Tazminat Hukuku

Tazminat hukuku alanında dava açmak isteyen ve maddi ya da manevi zarar gören kişilerin, haklarını doğru şekilde savunabilmesi için öncelikle bu alanda bilgi sahibi olmaları ve başvurularını, davalarını usul hukukuna uygun şekilde takip etmeleri gerekir. Türk hukukunun temel ilkelerinden biri olan “usul esastan önce gelir” veya “usul esastan mukaddemdir” ilkesi, bir kişinin haklı olduğu bir durumda bile usulde yapılacak bir hata nedeniyle haklarının kaybolmasına, mağduriyetinin daha da büyümesine yol açabilir.

Bir diğer sorun ise “Hasar Şirketi” ya da “Hasar Danışmanlık Şirketi” adı altında faaliyet gösteren ve genellikle kişilerin kim olduklarını dahi bilmedikleri, sadece tazminat davalarından kazanç sağlamak isteyen kötü niyetli kişilerle yapılan iş takipleridir. Bu şirketler genellikle en büyük alacak kalemlerine odaklanarak, daha küçük alacaklarla ilgilenmeyi zaman kaybı olarak görür ve bu işlerde uzman olmayan avukatlarla çalışırlar. Sonuç olarak, hem atlanan alacaklar hem de avukatlara oranla çok yüksek olan kesinti oranları nedeniyle ciddi zararlar meydana gelebilir.

Bu tür sorunların önüne geçmek ve hak kayıplarını engellemek adına, en doğru yaklaşım, kişinin kendisini gereği gibi savunacak, bir avukatla çalışmasıdır. Yetkin bir avukat, zararların her açıdan ve en kısa sürede karşılanmasını sağlar, alacakların eksiksiz bir şekilde tahsil edilmesine katkı sunar.

Tüm bu nedenlerden dolayı, tazminat hukuku konusunda uzmanlaşmış bir avukat seçmek oldukça önemlidir. Av. Arb. Handan SAYAN ÖZGÜL ve ekibi, tazminat hukuku alanında çalışan olup, her yıl binlerce mağdurun hakkını tam olarak almasını sağlamaktadır. Ayrıca, Av. Arb. Handan SAYAN ÖZGÜL, tazminat davalarında arabuluculuk da yapmaktadır.

Tazminat Nedir?

Hukuka aykırı eylem/işlemle kişilerin maddi veya manevi zarara uğramasına sebep olan kişi bu zararı gidermekle yükümlüdür. Kişilerin maddi ve manevi zararlarını gidermek için ödenen paraya ise tazminat denmektedir.

Tazminat, bireyler arasındaki menfaat dengesinin korunması amacına hizmet eden kurumdur. Manevi üzüntülerin ve kayıpların telafisinde manevi tazminat kurumundan yararlanılmaktadır. Tazmin etme borcu bir sözleşmenin konusu olabileceği gibi haksız fiil veya sözleşmeye aykırılıktan da doğabilir.(1)

Maddi Zarar Nedir?

İhmal, hata veya haksız bir işlem/eylem neticesinde kişinin mal varlığı değerlerinde meydana gelen azalmaya maddi zarar denir. Ayrıca mahrum kalınan kar da maddi zarar olarak değerlendirilmektedir.

Maddi zarar kendi içerisinde gerçekleşen ve gelecekteki (müstakbel) zarar olarak ikiye ayrılmış durumdadır. Bu ayrıma göre tazminatın hesaplanmasına esas alınan tarihe kadar(2) meydana gelen zarar gerçekleşmiş zarar, hesaplanma esas alınan tarihte gerçekleşmeyen ancak daha sonra gerçekleşen zarar ise gelecekteki zarar olarak nitelendirilir.(3)

Manevi Zarar Nedir?

İhmal, hata veya haksız bir işlem/eylem neticesinde kişinin yaşadığı acı, ıstırap ve üzüntü gibi yoğun duygular manevi zarar olarak değerlendirilir ve manevi zararın da tazmini gerekmektedir.

