılım sağlaması adına şehir içi toplu taşıma araçlarında ücretsiz veya indirimli seyahat hakkı sunulmaktadır. Engelli sağlık kurulu raporu, bireyin sadece sağlık durumunu belgeleyen bir evrak olmaktan çok daha öteye gider; sosyal yaşam entegrasyonunu sağlayan, geniş kapsamlı bir destek paketi sunar. Bu nedenle, İstanbul’da engelli sağlık kurulu raporu almak, birçok hakkın kapısını aralayan son derece kritik bir adımdır.
Hangi hak, hangi engellilik oranından itibaren doğar?
Rapordaki oranın kendisi bir hak değil, eşik ölçüsüdür. Aynı rapor bir hak için yeterliyken diğeri için yetersiz kalabilir; bu nedenle oranı okurken hangi hakkın hangi eşiğe bağlandığını bilmek gerekir.
| Hak | Eşik | Dayanak |
|---|---|---|
| Gelir vergisi engellilik indirimi — 3. derece | çalışma gücü kaybı asgari %40 | GVK m.31 |
| Gelir vergisi engellilik indirimi — 2. derece | asgari %60 | GVK m.31 |
| Gelir vergisi engellilik indirimi — 1. derece | asgari %80 | GVK m.31 |
| Şehir içi toplu taşımada ücretsiz seyahat | sağlık kurulu raporuyla %40 ve üzeri | 4736 s.K. m.1 |
| Engelli kadrosunda istihdam — özel sektör (50+ işçi) / kamu | işyeri kontenjanı %3 / %4 | 4857 m.30 |
| ÖTV istisnası — özel tertibat şartı olmadan | engellilik oranı %90 ve üzeri | ÖTVK m.7/2-a |
| ÖTV istisnası — özel tertibatlı taşıt | engelliliğe uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıranlar veya raporda ortopedik engelliliği %40 ve üzeri olup bu nedenle sürücü belgesi alamayanlar | ÖTVK m.7/2-c |
| “Tam bağımlı engelli birey” (ağır engellilik) | %50 ve üzeri oran + yardıma rağmen günlük yaşam faaliyetlerini sürdürememe | Eng. Yön. m.4/1-m, m.8/1-f |
🔴 ÖTV istisnasında 2026’da değişen kural. ÖTV Kanunu m.7/2-(c) bendi, Anayasa Mahkemesi’nin 22/4/2025 tarihli, E.2024/240, K.2025/100 sayılı kararıyla iptal edilmiş; bent 2/4/2026 tarihli 7577 sayılı Kanun’un 8 inci maddesiyle yeniden düzenlenmiştir. Yeni düzenlemeyle kapsama, aracı bizzat kullanmak için özel tertibat yaptıranların yanı sıra raporunda ortopedik engelliliği %40 ve üzeri olup bu engel durumu nedeniyle sürücü belgesi alamayan malul ve engelliler de girmiştir. Bu, eski metne göre önemli bir genişlemedir ve konuyu anlatan pek çok kaynak hâlâ iptal edilmiş hâli aktarmaktadır.
⚠️ Bentlerdeki taşıt bedeli üst sınırları her yıl Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır; bu nedenle güncel tutarın işlem tarihinde Gelir İdaresi Başkanlığı tebliğinden teyit edilmesi gerekir. Aynı şekilde gelir vergisi indirimine ait aylık tutarlar da yıllık olarak güncellenir.
🔑 Bu tablodaki eşiklerin hiçbiri kendiliğinden işlemez. Engellilik Yönetmeliği m.10/1 gereği rapor tek başına hak doğurmadığından, her kalem için ilgili kuruma ayrıca başvurulması ve o mevzuattaki diğer şartların da sağlanması gerekir. Engellilik indirimine esas raporlarda ise rapor, düzenleyen kuruluş tarafından işverenin bulunduğu yerdeki vergi dairesi başkanlığına veya defterdarlığa gönderilir ve indirimde bu rapor esas alınır (Eng. Yön. m.13).
