İçeriğe atla
Ankara Barosu · Sicil 26867 Kızılırmak Mah. 1450 Sk. No:16/5 Hayat Plaza Kat:2, Çankaya/Ankara Pazartesi – Cuma · 09:00 – 18:00
Ankara Barosu · Sicil 26867

Sosyal Güvenlik

Geçici İş Göremezlik Ödeneği/Tazminatı ve Şartları

· · Güncelleme · 29 dk okuma
Geçici İş Göremezlik Ödeneği/Tazminatı ve Şartları
İçindekiler · 14 bölüm

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), geçici iş göremezlik ödeneğini ayaktan tedavide günlük kazancın üçte ikisi, yatarak tedavide ise yarısı oranında öder; oranı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 18 inci maddesinin üçüncü fıkrası belirler. Ödenek iş kazası ve meslek hastalığında istirahatin ilk gününden, hastalıkta üçüncü gününden başlar. Hastalık ve doğumda son bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması aranırken iş kazasında böyle bir prim şartı yoktur.

Bu yazıda ödeneğin şartlarını, Aralık 2024’te değişen günlük kazanç hesabını, Mayıs 2026’da 24 haftaya çıkan doğum dönemi ödemesini, Bağ-Kur sigortalısının durumunu ve SGK ödeneğinin haksız fiil kapsamında istenen geçici iş göremezlik tazminatından farkını madde künyeleriyle ele alıyoruz. Bu iki değişiklik nedeniyle internette hâlâ dolaşan “günlük kazanç son üç aydan hesaplanır” ve “doğum ödeneği toplam 16 hafta ödenir” bilgileri artık geçerli değildir.

Bir Bakışta: Geçici İş Göremezlik Ödeneği

Rapor parası olarak da bilinen bu ödeme, Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulunun verdiği istirahat süresince çalışamayan sigortalıya SGK tarafından yapılır.

  • Oran: Ayaktan tedavide günlük kazancın üçte ikisi (yaklaşık %66,67), yatarak tedavide yarısı (%50).
  • Başlangıç: İş kazası ve meslek hastalığında ilk günden; hastalıkta üçüncü günden; doğumda doğumdan önceki sekiz haftadan itibaren.
  • Prim şartı: Hastalık ve analıkta son bir yılda en az 90 gün; iş kazası ve meslek hastalığında prim şartı yok.
  • Günlük kazanç: Ödenekte artık son üç ay değil, olaydan önceki on iki aylık prime esas kazanç esas alınır (7537 sayılı Kanun).
  • Doğum: 7578 sayılı Kanun ile doğum öncesi 8, doğum sonrası 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta.

Geçici İş Göremezlik Ödeneği/Tazminatı Nedir?

Geçici iş göremezlik ödeneği, sigortalının iş kazası, meslek hastalığı, hastalık veya analık nedeniyle Kurumca yetkilendirilen hekim ya da sağlık kurulu raporunda belirtilen istirahat süresince çalışamadığı günler için SGK’nın ödediği parasal yardımdır. SGK’nın kendi tanımı da budur: ödenek, bu dört sigorta kolundan istirahatli bulunan sigortalıya “işten kaldığı günler için Kurumca ödenen parasal yardım”dır. Halk arasında “rapor parası” denmesinin nedeni de budur.

Ödeneğin doğduğu dört hâl 5510 sayılı Kanun’da ayrı ayrı düzenlenir:

  • İş kazası (m.13) ve meslek hastalığı (m.14): Ödenek istirahatin ilk gününden itibaren her gün için verilir, prim günü şartı yoktur.
  • Hastalık (m.15/1): İş kazası ve meslek hastalığı dışında kalan ve iş göremezliğe yol açan rahatsızlıklardır; ödenek üçüncü günden başlar.
  • Analık (m.15/2): Gebeliğin başladığı tarihten doğum sonrası ilk on altı haftalık süreye kadar olan gebelik ve analıkla ilgili rahatsızlıklardır.

Ödeme maaş üzerinden değil, prime esas kazanç üzerinden hesaplanır. Bordroda görünen net ücret ile SGK’ya bildirilen brüt kazanç farklı olabileceğinden, ödeneğin beklenenden düşük çıkmasının en sık nedeni budur. Prime esas kazançların işveren tarafından eksik bildirilmesi hâlinde ödenek de eksik hesaplanır.

Ödenekten kimin, hangi hâlde yararlanacağı sigortalılık statüsüne göre değişir:

  • 4/a (hizmet akdiyle çalışan, eski SSK): Dört hâlin tamamında ödenek alır; ayaktan ve yatarak tedavi ayrımı yalnız oranı etkiler.
  • 4/b (kendi adına çalışan, eski Bağ-Kur): Hastalık hâlinde hiç ödenek almaz. İş kazası, meslek hastalığı ve analıkta ise genel sağlık sigortası dahil prim borcunun bulunmaması şartıyla ve kural olarak yalnız yatarak tedavi süresince ödenek alır (m.18/2).
  • 4/c (memur): 5510 m.18’in saydığı sigortalılar arasında yer almaz; SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği ödenmez.

Oranlar kanunda yüzde olarak değil kesir olarak yazılıdır: yatarak tedavide günlük kazancın yarısı, ayaktan tedavide üçte ikisi. Piyasada dolaşan “%66”, “%66,66” ya da “%66,67” gibi farklı yazımların hepsi aynı kesrin yuvarlanmış hâlidir; hesapta kesin değer olan üçte iki kullanılır.

Ödeneğin amacı, sağlık nedeniyle çalışılamayan dönemde gelir kaybını kısmen karşılamaktır; ücretin tamamını karşılamaz. Aylık ücretle çalışan işçide aradaki farkın kimde kalacağını İş Kanunu m.48 belirler; bu konu işverenin sorumlulukları başlığında ayrıca anlatılmıştır.

SGK Geçici İş Göremezlik Ödeneği Tazminatını Ayaktan Tedavilerde Günlük Kazancın Hangi Oranında Öder?

SGK, geçici iş göremezlik ödeneğini ayaktan tedavilerde günlük kazancın üçte ikisi oranında öder. Yatarak tedavide bu oran günlük kazancın yarısıdır. Kural, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 18 inci maddesinin üçüncü fıkrasında şöyle yazılıdır: “İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve sigortalı kadının analığı halinde verilecek geçici iş göremezlik ödeneği, yatarak tedavilerde 17 nci maddeye göre hesaplanacak günlük kazancının yarısı, ayaktan tedavilerde ise üçte ikisidir.”