Ayrıca Yargıtay Kararı – HGK., T. 18.11.2021, E. 2017/2602 K. 2021/1448 sayılı ilamında  ve benzeri kararlarda kişilik haklarına yönelik bir takım eylem ve sözlerin manevi zararı oluşturabileceği değerlendirilmiştir : “Manevi zarar, kişilik değerlerinde oluşan objektif eksilmedir. Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil, onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Acı ve elemin manevi zarar olarak nitelendirilmesi sonucu, tüzel kişileri ve bilinçsizleri; öte yandan, acılarını içlerinde gizleyenleri tazminat isteme haklarından yoksun bırakmamak için yasalar manevi tazminat verilebilecek bazı olguları özel olarak düzenlemiştir.”(4)

Tazminat Avukatı Nedir?

Esasen Türk Hukuk Sisteminde branşlaşma yoktur ve “tazminat avukatı” gibi kavramlar halk arasındaki söylemlerden kaynaklanmaktadır. Halk arasında tazminat davaları alanında çalışanlaşan, bu alanda tecrübeli ve birikimli avukatlara tazminat avukatı denmektedir.

Maddi veya manevi zarara uğrayan kişilerin haklarını en kısa sürede alması için yeterli bilgi, tecrübe ve donanıma sahip olan, tazminat alanında çalışan olan avukatlar tazminat avukatı olarak adlandırılmaktadır.

Tazminat Avukatının Görevleri Nelerdir?

Tazminat davalarının muhakkak tazminat alanında çalışan ve tecrübeli olan tazminat avukatları tarafından takip edilmesi gerekmektedir.

Bahsi geçen tazminat avukatları, kişilerin zararlarını doğru şekilde kategorize ederek, husumetin yöneltileceği kişileri, yetkili ve görevli mahkemeyi, davanın kısmi veya belirsiz mi açılacağı gibi tüm yönlerden en doğru şekilde uygulamaya geçirmek, bu sayede müvekkilinin hakkını eksiksiz ve zaman kaybı yaşamadan tahsil etmekle görevlidir.

Tazminat Avukatının ve Uzmanlaşmanın Önemi

Her avukatın tek bir alanda çalışması kendisinden beklenemeyecekse de aldığı davaların belli başlı olması ve bu alanlarda mutlaka bu alanda çalışanlaşmış olması çok önemlidir.

Zira yeni bir dava ile karşılaşan her avukatın doğal olarak hata yapma olasılığı, zaman kabı yaşaması olasılığı yüksek olacak; müvekkilin tüm alacaklarını anlatılan vaka üzerinde hemen yorumlaması mümkün olmayacaktır.

Tazminat Avukatı Hangi Davalara Bakar?

Tazminat davalarının tamamı tazminat avukatının ilgi ve çalışma alanına girmektedir. Ancak özellikle trafik kazalarına dair tazminat davaları, iş kazalarına dair tazminat davaları ve işçilik alacaklarına dair tazminat davaları bir tazminat avukatının en çok ilgilendiği alanların başında gelmektedir.

Trafik Kazalarında Ölüm Halinde Talep Edilebilecek Tazminatlar:

1. Ölüm Hemen Gerçekleşmemişse ölüme kadar geçen sürede gerçekleşen zararlara ilişkin tazminatlar (tedavi giderleri, bakıcı giderleri, çalışmamasından kaynaklı zararlar)

2. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

3. Cenaze Giderleri

4. Manevi Tazminat

Trafik Kazalarında Yaralanma Halinde Talep Edilebilecek Tazminatlar:

1. Geçici İş Göremezlik Tazminatı
2. Sürekli İş Göremezlik Tazminatı
3. Bakıcı Gideri
4. Sgk Tarafından Karşılanmayan Giderler
5. Ekonomik geleceğinin sarsılmasından doğan kayıplar
6. Manevi Tazminat

İş Kazalarında Ölüm Halinde Talep Edilebilecek Tazminatlar:

1. Ölüm Hemen Gerçekleşmemişse ölüme kadar geçen sürede gerçekleşen zararlara ilişkin tazminatlar (tedavi giderleri, bakıcı giderleri, çalışmamasından kaynaklı zararlar)

2. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

3. Cenaze Giderleri

4. Manevi Tazminat

İş Kazalarında Yaralanma Halinde Talep Edilebilecek Tazminatlar:

1. Geçici İş Göremezlik Tazminatı
2. Sürekli İş Göremezlik Tazminatı
3. Bakıcı Gideri
4. Sgk Tarafından Karşılanmayan Giderler
5. Ekonomik geleceğinin sarsılmasından doğan kayıplar
6. Manevi Tazminat

İş Hukukundan Kaynaklanan Tazminat Davaları;

1. Kıdem Tazminatı
2. İhbar Tazminatı
3. Ayrımcılık Tazminatı
4. Kötü Niyet Tazminatı
5. İşe Başlatmama Tazminatı
6. Sendikal Tazminat
7. Meslek Hastalığına İlişkin Tazminatlar
8. İş Kazasına İlişkin Tazminatlar
9. Ücret alacakları, fazla mesai alacakları, hafta tatili, UBGT alacaklarına ilişkin tazminat davaları.

Diğer tazminat davaları

• Haksız Gözaltı ve Tutuklama Kararlarına Karşı Açılan Tazminat Davaları,
• Boşanma Davalarından Kaynaklı Maddi ve Manevi Tazminat Davaları,
• Sözleşmelerden Kaynaklı Maddi Tazminat Davaları,
• Hakaretten ve Kişilik Haklarına Saldırıdan Kaynaklı Tazminat Davaları,
• İdari Eylem Ve İşlemlere Karşı Açılan Tazminat Davaları,
• Yanlış Tıbbi Müdahaleden Kaynaklanan Tazminat Davaları bir tazminat avukatının çalışma alanına girmektedir.

Maddi Tazminat Davaları Hangi Durumlarda Açılır?

Hukuka aykırı eylem veya işlem neticesinde kişinin mal varlığı değerlerinin azalması veya beklenen fırsatların kaçması durumunda maddi tazminat davaları açılabilir.

Somutlaştırmak gerekirse;

1. Trafik Kazalarından Kaynaklı,
2. İş Kazasından Kaynaklı,
3. İş Hukukundan Kaynaklı,
4. Haksız Gözaltı ve Tutuklama Kararlarına Karşı,
5. Boşanma Davalarından Kaynaklı,
6. Sözleşmelerden Kaynaklı,
7. Hakaretten ve Kişilik Haklarına Saldırıdan Kaynaklı,
8. İdari Eylem Ve İşlemlere Karşı,

Yanlış Tıbbi Müdahaleden Kaynaklı olarak maddi tazminat davaları açılabilmektedir.

Manevi Tazminat Davaları Hangi Durumlarda Açılır?

Hukuka aykırı eylem veya işlemin kişinin ıstırap ve acı çekmesine sebep olması halinde bu zararın giderilmesine yönelik olarak veya kişilik haklarına yönelik bir saldırı halinde manevi tazminat davaları gündeme gelmektedir.

Somutlaştırmak gerekirse;

1. Trafik Kazalarından Kaynaklı,
2. İş Kazasından Kaynaklı,
3. İş Hukukundan Kaynaklı,
4. Haksız Gözaltı ve Tutuklama Kararlarına Karşı,
5. Boşanma Davalarından Kaynaklı,
6. Sözleşmelerden Kaynaklı,
7. Hakaretten ve Kişilik Haklarına Saldırıdan Kaynaklı,
8. İdari Eylem Ve İşlemlere Karşı,

• Yanlış Tıbbi Müdahaleden Kaynaklı olarak manevi tazminat davaları açılabilmektedir.

Tazminat Davaları Nasıl Açılır?