Raporunuz Bir Tazminat Dosyasına Dayanak Olacaksa
Engelli sağlık kurulu raporu çoğu zaman idari bir işlemin belgesidir; ancak kaza, iş kazası veya yaralanma kaynaklı bir zarar söz konusuysa rapor aynı zamanda bir tazminat dosyasının temel delili hâline gelir. Bu noktada hangi rejimde rapor alındığı belirleyicidir: yanlış rejimde alınan rapor dosyaya sunulduğunda mahkeme veya sigorta şirketi tarafından yeniden rapor aldırılması gündeme gelir ve süreç uzar.
İstanbul engelli sağlık kurulu raporu almış olsanız dahi raporunuzun içeriği, oranı ya da hangi yönetmelik kapsamında alınması gerektiği konusunda tereddüt yaşıyorsanız, dosyanızın özelliklerine göre değerlendirme yapılması yerinde olur. Tazminat hukuku alanındaki çalışmalarımız hakkında bilgi alabilir, sürecinize ilişkin sorularınızı iletebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Engelli Sağlık Kurulu Raporu nedir ve neden önemlidir?
Engelli Sağlık Kurulu Raporu, bireyin engellilik durumunu, engellilik türünü ve derecesini belirlemek amacıyla hazırlanmış resmi bir belgedir. Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş hastaneler aracılığıyla düzenlenir. Bu rapor, engelli bireylerin eğitim, istihdam, sağlık ve sosyal yardım gibi haklardan faydalanmasını sağlarken, onların topluma katılımını destekleyen önemli bir araçtır.
Engelli Sağlık Kurulu Raporu nasıl alınır?
Süreç e-Devlet üzerinden kişisel sağlık bilgi formunun doldurulmasıyla başlar (SRY m.6/1). Ardından Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş bir sağlık kuruluşundan randevu alınır ve rapor istek nedenini belirten dilekçeyle başvuru yapılır; kurum sevkiyle gelenlerde sevk yazısı yeterlidir. Kurul sekretaryası muayene olunacak poliklinikleri belirler, ilgili branş muayeneleri tamamlanır ve kurul bireyi bizzat görerek karar verir. Rapor sisteme kaydedilip rapor numarası alındığında geçerlilik kazanır; rapor numarası alınmadan düzenlenen belge geçersizdir.
Engelli Sağlık Kurulu Raporu hangi durumlarda yenilenebilir?
Engelli Sağlık Kurulu Raporu, kişinin engellilik durumunda veya sağlık durumunda bir değişiklik olduğunda yenilenebilir. Yenileme için bireyin talebi ve ilgili branş hekiminin sağlık kuruluna sevk yönlendirmesi gereklidir; bu hâlde süre aranmaz (Eng. Yön. m.11/4). Süreli raporlarda sürenin bitimine altı aydan az kalmışsa talep üzerine yeni rapor verilebilir (m.11/7). Buna karşılık hakem hastane kararıyla veya süresinde itiraz edilmeyerek kesinleşen raporlarda, aynı gereksinim alanı için yeni başvuru en erken altı ay sonra kabul edilir (m.12/5).
Heyet raporu ile engelli sağlık kurulu raporu aynı şey midir?
Halk arasında “heyet raporu” denen belge, mevzuattaki karşılığıyla sağlık kurulu raporudur; ayrı bir rapor türü değildir. Ancak her sağlık kurulu raporu engelli raporu anlamına gelmez: engellilik oranı yazılan rapor, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında ve bu iş için yetkilendirilmiş kuruluşlarda düzenlenen rapordur. Memuriyet, silah ruhsatı veya sürücü belgesi gibi işlemler için alınan tam teşekküllü sağlık kurulu raporlarında engellilik oranı yer almaz.
Özel hastaneler engelli sağlık kurulu raporu verebilir mi?