Bu soru, SGK ve sosyal güvenlik sınavlarında çoktan seçmeli olarak sıkça sorulur; doğru seçenek her zaman “üçte iki (2/3)” olandır. Oran, ödeneğin hangi sebeple (iş kazası, hastalık, analık) doğduğuna göre değişmez; yalnız tedavinin ayaktan mı yatarak mı yapıldığına göre değişir.

DurumAyaktan tedaviYatarak tedaviÖdeme başlangıcıPrim şartı
İş kazasıGünlük kazancın 2/3’üGünlük kazancın 1/2’siİstirahatin 1. günüYok
Meslek hastalığıGünlük kazancın 2/3’üGünlük kazancın 1/2’siİstirahatin 1. günüYok
HastalıkGünlük kazancın 2/3’üGünlük kazancın 1/2’siİstirahatin 3. günüSon 1 yılda 90 gün
Analık (doğum)Günlük kazancın 2/3’üGünlük kazancın 1/2’siDoğumdan önceki 8 haftaDoğumdan önceki 1 yılda 90 gün

Tablodaki “günlük kazanç”, aynı Kanun’un 17 nci maddesine göre bulunan tutardır; nasıl hesaplandığı hesaplama başlığında örnekle gösterilmiştir. Prime esas kazanç alt sınırı değiştiğinde, örneğin asgari ücret artışında, alt sınırın altında kalan günlük kazanç üzerinden ödenek alanların ödeneği de değişikliğin yürürlük tarihinden itibaren yeni alt sınıra göre ödenir (m.18/4). Bu nedenle yılbaşını kapsayan uzun bir raporda günlük ödenek tutarı rapor ortasında artabilir. Bir sigortalıda iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hâllerinden birkaçı aynı anda bulunursa m.18 gereğince ödeneklerden en yükseği verilir, ödenekler toplanmaz.

Bağ-Kur (4/b) sigortalısında tablo farklı okunur: ayaktan tedavi raporları için ödenek doğmaz, yalnız yatarak tedavi süresince veya yatarak tedavinin gereği olarak verilen istirahatte ödeme yapılır. Doğum öncesi ve sonrası çalışılmayan sürelerde bu yatarak tedavi şartı aranmaz.

Geçici İş Göremezlik Gelirine Hak Kazanma Şartları

Geçici iş göremezlik ödeneğine hak kazanmak için aranan şartlar, ödeneğin hangi sebeple doğduğuna göre değişir. Ortak şart yalnızca ikidir: Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulundan alınmış bir istirahat raporu ve istirahatin başladığı tarihte sigortalılık niteliğinin sürmesi. Prim günü şartı ise yalnız hastalık ve analıkta aranır. Şartları tek tek ele alalım.

1. Sigortalılık Durumu ve Prim Günleri:
Ödenek, 5510 sayılı Kanun’a göre sigortalı olan kişiye ödenir. Hastalık hâlinde iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde, analık hâlinde ise doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olmalıdır (m.18/1-b ve c). Ölçüt başvuru tarihi değil, iş göremezliğin başladığı ya da doğumun gerçekleştiği tarihtir. İş kazası ve meslek hastalığında böyle bir prim günü şartı hiç aranmaz; işe başladığı ilk gün kaza geçiren sigortalı da ödenek alır.

2. İstirahat Raporu:
Kanunun aradığı rapor, Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından alınmış istirahat raporudur (m.18/1). SGK’nın açıklamasına göre 4/a ve 4/b sigortalılarının ödenek işlemleri e-ödenek programıyla elektronik ortamda yürütülür; çalışanın ayrıca dilekçeyle başvurması gerekmez. Ödenek, raporda yazılı istirahat günleri için ödenir. Yetkilendirilmemiş bir hekimden alınan belge ya da istirahat içermeyen bir muayene kaydı bu şartı karşılamaz.

3. İşveren ve SGK Bildirimi:
İşverenin, istirahat döneminde sigortalının işyerinde çalışıp çalışmadığını SGK’ya elektronik ortamda (vizite sistemi) bildirmesi gerekir. Ancak SGK’nın açıkça belirttiği üzere, 4/a sigortalısının ödeneği alabilmesi için işverenin “çalışılmadığına dair bildirim” yapmış olması şart değildir. Bildirim süresi geçtiği hâlde yapılmamışsa ve kişi adına o ay için 30 gün prim bildirilmemişse Kurum gerekli işlemi kendisi yapar ve ödeneği bankaya aktarır. İşverenin bildirimi geciktirmesi ödemeyi geciktirebilir, fakat hakkı ortadan kaldırmaz. İşe giriş bildirgesi hiç verilmemiş sigortasız işçinin durumu da ayrıca korunur: 5510 m.23/1 gereğince bu işçinin ödenekleri Kurumca ödenir ve masraf işverene ödettirilir.

4. Geçici İş Göremezlik Niteliği:
İstirahatin iş kazası, meslek hastalığı, hastalık veya analık hâllerinden birine dayanması gerekir. Bu dört hâl dışında kalan izinler, örneğin yıllık izin, mazeret izni ya da refakat izni, geçici iş göremezlik ödeneği doğurmaz. Buna karşılık hastalık ile iş kazası arasındaki ayrım doğrudan ödemeyi değiştirir: aynı rapor iş kazasına bağlanırsa ödenek ilk günden ve prim şartı aranmadan, hastalığa bağlanırsa üçüncü günden ve 90 gün şartıyla ödenir. Olayın niteliği konusunda tereddüt varsa İş Kazası mı, Meslek Hastalığı mı? Aradaki Farklar ve Haklarınız yazısı yol gösterir.

5. Borçsuzluk Durumu:
Bu şart yalnızca 4/b (Bağ-Kur) sigortalıları içindir. Kendi adına çalışan sigortalıya iş kazası, meslek hastalığı veya analık hâlinde ödenek, genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin her türlü borcunun ödenmiş olması şartıyla verilir (m.18/2). SGK’ya göre analıkta borçsuzluk ödeme tarihinde aranır. Hizmet akdiyle çalışan işçide böyle bir şart yoktur; işverenin SGK’ya prim borcu işçinin ödeneğini engellemez.

6. Çalışmanın Devamı:
İstirahatin başladığı tarihte sigortalılık niteliği sona ermemiş olmalıdır. Hastalık ve analık hâlinde sigortalılık niteliği, hizmet akdinin sona erdiği ya da işin terk edildiği tarihi takip eden onuncu günden başlanarak yitirilmiş sayılır. Kanuni ücretsiz izin, grev ve lokavtta bu on günlük süre, o hâlin sona ermesinden itibaren işler. Yani işten ayrıldıktan sonraki dokuz gün içinde başlayan bir hastalık raporu için ödenek alınabilir; bu süre geçtikten sonra alınan ilk rapora da devam raporuna da ödenek ödenmez.