Tazminat davaları zararın, zarara uğrayan kişinin, zarar verenin niteliğine göre belirlenecek bir mahkemede Hukuk Muhakemeleri Kanununda belirtilen şekilde açılır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu Üçüncü Kısım, “Davanın Açılması” başlıklı Birinci Bölümde dava açılmasına ilişkin tüm hususlar açıklanmıştır:

Davanın açılma zamanı

MADDE 118- (1) Dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır. Dava dilekçesine davalı sayısı kadar örnek eklenir.

(2) Dava dilekçesinin kaydına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikte belirlenir.(5)

Dava dilekçesinin içeriği

MADDE 119- (1) Dava dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur:

1. a) Mahkemenin adı.
2. b) Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri.
3. c) Davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası.

ç) Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri.

1. d) Davanın konusu ve malvarlığı haklarına ilişkin davalarda, dava konusunun değeri.
2. e) Davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri.
3. f) İddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği.
4. g) Dayanılan hukuki sebepler.

ğ) Açık bir şekilde talep sonucu.

1. h) Davacının, varsa kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzası.

(2) Birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan hususların eksik olması hâlinde, hâkim davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre verir. Bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması hâlinde dava açılmamış sayılır. (6)

Harç ve gider avansının ödenmesi

MADDE 120–** (1) Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

(2) Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir.

(3) (Ek:22/7/2020-7251/9 md.) Taraflardan her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen delil avansına ilişkin 324 üncü madde hükümleri saklıdır. (7)

Tazminat Çeşitleri

Trafik Kazalarından Kaynaklı Tazminatlar;

Ölüm Halinde Talep Edilebilecek Tazminatlar:

1. Ölüm Hemen Gerçekleşmemişse ölüme kadar geçen sürede gerçekleşen zararlara ilişkin tazminatlar (tedavi giderleri, bakıcı giderleri, çalışmamasından kaynaklı zararlar)
2. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
3. Cenaze Giderleri
4. Manevi Tazminat

Yaralanma Halinde Talep Edilebilecek Tazminatlar:

1. Geçici İş Göremezlik Tazminatı
2. Sürekli İş Göremezlik Tazminatı
3. Bakıcı Gideri
4. Sgk Tarafından Karşılanmayan Giderler
5. Ekonomik geleceğinin sarsılmasından doğan kayıplar
6. Manevi Tazminat

İş Kazalarından Kaynaklı Tazminatlar;

Ölüm Halinde Talep Edilebilecek Tazminatlar:

1. Ölüm Hemen Gerçekleşmemişse ölüme kadar geçen sürede gerçekleşen zararlara ilişkin tazminatlar (tedavi giderleri, bakıcı giderleri, çalışmamasından kaynaklı zararlar)
2. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
3. Cenaze Giderleri
4. Manevi Tazminat

Yaralanma Halinde Talep Edilebilecek Tazminatlar:

1. Geçici İş Göremezlik Tazminatı
2. Sürekli İş Göremezlik Tazminatı
3. Bakıcı Gideri
4. Sgk Tarafından Karşılanmayan Giderler
5. Ekonomik geleceğinin sarsılmasından doğan kayıplar
6. Manevi Tazminat

İş Hukukundan Kaynaklanan Tazminatlar ;

1. Kıdem Tazminatı
2. İhbar Tazminatı
3. Ayrımcılık Tazminatı
4. Kötü Niyet Tazminatı
5. İşe Başlatmama Tazminatı
6. Sendikal Tazminat
7. Meslek Hastalığına İlişkin Tazminatlar
8. İş Kazasına İlişkin Tazminatlar
9. Ücret alacakları, fazla mesai alacakları, hafta tatili, UBGT alacaklarına ilişkin tazminat davaları.

• Haksız Gözaltı ve Tutuklama Kararlarına Karşı Talep Edilen Tazminatlar,
• Boşanma Davalarından Kaynaklı Maddi ve Manevi Tazminatlar
• Sözleşmelerden Kaynaklı Maddi Tazminatlar,
• Hakaretten ve Kişilik Haklarına Saldırıdan Kaynaklı Tazminatlar,
• İdari Eylem Ve İşlemlere Karşı Açılan Tazminatlar,
• Yanlış Tıbbi Müdahaleden Kaynaklanan Tazminat.