Kural olarak veremezler. Sağlık Raporları Yönetmeliği m.54/2, Bakanlıkça izin verilen hâller dışında özel sağlık hizmeti sunucularının durum bildirir sağlık raporu düzenlemesini yasaklar; özel hastanelere bırakılan alan istirahat/iş göremezlik raporları ile ilaç, tıbbi cihaz ve malzeme raporlarıdır. İstanbul için Bakanlığın 12.05.2026 tarihli listesinde yalnızca iki özel hastane yer almaktadır.
Üniversite hastaneleri engelli raporu veriyor mu?
Evet. Listede İstanbul için sekiz üniversite hastanesi bulunmaktadır. Üniversite hastanelerinde sağlık kurulunun başkanı, Engellilik Yönetmeliği m.6/8 uyarınca ana bilim dalı başkanıdır. Yine de aynı üniversitenin her birimi listede olmayabileceği için başvurmadan önce kuruluşun listedeki kurum kodundan doğrulanması gerekir.
Engelli raporu kaç günde çıkar?
Rapor, başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanır. Bu süre iki ayrı metinde birden yazılıdır: Sağlık Raporları Yönetmeliği m.8/8 ve Engellilik Yönetmeliği m.8/1-j. Süre, randevu bekleme süresini kapsamaz; randevu için mevzuatta bir üst sınır öngörülmemiştir.
Engelli sağlık kurulu raporu kaç yıl geçerlidir?
Raporda geçerlilik süresinin mutlaka belirtilmesi zorunludur (Eng. Yön. m.11/1). Sürekli ibareli raporlarda süre sınırı yoktur. Sürekli olmayan raporlarda hekimlerce aksine bir tarih belirtilmemişse rapor bir yıl geçerlidir (SRY m.66/1). “İki yıl geçerlidir” şeklindeki yaygın bilginin mevzuatta karşılığı bulunmamaktadır.
Engelli raporuna itiraz nereye ve kaç gün içinde yapılır?
İtiraz, raporu düzenleyen hastaneye değil il sağlık müdürlüğüne yapılır (Eng. Yön. m.12/1). Bireysel itirazlarda süre otuz gündür; Sağlık Raporları Yönetmeliği m.63/1 bu süreyi raporun kişinin e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren başlatır. Kurum itirazlarında süre aranmaz. Hakem hastane tebliğ edildikten sonra yirmi gün içinde randevu talebinde bulunulmaması hâlinde başvuru dikkate alınmaz.
Hakem hastane nedir, hakem hastaneyi kim seçer?
Hakem hastane, rapora itiraz edildiğinde ikinci değerlendirmenin yapılacağı, Bakanlıkça belirlenmiş hastanedir. Seçim hakkı kişide değildir: il sağlık müdürlüğü, hakem hastane listesindeki aynı veya üst roldeki en yakın kuruluşa sevk yapar (SRY m.55/2). İki rapor aynı yöndeyse rapor kesinleşir; çelişki varsa bölge hakem hastane devreye girer ve onun kararı kesindir (SRY m.55/3).
En kolay engelli raporu veren hastane hangisidir?
Böyle bir kategori yoktur. Engellilik oranı, Ek-2 Engel Alanları Kılavuzu’ndaki ölçütlere göre yüzde olarak belirlenir ve kılavuz tüm yetkili kuruluşlarda aynıdır. Hastaneler arasında değişen unsurlar randevu yoğunluğu ile hastanede ilgili branşın bulunup bulunmamasıdır; branş eksikse konsültasyon için başka kuruluşa gidilmesi gerekir ve süreç uzar.
Engelli raporu başvurusunda kaç adet fotoğraf isteniyor?
Mevzuat bir adet sayısı belirlemez. Sağlık kurulu raporlarında fotoğraf bulunması zorunludur (SRY m.8/7) ve fotoğrafın son altı ay içinde çekilmiş olması gerekir (Eng. Yön. m.8/1-i). “İki vesikalık fotoğraf” gibi rakamlar hastane uygulamasından kaynaklanır.
Yetkili olmayan bir hastaneden alınan rapor geçerli midir?