Bu altı şartın hangisinin sizin durumunuzda arandığını belirleyen şey, istirahatin sebebi ve sigortalılık statünüzdür. İş kazası geçiren bir işçi için yalnız 2, 3, 4 ve 6 numaralı şartlar önem taşırken, hastalık raporu alan Bağ-Kur’lu için ödenek hiç doğmaz.

İş Kazası Geçici İş Göremezlik Ödeneği 90 Gün Şartı Aranır mı?

Hayır. İş kazası ve meslek hastalığında geçici iş göremezlik ödeneği için 90 gün prim şartı aranmaz. 5510 sayılı Kanun’un 18 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya ödeneğin “her gün için” verileceğini söyler ve herhangi bir prim günü sayısı öngörmez. 90 gün şartı yalnız aynı fıkranın (b) bendindeki hastalık hâli ile (c) bendindeki analık hâli için yazılmıştır.

Bu ayrımın pratik sonuçları şunlardır:

  • İşe başladığı gün iş kazası geçiren sigortalı da ödenek alır. Bu durumda günlük kazanç, aynı veya emsal işte çalışan benzeri bir sigortalının günlük kazancı esas alınarak belirlenir (m.17/2).
  • İş kazasında ödenek istirahatin birinci gününden başlar; hastalıktaki iki günlük bekleme süresi uygulanmaz.
  • Meslek hastalığında da aynı kural geçerlidir; ölçüt, hastalığın iş nedeniyle ortaya çıkmış olmasıdır.

İş kazasında ödeneği etkileyen asıl konu prim günü değil, kazanın süresinde bildirilmesidir. İşveren iş kazasını kolluğa derhal, SGK’ya ise kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmek zorundadır (m.13/2). İşveren bu süreyi kaçırırsa işçinin ödeneği kesilmez; bildirim tarihine kadar geçen süre için ödenen geçici iş göremezlik ödeneği Kurumca işverenden tahsil edilir (m.21/2). Kendi adına çalışan (4/b) sigortalı kazayı kendisi bildirmek zorundadır; bu bildirim süresinde yapılmazsa ödenekler bildirim tarihinden itibaren ödenir (m.22/2). Sağlık hizmeti sunucuları da kendilerine intikal eden iş kazalarını en geç on gün içinde SGK’ya bildirir (6331 sayılı Kanun m.14/4). İşveren bildirmese bile kaza bu yoldan Kurumun kayıtlarına girer.

Kayıt dışı çalışan işçi için de sonuç değişmez. İşe giriş bildirgesi verilmeden çalıştırılan sigortalının iş kazası sonucu ödenekleri Kurumca ödenir; Kurumun yaptığı ve ileride yapacağı bütün masraflar, işverenin kusuru aranmaksızın işverene ödettirilir (m.23). Sigortasız çalışırken kaza geçirenlerin izleyeceği yol Kayıt Dışı (Sigortasız) Çalışanların İş Kazası Geçirmesi Halinde Hak Arama İmkânları yazısında ayrıca anlatılmıştır.

Bağ-Kur Sigortalısı Geçici İş Göremezlik Ödeneği Alabilir mi?

Bağ-Kur (4/b) sigortalısı hastalık raporu için geçici iş göremezlik ödeneği alamaz. SGK bunu açıkça belirtir: 4/b sigortalılık statüsüne tabi sigortalılara hastalık sigorta kolundan geçici iş göremezlik ödeneği verilmez. Kendi adına çalışan sigortalı yalnız iş kazası, meslek hastalığı ve analık hâllerinde ödenek alabilir ve bunun için iki ek şart vardır:

  1. Borçsuzluk: Genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin her türlü borcun ödenmiş olması gerekir.
  2. Yatarak tedavi: Ödenek, yatarak tedavi süresince ya da yatarak tedavi sonrasında bu tedavinin gereği olarak verilen istirahat raporu süresince ödenir. Yalnız ayaktan tedavi gören Bağ-Kur’luya ödenek ödenmez.

Analıkta yatarak tedavi şartı aranmaz: doğum öncesi ve sonrası çalışılmayan süreler için ödenek, borçsuzluk şartıyla verilir. Bu kural 4/b kapsamındaki muhtarlar, ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gelir vergisi mükellefi olanlar, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar ile tarımsal faaliyette bulunan kadın sigortalılar için geçerlidir. SGK, şirket ortağı olarak tescil edilen kadın sigortalılara analık sigortasından geçici iş göremezlik ödeneği ödenmediğini ayrıca belirtir.

Bağ-Kur’lu sigortalı istirahat süresince çalışmadığını kendisi beyan etmek zorundadır. Bu beyan e-Devlet’teki 4B İş Göremezlik Raporu Çalışmazlık Beyan İşlemleri hizmetinden yapılır; 4/a sigortalısındaki işveren bildiriminin karşılığı budur.

Geçici İş Göremezlik Süreci Nasıl İşler?

Geçici iş göremezlik süreci, istirahat raporunun düzenlenmesinden ödeneğin anlaşmalı bankaya aktarılmasına kadar büyük ölçüde elektronik ortamda ilerler. 4/a sigortalısı için ayrıca dilekçeyle başvuru gerekmez; sürecin üç tarafı hekim, işveren ve SGK’dır. Adımlar şöyledir:

1. İstirahat Raporunun Alınması:
İş kazası, meslek hastalığı, hastalık veya doğum nedeniyle çalışamayan sigortalı, Kurumca yetkilendirilen bir hekim veya sağlık kurulundan istirahat raporu alır. Rapor istirahatin başlangıç ve bitiş tarihini, tedavinin ayaktan mı yatarak mı yapıldığını gösterir. Oran bu kayda göre belirlendiği için yatarak tedavi sonrası verilen istirahatin raporda doğru işlenmesi önemlidir.

2. Raporun İşverene Bildirilmesi:
Çalışan, rapor aldığını işverenine bildirir. Raporu SGK sistemine işveren girmez; rapor hekim tarafından elektronik ortamda düzenlenir. İşverenin yapacağı iş, SGK’nın vizite sistemi üzerinden sigortalının istirahatli olduğu günlerde çalışıp çalışmadığını bildirmektir (“çalışılmadığına dair bildirim”). Bu bildirim ödeneğin şartı değildir; yapılmasa da SGK, o ay için 30 gün prim bildirilmemiş sigortalının ödeneğini hesaplayıp öder.

3. SGK’ya Başvurunun Yapılması:
4/a sigortalısı ödenek için SGK’ya ayrıca başvuru yapmaz; işlemler e-ödenek programıyla elektronik ortamda yürütülür. Bağ-Kur (4/b) sigortalısı ise istirahat süresince çalışmadığını e-Devlet’teki “4B İş Göremezlik Raporu Çalışmazlık Beyan İşlemleri” hizmetinden kendisi beyan eder. Bu beyan yapılmadan 4/b sigortalısına ödeme yapılmaz.