Tazminat Davalarına Hangi Mahkeme Bakar?

Tazminat davaları, zarar türü, zarar gören kişi ve zarar veren kişinin niteliğine göre Adli ya da İdari Yargı Mahkemelerinde açılabilir. Bu mahkemeler arasında ise Adli Yargı kapsamında, İş Mahkemeleri, Asliye Hukuk Mahkemeleri, Asliye Ticaret Mahkemeleri hatta Ağır Ceza Mahkemeleri de yer alır. Davaya konu olayları inceleyen bir tazminat avukatı, görevli mahkemeyi kolaylıkla belirleyecektir.

Özellikle trafik kazalarına dayalı tazminat davalarında, davanın hangi mahkemede açılacağı, husumetin yöneltileceği taraf ya da taraflara göre şekillenir. Eğer husumet, Sigorta Şirketi’ne yöneltilecekse, görevli mahkeme değişiklik gösterir. Örneğin, araç sahibi ya da trafik kazası mağduru sadece Sigorta Şirketi ile muhatap olup zararını bu şirketten tahsil etmek istiyorsa, Sigorta Tahkim Komisyonu veya Asliye Ticaret Mahkemeleri nezdinde dava açabilir.

Ancak, araç sahibi ya da trafik kazası mağduru hem araç sürücüsüne, hem araç sahibine/işletmecisine hem de Sigorta Şirketi’ne karşı dava açmak istiyorsa, bu davayı Asliye Ticaret Mahkemelerinde açması gerekecektir. Sigorta Şirketi davada taraf olarak yer almayacaksa, davanın görüleceği mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olacaktır.

Tazminat Davalarında Doğru Avukatı Seçmenin Önemi.

Bir avukat, kendisine gelen bir tazminat vakasında, görevli ve yetkili mahkemeyi, husumetin yöneltileceği tarafı, olayın zorunlu arabuluculuğa tabi olup olmadığını, bir olay sonucunda açılacak dava sayısını ve tüm alacak kalemlerini kısa sürede analiz etmeli ve buna uygun bir yol haritası oluşturmalıdır. Ayrıca, davanın usul hukukuna uygun şekilde dilekçe hazırlayıp dava açması gerekmektedir.

Alanında çalışan olmayan bir avukatın, birden fazla değişkeni aynı anda doğru bir şekilde değerlendirip eksiksiz bir dava süreci başlatması genellikle mümkün olmayabilir. Bu nedenle, doğru avukat seçimi büyük önem taşır ve sürecin en sağlıklı şekilde ilerlemesi için hayati rol oynamaktadır.

Tazminat Davasında Avukat Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Avukatın tecrübesi ilk bakılması gereken kriterdir. Tecrübe yaş ile açıklanamayacak bir kavramdır. Avukatın özellikle o alanda kaç sene harcadığı, ne kadar farklı dava türleri gördüğü önemlidir. Avukatın tecrübesi kadar davalarına, müvekkillerine verdiği değer ve titizlik de diğer önemli kriterlerdir.

Tazminat Avukatının Müvekkiline Kanıt Toplama Sürecindeki Rolü

Özellikle idari eylem ve işlemlere karşı açılacak tazminat davaları ile sigorta şirketlerine karşı açılacak davalardan önce yürütülmesi gereken bir süreç vardır. Bu süreçte avukat gerekli başvuruları ve delil toplama işlemlerini yürütmektedir.

Tazminat Davalarında Tazminat Miktarı Nasıl Belirlenir?

Tanzimat miktarının belirlenmesinde en önemli kriter verilen zararın boyutudur. Davadan önce tazminat avukatları tarafından ortalama bir bedel belirlenebilirken dava içerisinde Bilirkişi marifeti ile net bir hesaplama yapılmaktadır. Manevi tazminat için ise durum farklıdır.