Geçerli değildir. Engellilik Yönetmeliği m.7/2, yetkili olmayan kuruluşların ve kurulu mevzuata uygun teşkil edemeyen kuruluşların verdiği raporların kurumlarca değerlendirmeye alınmayacağını düzenler. Ayrıca sistemden rapor numarası alınmadan düzenlenen raporlar da geçersiz kabul edilir (m.8/1-g).
18 yaşından küçük çocuklar için engelli raporu nasıl alınır?
Çocuklara engelli sağlık kurulu raporu düzenlenmez; Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) düzenlenir. ÇÖZGER’de engellilik oranı yerine özel gereksinim düzeyi yazılır ve kurul, en az dört uzman hekim, kurul başkanı ve ÇÖZGER yetkili hekimi olmak üzere en az altı daimi üyeden oluşur. Bu raporu düzenlemeye yetkili hastanelerin listesi erişkin listesinden ayrıdır ve ayrıca Bakanlıkça yayımlanır.
Çocuğun raporu 18 yaşını doldurunca geçersiz mi olur?
Evet. Sürekli ibareli olsa dahi ÇÖZGER raporları, terör, kaza ve yaralanmaya bağlı durum bildirir raporlar hariç, çocuğun 18 yaşını doldurduğu tarih itibarıyla geçersiz hâle gelir. 18 yaşın dolmasına üç aydan az kalmışsa erişkin mevzuatına göre rapor alınabilir; 18 yaş dolduktan sonra üç ay içinde başvurulursa yeni rapor, 18 yaşın dolduğu tarihten itibaren geçerli sayılır.
Engelli raporunda oran nasıl belirlenir, oranlar toplanır mı?
Oran, Ek-2 Engel Alanları Kılavuzu’na göre yüzde olarak belirlenir (m.10/3). Birden fazla hastalık veya fonksiyon kaybı varsa oranlar toplanmaz; Ek-3’teki Balthazard yöntemiyle birleştirilir ve 65 yaş ve üzeri bireylerde bu yolla bulunan orana %10 eklenir (m.10/4). Hastalığın adı kılavuzda geçmese bile değerlendirme, vücut sistemleri üzerinden fonksiyon kayıplarına bakılarak yapılır (m.10/5).
İletişim
Bu yazı genel niteliktedir; somut olayın koşulları sonucu değiştirir. Dosyanıza ilişkin görüşme için iletişim bilgileri aşağıdadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve içtihat değişebildiğinden, karar vermeden önce güncel durumu bir avukatla değerlendirmenizi öneririz.
Devamı
İlgili yazılar
-
Endikasyon Dışı İlaç Başvurusunun Reddi Geldi, İtiraz mı Edeyim Dava mı Açayım
Endikasyon dışı ilaç başvurusunun reddi hâlinde hekim itirazı ve iptal davası: Ankara idare mahkemesi, 60 günlük süre, yürütmeyi durdurma ve dilekçe içeriği.
Sosyal Güvenlik -
Endikasyon Dışı İlaç Rapor Süresi Dolmak Üzere, Onayı Nasıl Uzatırım
Endikasyon dışı ilaç rapor süresi ve onayın uzatılması: süre yazılmamışsa yeni onay aranmaz ama bir yılı geçemez; son ay başvurusu, Ek-2 ve Ek-3 şartı.
Sosyal Güvenlik -
Endikasyon Dışı İlaç Başvuru Sorgulama, Başvurum Sonuçlandı mı Nereden Öğrenirim
Endikasyon dışı ilaç başvuru sorgulama nasıl yapılır? Sonuç hekime iletilir; hastanın e-posta ve telefon kanalı, e-Devlet durumu ve 30 gün cevap yoksa ne olur.
Sosyal Güvenlik -
Endikasyon Dışı İlaç Onam Formu İmzalarken Neyi Kabul Etmiş Olurum
Endikasyon dışı ilaç onam formu (Ek-2) hastaya ne söyletir, kim doldurur, imzalamazsam ne olur? Yeni form, ilaca özel olur formları ve kabul ibaresinin sınırı.
Sosyal Güvenlik