4. İnceleme ve Ödeneğin Hesaplanması:
SGK, istirahat süresini, prim şartını ve günlük kazancı sistemdeki kayıtlardan hesaplar. Günlük kazanç maaşa göre değil, işverenin SGK’ya bildirdiği prime esas kazançlara göre bulunur; hesap yöntemi bir sonraki başlıkta örnekle anlatılmıştır.

5. Ödeme Süreci:
SGK, ödenekleri anlaşmalı banka şubeleri aracılığıyla öder; sigortalı T.C. kimlik numarasıyla anlaşmalı bankanın herhangi bir şubesinden ödemeyi çekebilir. Ödeneğin bankaya aktarılıp aktarılmadığı ve tutarı e-Devlet’teki 4A/4B İşgöremezlik Ödemesi Görme hizmetinden sorgulanır. SGK, ödeme hesaba gönderildiğinde e-Devlet’te kayıtlı cep telefonuna SMS de gönderir. Hastalık raporunda ödeme istirahatin üçüncü gününden, iş kazası ve meslek hastalığında ilk günden itibaren hesaplanır.

Sürecin Takibi ve Hakların Korunması:
Ödeme gecikirse ilk bakılacak yer vizite kaydıdır: işveren sigortalıyı “çalıştı” olarak bildirmişse ödenek ödenmez. Hatalı bildirimde önce işverenden kaydın düzeltilmesi istenir; sonuç alınamazsa sigortalı, rapor ve çalışmadığını gösteren belgelerle SGK’ya yazılı olarak başvurabilir. Ödemenin kanunda yazılı bir süresi yoktur; ödeme zamanı ve usulü 5510 m.18’in son fıkrası gereğince Kurum yönetmeliğine bırakılmıştır. Bu nedenle “rapor parası 15 günde yatar” gibi kesin süreler dayanaksızdır.

Süreç tamamen elektronik ilerlediği için çalışan en azından rapor çıktısını, vizite bildiriminin tarihini ve e-Devlet ödeme sorgusunun ekran görüntüsünü saklamalıdır. Bir uyuşmazlıkta geçici iş göremezlik ödeneğinin hangi aşamada takıldığını gösteren kanıt bunlardır.

Geçici İş Göremezlik Tazminatının Hesaplanması

SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneğinin hesabında günlük kazanç esas alınır; oran bu tutara uygulanır. Başlık “tazminat” dese de burada anlatılan, SGK ödeneğinin hesabıdır. Sorumlu kişiden haksız fiil nedeniyle istenen geçici iş göremezlik tazminatı başka bir yöntemle hesaplanır ve aşağıda ayrı bir başlıkta ele alınmıştır.

Hesaplama üç adımda yapılır:

  • Günlük Kazancın Belirlenmesi: 5510 m.17/1 gereğince ödeneğe esas günlük kazanç, iş kazasının veya doğumun olduğu tarihten, meslek hastalığı veya hastalıkta ise iş göremezliğin başladığı tarihten önceki on iki aydaki prime esas kazançlar toplamının, bu kazançlara esas prim ödeme gün sayısına bölünmesiyle bulunur.
  • Tedavi Türüne Göre Oranlar: Günlük kazanca tedavi türüne göre oran uygulanır:
  • Yatarak tedavilerde günlük kazancın yarısı,
  • Ayaktan tedavilerde günlük kazancın üçte ikisi.
  • Ödenecek Gün Sayısı: Hastalıkta ilk iki gün ödenmez, ödenek üçüncü günden başlar. İş kazası ve meslek hastalığında ödenek ilk günden başlar. Toplam ödeme, günlük ödenek ile ödenecek gün sayısının çarpımıdır.

🔴 Aralık 2024’te değişen kural: Eski metin, ödeneğe esas günlük kazancı son üç ayın kazancından hesaplıyordu. Anayasa Mahkemesi bu fıkrayı 1 Şubat 2024 tarihli, E.2021/61, K.2024/31 sayılı kararla iptal etti; iptal 21 Aralık 2024’te yürürlüğe girdi. Yerine 7537 sayılı Kanun’un 25 inci maddesiyle (RG 27.12.2024) yeni fıkra yazıldı. Bugün ödenekte on iki aylık dönem esas alınır; “son üç ay” ölçüsü yalnızca iş kazası ve meslek hastalığında bağlanacak sürekli iş göremezlik gelirinin hesabında kaldı. İnternette hâlâ “son üç aylık kazanç” yazan hesaplama anlatımları eski kurala göredir.

Yeni fıkra iki ek kural daha getirdi:

  • 180 gün tavanı: Önceki on iki ay içinde 180 günden az kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş sigortalının günlük kazancı, iş göremezliğin başladığı tarihteki günlük prime esas kazanç alt sınırının iki katını geçemez. Kısa süre yüksek ücretle çalışıp rapor alan sigortalının ödeneği bu tavanla sınırlanır.
  • İlk ay kuralı: On iki aylık dönemde hiç çalışmamış ve ücret almamış sigortalı, çalışmaya başladığı ay içinde iş kazası veya meslek hastalığına uğrarsa günlük kazanç, çalıştığı günlerdeki kazancın çalıştığı gün sayısına bölünmesiyle bulunur. Çalışmaya başladığı gün kaza geçirende aynı veya emsal işte çalışan benzeri sigortalının günlük kazancı esas alınır.

Prim, ikramiye gibi arızi ödemeler dikkate alınmışsa günlük kazanç, ücret toplamının ücret alınan gün sayısına bölünmesiyle bulunan tutarın %50 fazlasını geçemez (m.17/3-a). Geçmiş aylara ait olup sonradan mahkeme ya da idare kararıyla yapılan ödemeler ise hesaba katılmaz (m.17/3-b).

Örnek Hesaplama

Hesabı güncel kurala göre gösterelim. Rakamlar yalnız yöntemi göstermek içindir; gerçek hesapta sigortalının hizmet dökümündeki prime esas kazanç ve gün sayıları kullanılır.

Bir işçi 2 Mart’ta hastalanıp 10 günlük ayaktan tedavi raporu alıyor. İşçinin raporun başladığı tarihten önceki on iki ayda SGK’ya bildirilen prime esas kazanç toplamı 360.000 TL, bu kazançlara ait prim gün sayısı 360 gündür.

