Güncel Mevzuat Işığında Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Nasıl Kazanılır?

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı, Yönetmeliğin 20. maddesinde sayılan yedi yatırımdan birini yapıp ilgili kurumdan uygunluk belgesi alan yabancıların, beş yıllık ikamet şartı aranmadan Cumhurbaşkanı kararıyla Türk vatandaşı olabildiği istisnai yoldur (5901 sayılı Kanun m.12/1-b). En düşük eşik 400.000 ABD Doları değerinde ve 2023’ten beri yalnızca kat mülkiyeti, kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa niteliğindeki taşınmazdır; banka mevduatı, devlet borçlanma aracı, fon katılma payı, bireysel emeklilik ve sabit sermaye yatırımında eşik 500.000 ABD Doları, istihdamda ise 50 kişidir.

Tutarlar ve yatırım türleri kanunda değil Yönetmelikte durduğu ve Cumhurbaşkanı kararlarıyla birkaç kez değiştirildiği için eski kaynaklardaki 250.000 dolarlık taşınmaz eşiği, “dövizle bloke mevduat” anlatımı ya da arsa ve tarla alımının yeterli olduğu bilgisi artık geçerli değildir. İçişleri Bakanlığı 04.08.2026 tarihinde, sahte değerleme raporlarıyla alınan vatandaşlıklar nedeniyle 6.134 kişinin vatandaşlık kararının iptal edildiğini ya da geri alındığını açıklamıştır; bu nedenle yatırımın yalnızca tutarı değil, belgelerinin gerçekliği de sonradan denetlenmektedir.

Bir Bakışta: Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı

Yatırım yoluyla vatandaşlık; yatırım, uygunluk belgesi, ikamet izni ve vatandaşlık başvurusu olmak üzere dört aşamalı bir süreçtir ve son karar Cumhurbaşkanına aittir.

• Hukuki dayanak: 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.12/1-b ve Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.20/2. Yönetmelikte 12/12/2023 tarihinden sonra değişiklik yapılmamıştır (06.10.2026 itibarıyla).
• Tutarlar: Taşınmazda en az 400.000 ABD Doları; sabit sermaye, mevduat, devlet borçlanma aracı, gayrimenkul veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı ve bireysel emeklilikte en az 500.000 ABD Doları; istihdamda en az 50 kişi. Tutma süresi üç yıldır.
• Döviz şartı: Taşınmaz, mevduat, borçlanma aracı, fon ve bireysel emeklilikte döviz, işlemden önce bir bankaya, banka tarafından da Merkez Bankasına satılır (m.20/10).
• Aile: Yatırımcının yabancı eşi ile kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocukları da aynı yoldan vatandaşlık kazanabilir.
• Risk: Uygunluk belgesi sahte ya da usulsüz belgeye dayanıyorsa vatandaşlık kararı iptal edilir ve iptal eş ile çocukları da kapsar (5901 m.31, m.32).

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığına Hak Kazanmanın Yasal Şartları

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığına hak kazanmak için Kanun iki şart arar: yabancının 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.31/1-j uyarınca ikamet izni almış ya da Turkuaz Kart sahibi olması ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel teşkil eden bir hâlinin bulunmaması (5901 m.12/1). Hangi yatırımın bu kapıyı açtığını ise Yönetmeliğin 20. maddesinin ikinci fıkrası sayar. Bu yolda genel yoldaki beş yıllık kesintisiz ikamet, yeterli Türkçe, geçim ve komisyon mülakatı şartları aranmaz; bunlar Kanunun 11. maddesine özgüdür.

Türkiye’de yatırım yoluyla vatandaşlık sürecinin temel hukuki gereksinimlerini şu şekilde özetleyebiliriz:

1. Minimum Yatırım Miktarını Karşılamak:
Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 20. maddesi çerçevesinde, yatırımcıların belirlenen alt sınırları karşılamaları gerekmektedir. Bu tutarlar yatırım türüne göre değişir ve tamamı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Eski metinlerde yalnızca üç seçenek sayılır; oysa yürürlükteki Yönetmelikte yedi seçenek vardır:

• En az 400.000 Amerikan Doları değerinde, kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa niteliğinde taşınmaz satın alınması ve tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi konulması.
• Türkiye’de faaliyet gösteren bankalara en az 500.000 Amerikan Doları karşılığı mevduatın yatırılması ve üç yıl tutulması.
• En az 500.000 Amerikan Doları tutarında devlet borçlanma araçlarının satın alınıp üç yıl tutulması.
• En az 500.000 Amerikan Doları tutarında gayrimenkul yatırım fonu veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payının satın alınıp en az üç yıl tutulması.
• En az 500.000 Amerikan Doları tutarında katkı payının bireysel emeklilik sistemine yatırılması ve üç yıl sistemde kalınması.
• En az 500.000 Amerikan Doları tutarında sabit sermaye yatırımı yapılması.
• En az 50 kişilik istihdam oluşturulması.