Burada verilen zararın mağduru nasıl etkilendiği ile birlikte tarafların sosyo ekonomik durumları da incelenmektedir.

Tazminat Davalarına Hangi Avukat Bakar?

Tazminat davalarına prensip olarak tüm avukatların bakması mümkündür. Ancak kişiler bu alanda yetkin ve tecrübeli avukatlar tercih etmelidir. Zaten uygulamada da “Tazminat Avukatı“ olarak isimlendirilen, tazminat hukuku alanında tecrübe sahibi avukatlar tercih edilmektedir.

Tazminat Davası Kime Karşı Açılır?

Tazminat davalarında, husumetin yöneltileceği kişi veya kişilerin doğru bir şekilde belirlenmesi oldukça önemlidir. Olayın niteliğine göre, İdare Mahkemelerinde ve Ağır Ceza Mahkemelerinde İdare’ye karşı dava açılabilirken, Adli Yargı’da gerçek kişilere, tüzel kişilere ya da sigorta şirketlerine karşı dava açılmaktadır.

Özellikle trafik kazalarına dayalı tazminat davalarında, maddi ve manevi zarar gören kişiler zararlarını Sigorta Şirketi’nden talep edebileceği gibi, kusurlu aracın sürücüsü ve işleteni de sorumlu tutulabilir. Ayrıca, Sigorta Şirketlerinin sorumluluğunun dışında kalan miktarlar için doğrudan araç sahibi, sürücüsü veya işleteniyle de dava açılabilir.

İş kazalarıyla ilgili tazminat davalarında ise, iş hukuku çerçevesinde davalar işverene karşı açılmaktadır. Bu tür davalarda, işverenin sorumluluğu doğrultusunda tazminat talep edilebilir.

Maddi Manevi Tazminat Ayrımı

İhmal, hata veya haksız bir işlem/eylem neticesinde kişinin mal varlığı değerlerinde meydana gelen azalmaya maddi zarar denir. Aynı sebeplerle kişinin yaşadığı acı, ıstırap ve üzüntü gibi yoğun duygular ve kişilik haklarına yönelik saldırılar manevi zarar olarak değerlendirilir ve manevi zararın da tazmini gerekmektedir. Maddi zararların karşılığı olan tazminat maddi tazminat, manevi zararların karşılığı olan tazminat manevi tazminat olarak değerlendirilmektedir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi T. 20.9.2022, E. 2022/1035, K. 2022/6756;

“Tazminat miktarının tayini davaya konu olayın meydana geldiği ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunup somut olayda uygulanması gereken 818 Sayılı Borçlar Kanunu’na (BK) göre belirlenecektir. BK’nın 43. maddesinin 1. fıkrası ile hâkimin, hâl ve mevkiin icabına ve hatanın ağırlığına göre tazminatın suretini ve şumulünün derecesini tayin edeceği hükme bağlanmıştır. Aynı düzenlemeye 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51. maddesinde yer verilerek; hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği belirtilmiştir…….

BK’nın 47. maddesi uyarınca; hakimin, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı, onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 tarihli ve 7/7 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim; bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir.

Hakim belirlemeyi yaparken; somut olayın özelliğini, zarar görenin ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetmelidir (Hukuk Genel Kurulunun 28/05/2003 tarihli ve 2003/21-368-355 ve 23/06/2004 tarihli 2004/13-291-370 Sayılı kararları).” (8)

Tazminat Avukatı Ücreti

Avukatlık Kanunu’na göre, avukatların ücretsiz iş takibi yasal olmayıp bir ücret karşılığında dava takip etmesi veya danışmanlık yapması zorunludur. Ancak müvekkil avukat arasında imzalanan sözleşme ile belirlenecek olan ücretin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında olmaması gerekmektedir. Taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmasa dahi avukatın en az Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirtilen ücreti alması gerekmektedir.