  • Günlük Kazanç:
    360.000 TL / 360 gün = 1.000 TL
  • Ayaktan Tedavi Günlük Ödeneği:
    1.000 TL × 2/3 = 666,67 TL / gün
  • Ödenecek Gün:
    Hastalık hâli olduğu için ilk iki gün ödenmez: 10 − 2 = 8 gün
  • Toplam Ödenek:
    666,67 TL × 8 = 5.333,36 TL

Aynı raporun iş kazası nedeniyle alındığını varsayalım: bu kez bekleme günü olmadığından 10 günün tamamı ödenir ve toplam 666,67 × 10 = 6.666,70 TL olur. Tedavi yatarak yapılmış olsaydı günlük ödenek 1.000 × 1/2 = 500 TL olurdu.

Aynı işçinin önceki on iki ayda yalnız 150 gün primi bulunsaydı 180 gün tavanı devreye girerdi: günlük kazanç, raporun başladığı tarihteki günlük prime esas kazanç alt sınırının iki katıyla sınırlanır ve oran bu sınırlı tutara uygulanır.

Bu örnekte kullanılan yöntem, SGK’nın hesabını kendi kayıtlarınızla karşılaştırmanıza yarar. Farklı senaryolarla ayrıntılı hesap için İş Göremezlik Ödeneği Nasıl Hesaplanır? yazısına bakabilirsiniz. Ödeneğin düşük çıkmasının en sık nedeni, işverenin prime esas kazancı gerçek ücretin altında bildirmiş olmasıdır; bu durumda ödenek değil, önce hizmet ve kazanç kaydı düzeltilir.

Doğum Raporunda Geçici İş Göremezlik Ödeneği Kaç Hafta Ödenir?

Doğumda geçici iş göremezlik ödeneği bugün doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta ödenir. Çoğul gebelikte doğumdan önceki sekiz haftalık süreye iki hafta eklenir. Süre, 22 Nisan 2026 tarihli 7578 sayılı Kanun’la uzatıldı; Kanun 1 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve İş Kanunu m.74 ile 5510 sayılı Kanun’daki analık hükümlerinde doğum sonrası süreyi sekiz haftadan on altı haftaya çıkardı.

7578 sayılı Kanun öncesiBugün (5510 m.18/1-c · 4857 m.74)
Doğumdan önce8 hafta8 hafta
Doğumdan sonra8 hafta16 hafta
Toplam16 hafta24 hafta
Çoğul gebelikDoğum öncesine +2 haftaDoğum öncesine +2 hafta

Analıkta ödenek, doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla, bu süre içinde çalışılmayan her gün için verilir. Hastalıktaki iki günlük bekleme süresi analıkta yoktur. SGK’nın saydığı şartlar şunlardır: istirahatin başladığı tarihte sigortalılık niteliğinin sona ermemiş olması, doğumdan önceki bir yılda en az 90 gün prim, bu sürede işyerinde çalışılmamış olması ve doğum olayının gerçekleşmiş olması.

Sürenin kullanımında iki esneklik vardır:

  • Doğuma yakın çalışma: Sağlık durumu uygunsa ve hekim onaylarsa kadın sigortalı doğumdan önceki iki haftaya kadar çalışabilir; çalıştığı süreler doğum sonrası istirahate eklenir ve o süreler için de ödenek alınır (m.18/1-d).
  • Erken doğum: Doğumdan önce kullanılamayan süreler doğum sonrasına eklenir ve ödenek bu eklenen süreler için de ödenir.

⚠️ SGK’nın analık hâline ilişkin bilgi sayfasında hâlâ “doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık süre” ifadesi yer alabilir; o metin 7578 sayılı Kanun’dan önce hazırlanmıştır. Esas alınacak olan, Kanun’un yürürlükteki metnidir.

Bağ-Kur’lu kadın sigortalı da doğum öncesi ve sonrası çalışmadığı süreler için yatarak tedavi şartı aranmaksızın ödenek alır; ancak genel sağlık sigortası dahil prim borcunun bulunmaması gerekir. Şirket ortağı olarak tescil edilen kadın sigortalıya analık ödeneği ödenmez. Doğum ayrıca emzirme ödeneği hakkı doğurur; bu ödeme için doğumdan önceki bir yılda en az 120 gün kısa vadeli sigorta primi aranır (m.16/4).

Geçici İş Göremezlik Tazminatında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Geçici iş göremezlik ödeneğinde hak kaybının çoğu, şartların yanlış bilinmesinden ya da elektronik kayıtlardaki bir hatanın fark edilmemesinden doğar. Altı başlık, uygulamada en sık karşılaşılan sorunlara göre sıralanmıştır.

1. Doğru ve Eksiksiz Rapor Sunumu:
Raporun Kurumca yetkilendirilmiş bir hekim veya sağlık kurulundan alınmış olması, istirahat başlangıç ve bitiş tarihlerinin doğru olması ve tedavinin ayaktan mı yatarak mı yapıldığının açık olması gerekir. Tedavi türü oranı, istirahatin başlangıcı ise ödenecek gün sayısını belirler. İş kazası sonrası alınan raporda kazanın iş kazası olarak kayda geçmesi, ödeneğin ilk günden başlaması bakımından kritiktir.

2. Sigortalılık Durumu:
İstirahatin başladığı tarihte sigortalılık niteliği devam etmelidir. Hastalık ve analıkta bu nitelik, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihi takip eden onuncu günden itibaren yitirilir. 90 gün prim şartı yalnızca hastalık ve analık için geçerlidir; iş kazası ve meslek hastalığında bu şart aranmaz. Kısa süreli çalışmalarda ayrıca 180 gün tavanı akılda tutulmalıdır.

3. Tazminat Süresinin Belirlenmesi:
Ödenek, raporda yazılı istirahat süresince ödenir; iyileşme uzarsa devam raporu alınır. İş kazası veya meslek hastalığında tedavi sona erdiğinde kalıcı bir kayıp kalmışsa geçici ödenek biter ve sürekli iş göremezlik geliri için Kurum Sağlık Kurulu’nun meslekte kazanma gücü kaybı oranını belirlemesi gerekir.

4. İşveren Bildirimi:
İşverenin vizite sisteminden yaptığı “çalışılmadığına dair bildirim” ödeneğin şartı değildir; ancak işveren sigortalıyı yanlışlıkla “çalıştı” olarak bildirirse ödenek ödenmez. Ödemenin gelmemesi hâlinde ilk kontrol edilecek kayıt budur. İş kazasında ise işverenin kazayı üç iş günü içinde bildirmemesi işçinin hakkını ortadan kaldırmaz; gecikme süresindeki ödenek işverenden tahsil edilir.

5. Belgelerin Saklanması ve Takibi:
Rapor çıktıları, e-Devlet ödeme sorgusunun ekran görüntüleri, bordrolar ve hizmet dökümü saklanmalıdır. Prime esas kazancın eksik bildirildiği bir uyuşmazlıkta ödeneğin doğru tutarı ancak bu belgelerle ortaya konabilir.