2. Yatırımın Yasal Olarak Onaylanması:
Yapılan yatırımın Yönetmelikteki şartları karşıladığı, her yatırım türü için ayrı bir kurum tarafından tespit edilir ve bu tespit uygunluk belgesi ile belgelenir. Yönetmelik taşınmazda tespit yetkisini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına verir; İçişleri Bakanlığının 04.08.2026 tarihli açıklamasına göre taşınmaz yatırımlarında uygunluk belgesini bu Bakanlığa bağlı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) düzenlemektedir. Banka mevduatında tespit Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), devlet borçlanma araçlarında Hazine ve Maliye Bakanlığı, fonlarda Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), bireysel emeklilikte Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), sabit sermayede Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, istihdamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılır. Tespitte uygulanacak usul ve esasları da tespiti yapan kurum belirler (m.20/9).

3. İkamet İzni Şartı:
Yatırımcının, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 31. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendine dayanan kısa dönem ikamet izni alması gerekir; Kanun bu bendi, Türkiye’de çalışmayan ancak Cumhurbaşkanınca belirlenen kapsam ve tutarda yatırım yapacak yabancılar ile eşi ve çocukları için öngörür. Bu bentteki izin, diğer kısa dönem izinlerden farklı olarak her defasında beş yıla kadar verilebilir (6458 m.31/5); yani “kısıtlı bir süre” kalış izni değildir. Kanun, (j) bendi ikamet izni alanların yanında Turkuaz Kart sahibi yabancıları da aynı bentte sayar (5901 m.12/1-b).

4. Milli Güvenlik ve Kamu Düzeni Şartı:
Yatırımın değil, başvuranın millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil eden bir hâlinin bulunmaması gerekir; engeli bulunanların talepleri Bakanlıkça reddedilir (5901 m.12/2). İçişleri Bakanlığının açıklamasına göre uygunluk belgesinden sonra Emniyet Genel Müdürlüğü ve Millî İstihbarat Teşkilatı aracılığıyla başvuru sahipleri hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmakta, araştırma olumlu sonuçlanırsa Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü onay aşamalarını tamamlamaktadır.

5. Aile Üyelerinin Sürece Dahil Edilmesi:
Yatırım yoluyla vatandaşlık başvurusu yapan yatırımcının yabancı eşi ile kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocukları da bu yoldan vatandaşlık kazanabilir (5901 m.12/1-b). Ölçüt “18 yaş altı” değil, ergin olmamak veya bağımlı olmaktır; bu nedenle bakıma muhtaç reşit çocuklar da kapsamdadır. Aile bireylerinin ayrıca yatırım yapması gerekmez, ancak her biri millî güvenlik ve kamu düzeni incelemesinden ayrı ayrı geçer ve kendi kimlik ile aile bağı belgelerini sunar.

6. Yasal Süreçlere Uyum ve Belgelerin Eksiksizliği:
Belgelerin düzgün hazırlanması ve prosedürün titizlikle yürütülmesi şarttır. Başvuru dosyasında hangi belgelerin bulunacağı Yönetmeliğin 20. maddesinin üçüncü fıkrasında sayılır; uygunluk belgesi ve ikamet izni bu dosyanın ön koşuludur. Belge listesi aşağıdaki “Yatırım Yoluyla Vatandaşlık İçin Gerekli Belgeler” bölümünde tablo hâlinde verilmiştir.

Sonuç olarak, Türkiye’de yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanmak, Yönetmelikteki yatırımlardan birinin belgelenmesine ve başvuranın güvenlik incelemesinden geçmesine bağlıdır. Şartların sağlanması kişiye vatandaşlık üzerinde mutlak bir hak vermez (5901 m.10/1); karar Cumhurbaşkanının takdirindedir. Bu nedenle yatırım kararından önce seçilen yatırım türünün Yönetmeliğin güncel lafzını karşılayıp karşılamadığı kontrol edilmelidir.

Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Şartları Tablosu

Yönetmeliğin 20. maddesinin ikinci fıkrasında sayılan yatırım türleri, tutarları, tutma süreleri ve tespit eden kurumlar şunlardır:

Yatırım türü	Asgari tutar	Ek şart	Tespit eden kurum
(a) Sabit sermaye yatırımı	500.000 ABD Doları	—	Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
(b) Taşınmaz	400.000 ABD Doları	Kat mülkiyeti, kat irtifakı veya yapılı arsa; tapuya üç yıl satılmama şerhi	Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (uygulamada TKGM)
(c) İstihdam	50 kişi	—	Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
(ç) Banka mevduatı	500.000 ABD Doları	Üç yıl tutma; döviz bankaya satılır, TL mevduatta tutulur	BDDK
(d) Devlet borçlanma araçları	500.000 ABD Doları	Üç yıl tutma; TL cinsinden araçlarda	Hazine ve Maliye Bakanlığı
(e) Gayrimenkul veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı	500.000 ABD Doları	En az üç yıl elde tutma	SPK
(f) Bireysel emeklilik sistemi	500.000 ABD Doları	SEDDK’nın belirlediği fonlarda, üç yıl sistemde kalma	SEDDK

Parasal değerlerin hesabında, tespit tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru ve/veya çapraz döviz kuru esas alınır (m.20/6). Yani 400.000 dolarlık eşik, sözleşmenin imzalandığı gün değil, kurumun tespit yaptığı gün hesaplanır; kur hareketine karşı tutarın sınırda bırakılmaması bu yüzden önemlidir.

Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Yönetmeliği ve Mevzuat Dayanağı

Yatırım yoluyla vatandaşlığın mevzuatı üç katmandan oluşur: 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.12 (istisnai kazanma ve Cumhurbaşkanı kararı), 6458 sayılı Kanun m.31/1-j (yatırımcı ikamet izni) ve Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.20 (tutarlar ve kurumlar). Tutarlar Kanunda olmadığı için Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebilir ve son yıllarda üç kez değiştirilmiştir:

Tarih ve karar	Önceki rejim	Bugünkü rejim
19/9/2018, 106 sayılı CK	Taşınmazda 1.000.000, diğerlerinde daha yüksek eşikler; karar Bakanlar Kurulu	Taşınmazda 250.000, diğerlerinde 500.000 ABD Doları; karar Cumhurbaşkanı
6/1/2022, 5072 sayılı CK	Tutar karşılığı Türk Lirası da kabul ediliyordu	“Amerikan Doları veya karşılığı döviz” ifadesi; döviz satışına ilişkin onuncu fıkra eklendi (son hâli 5554 sayılı CK ile)
13/5/2022, 5554 sayılı CK	Taşınmazda 250.000 ABD Doları; bireysel emeklilik yolu yok	Taşınmazda 400.000 ABD Doları; bireysel emeklilik (f) bendi eklendi
12/12/2023, 7938 sayılı CK	Her türlü taşınmaz (arsa, tarla dahil)	Yalnızca kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa

Yönetmelik metni 06.10.2026 tarihinde mevzuat.gov.tr üzerinden yeniden kontrol edilmiş, 7938 sayılı karardan sonra 20. maddede değişiklik bulunmadığı görülmüştür. 2018 öncesi rejimdeki eşikler bugün uygulanmadığı için tabloda yalnızca 2018 sonrası değişiklikler ayrıntılandırılmıştır.

Yatırımcının Eşi ve Çocukları Vatandaşlık Alabilir mi

Evet. Kanunun 12. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, yatırımcının yabancı eşini ve kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuklarını da istisnai vatandaşlık kapsamına alır; eşin önceki evlilikten olan ergin olmayan çocuğu da bu kapsamdadır. Ancak vatandaşlık kişisel bir işlemdir: yetkili makam kararıyla vatandaşlığın kazanılması eşin vatandaşlığına kendiliğinden tesir etmez (5901 m.20/2). Bu nedenle eşin de başvuruya dahil edilmesi ve kendi adına karar alınması gerekir. Çocuklar bakımından velayet ve diğer ebeveynin muvafakati önem taşır; muvafakat yoksa ebeveynin mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hâkim kararına göre işlem yapılır (m.20/2).