Dolayısıyla tazminat nedeniyle danışmanlık istenmesi halinde, belirli bir davanın takibinin istenmesi halinde avukat ve müvekkilin bir ücret kararlaştırması ve bu ücretin mezkûr mevzuatta belirlenen ücretin üstünde olması gerekmektedir. Avukatlar bu şartlar çerçevesinde genel olarak kendilerine tevdi edilen işin niteliğine, değerine, harcayacakları emek ve mesaiyle göre bir ücret belirlemektedir. Müvekkiller belirlenen bu ücreti tek seferde ödeyebileceği taksitler halinde veya dava sonunda da ödeyebilmektedir. Trafik kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında genellikle dava sonunda müvekkil lehine takdir edilen tazminatın belli bir oranı vekâlet ücreti olarak kararlaştırılmaktadır.

Tazminat Davaları Ne Kadar Sürer?

Hali hazırda tüm Türkiye’deki Mahkemelerin yoğunlukları birbirinden farklıdır. Buna rağmen ortalama bir süre vermek gerekirse 1 ila 3 yıl diyebiliriz.

Trafik kazalarına dair başvurular ise genellikle Sigorta Şirketlerine yöneltilmekte ve devamındaki uyuşmazlıklar için (Sigorta Şirketinin hiç ödeme yapmaması veya kısmi/yetersiz ödeme yapması) Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulmaktadır. Sigorta Şirketiyle olan uyuşmazlıklar nedeniyle Tahkim Komisyonu’na başvurulması halinde süreç 4-6 ay içerisinde sonuçlanmaktadır. Ancak tahkim yerine dava yolunun tercih edilmesi de mümkündür. Bu durumda dava süreci 2-3 yıla kadar uzamaktadır.

Tazminat Davalarında Ne Kadar Para Kazanılır?

Zararın büyüklüğüne göre rakam değişmektedir. Ölümden kaynaklı maddi tazminat davalarında vefat eden kişinin yaşı, geliri, aktif çalışma süresi ve tazminat talep eden kişilerin yaşları, aldıkları destek miktarı göz önünde bulundurularak hesaplama yapılmaktadır. Yaralanmaya ilişkin tazminat davaları ise kişinin uğradığı zararın kalıcı olup olmamasına göre hesaplanmaktadır. Ayrıca kişinin yaşı ve çalışma hayatındaki rolü ve geliri de tazminat hesaplanmasında dikkate alınmaktadır.

Tazminat Davalarında Avukat Tutmak Zorunlu Mu?

Tazminat davalarında avukat tutmak zorunlu değildir. Buna rağmen dosyaların yüzde 99 u avukatla takip edilmektedir.

Zira usul hukukuna aykırı olarak açılan tüm davalar reddedilmektedir. Vatandaşların usul hukukunu bilmesi de mümkün değildir. Bu nedenle alanında yetkin bir avukatla çalışarak hak kaybını en aza indirmek mümkündür.

Av. Arb. Handan SAYAN ÖZGÜL ve ekibi Tazminat Hukuku alanında çalışıp her sene binlerce mağdurun hakkını son kuruşuna kadar tahsil etmektedir. Ayrıca Tazminat Hukuku alanında çalışan Av. Arb. Handan SAYAN ÖZGÜL tazminat davalarında arabuluculuk da yapmaktadır.

Kaynaklar:

1. ÜNAL, Mehmet; Manevi Tazminat ve Bu Tazminat Çeşidinde Kusurun Rolü, s. 39
2. Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 22.Bası, Yetkin Yayınevi, Ankara 2017, s.752., İbrahim Gül, TBB Dergisi s. 2 .
3. Oğuzman/Öz, C.2, s.44., İbrahim Gül, TBB Dergisi s. 3.
4. Yargıtay Kararı – HGK., E. 2017/2602 K. 2021/1448 T. 18.11.2021
5. Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 118
6. Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 119
7. Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 120
8. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi T. 20.9.2022, E. 2022/1035, K. 2022/6756