6. Ödeme Detayları:
Ödenek iş kazası ve meslek hastalığında istirahatin ilk gününden, hastalıkta üçüncü gününden başlar. Analıkta bekleme günü yoktur; ödenek doğum öncesi ve sonrası çalışılmayan her gün için verilir. Rapora rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinin ücreti de İş Kanunu m.48/1 gereğince ödemeyi yapan kurumca geçici iş göremezlik ölçüsü üzerinden karşılanır.

Bu altı noktanın ortak sonucu şudur: geçici iş göremezlik ödeneği kural olarak kendiliğinden ödenir, sorun çıktığında ise sorun neredeyse her zaman bir kayıttadır. Kaydı düzeltmek, ödemeyi talep etmekten önce gelir.

Hekim Tavsiyesine Uymamak Ödeneği Azaltır mı?

Evet, belirli koşullarda azaltır, bir hâlde ise ödeneği tamamen düşürür. 5510 sayılı Kanun’un 22 nci maddesi, sigortalının kendi davranışı nedeniyle tedavi süresinin uzaması veya iş göremezliğin artması hâlinde dört ayrı yaptırım öngörür:

  • Hekim tavsiyesine uymamak (m.22/a): Ceza sorumluluğu olmayanlar ile kabul edilebilir mazereti olanlar hariç, hekimin bildirdiği tedbir ve tavsiyelere uymaması sonucu tedavi süresi uzar ya da iş göremezlik oranı artarsa ödeneğin dörtte birine kadarı eksiltilir. Yalnız tavsiyeye uymamak yetmez; bunun tedavi süresini uzatmış olması gerekir.
  • Ağır kusur (m.22/b): Ağır kusuru yüzünden iş kazasına uğrayan veya hastalanan sigortalının ödeneği, kusur derecesine göre üçte birine kadar eksiltilir.
  • Kast veya tedaviyi reddetme (m.22/c): Kasti hareketiyle iş kazasına uğrayan ya da Kurumun yazılı bildirimine rağmen teklif edilen tedaviyi kabul etmeyen sigortalıya ödeneğin yarısı ödenir.
  • İyileşme belgesi almadan çalışmak (m.22/d): Tedavi gördüğü hekimden tedavinin sona erdiğine ve çalışabilir olduğuna dair belge almadan çalışan sigortalıya ödenek ödenmez; ödenmiş olanlar da geri alınır.

Son bent uygulamada en çok hak kaybına yol açanıdır. Raporun bitmesini beklemeden işe dönmek, o günlerin ödeneğini kaybettirir ve ödenmiş tutarın geri istenmesine yol açabilir. Kanun “başka işte çalışan” demediği için kendi işyerinde çalışmak da bu kapsamdadır.

SGK Tarafından Sağlanan Diğer Haklar ve Geçici İş Göremezlik Tazminatı

Geçici iş göremezlik ödeneği, 5510 sayılı Kanun’un kısa vadeli sigorta kollarından sağlanan haklardan yalnızca biridir. Kanun’un 16 ncı maddesi, iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan hakları beş kalemde sayar; hastalık ve analık sigortası ise bunlara ödenek ve emzirme ödeneğini ekler. Ödeneğin bittiği yerde hangi hakkın başladığını bilmek, özellikle ağır iş kazalarında hak kaybını önler.

1. Sağlık Hizmetleri ve Tedavi Giderleri Karşılama:
İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık nedeniyle gereken tedavi hizmetleri genel sağlık sigortası kapsamında karşılanır. Genel sağlık sigortasının kapsamı ve kapsam dışı kalan işlemler Sağlık Uygulama Tebliği ile belirlenir; her tedavi yöntemi ya da ilaç otomatik olarak karşılanmaz.

2. İş Kazası ve Meslek Hastalığı Ödenekleri:
İş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sigortalıya geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik geliri; kazada ölen sigortalının hak sahiplerine gelir, gelir bağlanan kız çocuklarına evlenme ödeneği ve cenaze ödeneği verilir (m.16/1). Geçici ödenek bu zincirin ilk halkasıdır ve prim şartı aranmadan ilk günden ödenir.

3. Analık Halinde Sağlanan Haklar:
Analık sigortasından sigortalı kadına, 7578 sayılı Kanun’la uzatılan süreye göre doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta geçici iş göremezlik ödeneği verilir; çoğul gebelikte doğum öncesine iki hafta eklenir. Ayrıca her çocuk için, yaşaması şartıyla, Kurum Yönetim Kurulunca belirlenen tarife üzerinden emzirme ödeneği ödenir. Emzirme ödeneği, sigortalı olmayan eşi doğum yapan sigortalı erkeğe de verilir.

4. Sürekli İş Göremezlik Geliri ve Tazminat:
İş kazası veya meslek hastalığı sonucu tedavi bittiğinde kalıcı bir kayıp kalmışsa, Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücünün en az %10 oranında azaldığı tespit edilen sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanır (m.19/1). Gelir, geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi takip eden aybaşından başlar. Bu gelirin hesabında ödenekten farklı olarak son üç ayın kazancı esas alınır. SGK gelirinin yanında, kusuru bulunan işverene ya da üçüncü kişiye karşı ayrıca maddi ve manevi tazminat davası açılabilir; ayrıntılar Sürekli İş Göremezlik Tazminatı Nasıl Belirlenir? yazısındadır.

5. Sosyal Yardımlar ve Diğer Ödenekler:
5510 sayılı Kanun’da “çocuk yardımı” adıyla bir ödeme yoktur; kısa vadeli sigorta kollarından yapılan ödemeler ödenek, gelir, evlenme ödeneği, cenaze ödeneği ve emzirme ödeneğinden ibarettir. Cenaze ödeneği iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı için verilir. Kısa vadeli sigorta kollarından yapılan bu ödemelerin hiçbiri kendiliğinden birbirinin yerine geçmez.

Bu hakların hepsi aynı olaydan doğabilir, ancak farklı şartlara ve farklı başvuru yollarına bağlıdır. Geçici ödenek e-ödenek sistemiyle kendiliğinden işlerken sürekli iş göremezlik geliri için Kurum Sağlık Kurulunun oran tespiti gerekir; bu tespite itiraz mercii Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruludur (m.95).

Sonuç olarak geçici iş göremezlik ödeneği, iş göremezlik döneminin gelir kaybını geçici olarak karşılar; kalıcı kayıp, ölüm veya doğum gibi durumlarda devreye giren haklar ayrı ayrı takip edilmelidir.

Geçici İş Göremezlik Ödeneği ile Geçici İş Göremezlik Tazminatı Aynı Şey mi?

Hayır. İkisi aynı dönemi, yani iyileşme sürecindeki çalışamama hâlini karşılar ama hukuki nitelikleri, borçluları ve hesap yöntemleri tamamen farklıdır. Geçici iş göremezlik ödeneği SGK’nın sosyal sigorta yardımıdır; geçici iş göremezlik tazminatı ise zarara yol açan kişiden haksız fiil veya sözleşme hükümlerine göre istenen maddi tazminatın bir kalemidir.

Geçici iş göremezlik ödeneğiGeçici iş göremezlik tazminatı
Kim öderSGKKusurlu işveren, trafik kazasında sorumlu işleten ve sigortacısı, diğer sorumlular
Dayanak5510 m.18TBK m.54 (kazanç kaybı) · iş kazasında TBK m.417
Kusur aranır mıHayırEvet (kusursuz sorumluluk hâlleri hariç)
OranGünlük kazancın 1/2’si veya 2/3’üGerçek zarar; iş göremezlik süresince %100
Talep yoluBaşvuru gerekmez, e-ödenekArabuluculuk, sigorta başvurusu veya dava

Hesaptaki temel fark: İş kazası tazminatı hesabında Yargıtay, geçici iş göremezlik döneminde sigortalının %100 iş göremez kabul edileceğini ilke olarak benimsemiştir (Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, 24.09.2019, E.2019/3478, K.2019/5424). Yani tazminatta raporlu dönemin kaybı, SGK ödeneğindeki gibi yarısı ya da üçte ikisi üzerinden değil, kazancın tamamı üzerinden hesaplanır. 21. Hukuk Dairesi 2020’de kapatılmıştır; iş kazası dosyalarına bugün Yargıtay 10. Hukuk Dairesi bakmaktadır.

SGK ödeneği tazminattan düşülür mü? TBK m.55/1, kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemelerinin zarar veya tazminattan indirilemeyeceğini söyler. SGK’nın 5510 m.21 gereğince işverene veya üçüncü kişiye rücu edebildiği ödemeler bu yasağın dışında kalır. Bu nedenle bilirkişi raporunda SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneğinin tazminat hesabında nasıl dikkate alındığı ayrıca kontrol edilmelidir; aynı zararın iki kez karşılanması da, rücu edilemeyen bir ödemenin tazminattan düşülmesi de hatalı sonuç verir.

Kime, ne kadar sürede başvurulur? İş kazasında işverene karşı açılacak tazminat davasında sorumluluk sözleşmeye aykırılık hükümlerine tabidir (TBK m.417/3) ve on yıllık zamanaşımı uygulanır (TBK m.146). Haksız fiillerde zamanaşımı, zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıldır (TBK m.72). Motorlu araç kazalarında aynı yapıdaki özel hüküm Karayolları Trafik Kanunu m.109’dur: süre, zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kaza gününden itibaren on yıldır. Her iki hâlde de fiil suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Trafik kazasında talep sorumlu aracın işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yöneltilir; sigortacının sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlıdır.

Ev hanımı geçici iş göremezlik tazminatı alabilir mi? Ev hanımı sigortalı çalışmadığı için SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği alamaz. İsteğe bağlı sigortalı olsa bile sonuç değişmez, çünkü isteğe bağlı sigorta yalnız uzun vadeli sigorta kollarını ve genel sağlık sigortasını kapsar (5510 m.50); ödenek kısa vadeli sigorta kolundan verilir. Buna karşılık bir trafik kazasında ya da başka bir haksız fiilde yaralanan ev hanımı, ev işlerini göremediği dönem için sorumlu kişiden geçici iş göremezlik tazminatı isteyebilir; ev hizmetleri yargı uygulamasında ekonomik değeri olan bir emek olarak kabul edilir ve hesap bu kabule göre yapılır.

Tazminat hesabının ayrıntıları, özellikle kalıcı maluliyet bulunan dosyalarda, İş Kazası Sonrası Maluliyet Oranı ve Tazminata Etkisi yazısında ele alınmıştır.

Geçici İş Göremezlik Sürecinde İşverenin Sorumlulukları

İşverenin geçici iş göremezlik sürecindeki yükümlülükleri, ödeneğin doğru ve zamanında ödenmesini doğrudan etkiler; bazılarının ihlali ise masrafın işverene rücu edilmesiyle sonuçlanır. Raporu SGK’ya işveren girmez, ama aşağıdaki işler işverene aittir:

  • İş Kazasının Bildirilmesi: İşveren iş kazasını kolluğa derhal, SGK’ya kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirir; kaza işverenin kontrolü dışında gerçekleşmişse süre öğrenme tarihinden başlar (m.13/2). Süresinde bildirim yapılmazsa bildirim tarihine kadar ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir (m.21/2).
  • Çalışılmadığına Dair Bildirim Yapılması: İşveren, istirahatli sigortalının o günlerde çalışıp çalışmadığını vizite sistemi üzerinden bildirir. Bu bildirim ödeneğin şartı değildir; yapılmasa da SGK ödemeyi yapar. Ancak işçiyi gerçeğe aykırı biçimde “çalıştı” olarak bildirmek ödeneği engeller.
  • İşçinin Haklarının Korunması: Raporlu işçinin iş sözleşmesi askıdadır. İşverenin hastalık, kaza, doğum ve gebelik nedeniyle bildirimsiz fesih hakkı, devamsızlığın işçinin kıdemine göre İş Kanunu m.17’deki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar (m.25/I, son paragraf). Kıdeme göre bu süre toplam 8, 10, 12 veya 14 haftadır. Doğum ve gebelikte süre, m.74’teki analık izninin bitiminden itibaren işlemeye başlar. Sözleşmenin askıda olduğu sürede ücret işlemez.
  • Ücretin Ödenmesi: Aylık ücretli işçide ödenek ücretten mahsup edilir, fark işverence ödenir (m.48/2); ayrıntı hemen sonraki başlıktadır.
  • Sürecin İzlenmesi ve Belgelenmesi: Toplu iş sözleşmesi yapılan işyerleri ile kamu idareleri, ödeneği Kurum adına işçiye kendileri ödeyip daha sonra Kurumla mahsuplaşabilir (5510 m.18). Bu işyerlerinde çalışan işçi rapor parasını bankadan değil, doğrudan işvereninden alıyor olabilir.

Bu yükümlülüklerin en ağır ihlali sigortasız çalıştırmadır: işe giriş bildirgesi verilmeden çalıştırılan işçinin iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hâllerinde ödenekleri Kurumca ödenir, fakat Kurumun yaptığı ve ileride yapacağı bütün masraflar işverenin kusuru aranmaksızın işverene ödettirilir (m.23/1). İş kazası sonrası işçinin diğer hakları İş Kazası Geçiren İşçinin Hakları: Tazminat, Rapor ve İş Güvencesi yazısında toplu olarak anlatılmıştır.

Raporlu İşçiye İşveren Maaş Öder mi?

Aylık ücretle çalışan işçiye işveren raporlu olduğu ay için de ücret öder; yalnız SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği ücretten mahsup edilir. İş Kanunu m.48/2 bunu açıkça söyler: “Hastalık nedeni ile çalışılmayan günlerde Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği aylık ücretli işçilerin ücretlerinden mahsup edilir.” Yani “raporlu işçiye işveren maaş ödemez” genellemesi aylık ücretli işçi için yanlıştır; işveren, ücretin ödenekle karşılanmayan kısmını öder.

Günlük, saatlik veya parça başı ücretle çalışan işçide ise çalışılmayan gün ücret doğurmaz; işçinin eline geçen, SGK ödeneğidir. İşveren aylık ücretlinin maaşını tam ödemiş ve SGK ödeneği de işçinin hesabına yatmışsa aynı günler iki kez karşılanmış olur. İşverenin ödenek tutarını sonraki ücretten mahsup etmesinin ya da işçiden iadesini istemesinin dayanağı bu hükümdür. Rapora rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ise m.48/1 gereğince ödemeyi yapan kurumca geçici iş göremezlik ölçüsü üzerinden ödenir.

Ödenek, Gelir Vergisi Kanunu m.25/1 kapsamında hastalık ve engellilik sebebiyle verilen tazminat ve yardımlardan sayıldığı için gelir vergisinden istisnadır.

İşverenin ücreti ya da ödeneği eksik ödemesi, prime esas kazancı düşük bildirmesi veya rapor döneminde sözleşmeyi süre dolmadan feshetmesi hâlinde ne yapılacağı dosyadan dosyaya değişir. Bu tür durumlarda iş hukuku avukatı sayfamızdan, iş kazası kaynaklı ödenek ve tazminat uyuşmazlıklarında ise iş kazası tazminatı sayfamızdan bize ulaşabilir, belgelerinizle birlikte durumunuzu değerlendirebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Sosyal Güvenlik Kurumu Geçici İş Göremezlik Ödeneği Tazminatını Ayaktan Tedavilerde Günlük Kazancın Aşağıdakilerden Hangi Oranında Öder?

Sınavlarda bu kalıpla sorulan sorunun doğru cevabı üçte iki (2/3) seçeneğidir. Yarım (1/2) seçeneği yatarak tedaviye aittir. Dayanak 5510 sayılı Kanun m.18/3’tür: ödenek yatarak tedavilerde günlük kazancın yarısı, ayaktan tedavilerde üçte ikisidir.

Geçici İş Göremezlik Tazminatı Şartları Nelerdir?

SGK ödeneği için Kurumca yetkilendirilen hekimden istirahat raporu, istirahatin başladığı tarihte sigortalılığın sürmesi ve hastalık ile analıkta son bir yılda en az 90 gün prim gerekir. Sorumlu kişiden istenen tazminatta ise bir zarar, bu zararın sorumlunun eylemiyle illiyet bağı ve kusursuz sorumluluk hâlleri dışında kusur aranır.

Geçici İş Göremezlik Ödeneklerinde Ayaktan Tedavilerde Günlük Kazancın Kaçta Kaçı Ödenir?

Ayaktan tedavilerde günlük kazancın üçte ikisi ödenir. Yatarak tedavilerde ise oran günlük kazancın yarısıdır. Kural 5510 sayılı Kanun m.18/3’te yer alır ve iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hâllerinin hepsinde aynıdır.

İş Kazası Geçici İş Göremezlik Ödeneği 90 Gün Şartı Var mı?

Yoktur. İş kazası ve meslek hastalığında ödenek, prim günü sayısına bakılmaksızın istirahatin ilk gününden itibaren her gün için ödenir. 90 gün prim şartı yalnız hastalık ve analık hâllerinde aranır.

Geçici İş Göremezlik Tazminatı Hesaplama Nasıl Yapılır?

SGK ödeneği, olaydan önceki on iki ayın prime esas kazanç toplamının prim gün sayısına bölünmesiyle bulunan günlük kazancın, ayaktan tedavide üçte ikisi, yatarak tedavide yarısı olarak hesaplanır. Sorumlu kişiden istenen tazminatta ise iş göremezlik süresince kişi %100 iş göremez kabul edilir ve gerçek kazanç kaybı esas alınır.

İşten Ayrıldıktan Sonra Alınan Rapora Geçici İş Göremezlik Ödeneği Ödenir mi?

Hastalık ve analıkta sigortalılık niteliği, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihi takip eden onuncu günden itibaren yitirilir. Bu süre içinde başlayan istirahat için ödenek alınabilir; süre geçtikten sonra alınan ilk rapora da devam raporuna da ödenek ödenmez.

Emekliliğe Başvururken Rapor Parası Alan Kişinin Aylığı Ne Zaman Başlar?

Aylığın başlayacağı tarihte hastalık sigortasından geçici iş göremezlik ödeneği almakta olan sigortalının yaşlılık aylığı, ödeneğin sona erdiği tarihi takip eden aybaşından başlar. Aylık ödenekten fazlaysa aradaki fark, normal başlangıç tarihinden itibaren ödenir (5510 m.30/2).

Bağ-Kur Sigortalısı Ayaktan Tedavi Raporunda Ödenek Alır mı?

Almaz. Bağ-Kur sigortalısına hastalık hâlinde hiç ödenek verilmez; iş kazası, meslek hastalığı ve analıkta ise prim borcunun bulunmaması şartıyla ve kural olarak yalnız yatarak tedavi süresince ödeme yapılır. Doğum öncesi ve sonrası sürelerde yatarak tedavi şartı aranmaz.

Rapor Parası Ne Zaman Yatar?

Ödemenin kanunda belirlenmiş bir süresi yoktur; ödeme zamanı Kurum yönetmeliğine bırakılmıştır. Ödeneğin bankaya aktarılıp aktarılmadığı ve tutarı e-Devlet’teki “4A/4B İşgöremezlik Ödemesi Görme” hizmetinden sorgulanabilir. Ödemenin gecikmesinin en sık nedeni işverenin vizite bildirimidir.

İletişim

Bu yazı genel niteliktedir; somut olayın koşulları sonucu değiştirir. Dosyanıza ilişkin görüşme için iletişim bilgileri aşağıdadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve içtihat değişebildiğinden, karar vermeden önce güncel durumu bir avukatla değerlendirmenizi öneririz.

Devamı

İlgili yazılar