Gayrimenkul Satın Alımı ile Türk Vatandaşlığına Başvuru Süreci

Türkiye’de gayrimenkul yatırımı yoluyla Türk vatandaşlığı, en az 400.000 ABD Doları değerindeki nitelikli taşınmazın satın alınması, tapuya üç yıl satılmama şerhi konulması ve TKGM’den uygunluk belgesi alınmasıyla başlayan yoldur. Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı başvurularının uygulamada en çok kullanılan türüdür ve İçişleri Bakanlığının 2026 açıklamasındaki iptallerin de bu türde yoğunlaştığı görülmektedir; bu nedenle her aşamanın belgeye dayanması gerekir.

1. Uygun Gayrimenkul Seçimi ve Değerleme Süreci:
Taşınmaz, en az 400.000 ABD Doları değerinde olmalı ve 12/12/2023 tarihinden beri kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa niteliğini taşımalıdır. Boş arsa, tarla ve bağ-bahçe gibi yapısız taşınmazlar bu tarihten sonra vatandaşlık yatırımı olarak kabul edilmez. Birden fazla taşınmazla 400.000 doların tamamlanıp tamamlanamayacağı ve hangi tarihte alınan taşınmazların hesaba katılacağı TKGM’nin uygulama esaslarına göre belirlenir; alım öncesinde tapu müdürlüğünden teyit edilmelidir. Değer, satış sözleşmesindeki bedele göre değil değerleme raporuna göre tespit edilir. İçişleri Bakanlığının açıklamasına göre raporlar SPK tarafından lisanslanan değerleme şirketlerince, 2024 yılından itibaren ise TKGM koordinesinde TOKİ iştiraki Gayrimenkul Değerleme A.Ş. (GEDAŞ) tarafından düzenlenmektedir.

2. Tapu İşlemleri ve Şerh İşlemi:
Satın alma işlemi tamamlandıktan sonra, taşınmazın tapu siciline “üç yıl satılmaması” şerhi konulur. Bu şart Yönetmeliğin 20. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinden gelir ve ilgili tapu müdürlüğü tarafından işleme alınır. Şerh süresince taşınmaz devredilemez; bu da yatırımın vatandaşlık kararından sonra hemen elden çıkarılmasını engeller.

3. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Uygunluk Belgesi:
Gayrimenkul alımının vatandaşlık için uygun olduğunu belgelemek adına, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı adına Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından “uygunluk belgesi” (taşınmaz yatırımı tespit belgesi) düzenlenir. Bu belge, taşınmazın Yönetmelikteki nitelik, tutar ve şerh şartlarını karşıladığını resmî olarak tespit eder. Uygunluk belgesi olmadan ikamet izni ve vatandaşlık aşamasına geçilemez.

4. İkamet İzni ve Başvuru:
Yatırımcı, uygunluk belgesinin alınmasının ardından 6458 m.31/1-j kapsamında kısa dönem ikamet izni başvurusunda bulunur. Bu izin, Kanunun 12/1-b bendinde vatandaşlık başvurusunun hukuki kapısı olarak sayılır ve Göç İdaresi Başkanlığının il teşkilatı üzerinden alınır. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün bilgi notuna göre İstanbul ve Ankara’da kurulan özel ofislerde ikamet izni ve vatandaşlık başvurusunun ortak belgelerle tek seferde alınması hedeflenmiştir.

5. Türk Vatandaşlığı Başvuru Süreci:
İkamet izni alındıktan sonra başvuru, yatırımcının bulunduğu ildeki nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne ya da bu iş için görevlendirilen başvuru merkezine yapılır. Dosya müracaat makamınca düzenlenip Bakanlığa gönderilir (Yön. m.20/3-4), istisnai kazanma işlemleri Bakanlıkça yürütülür (5901 m.19/2) ve nihai karar Cumhurbaşkanı kararıdır.

Dikkat Edilmesi Gereken Ek Detaylar:

• Döviz, tapu işleminden önce Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya, banka tarafından da Merkez Bankasına satılır (m.20/10); bunun kanıtı bankanın düzenlediği döviz alım belgesidir.
• Süreçte tüm belgelerin doğru ve eksiksiz sunulması gereklidir; gerçeğe aykırı belgeyle alınan uygunluk belgesi sonradan iptal edilir ve buna dayanan vatandaşlık kararı da iptal edilebilir (5901 m.31).

Bu süreç, yasal ve idari prosedürleri içerdiği için satış sözleşmesi imzalanmadan ve ödeme yapılmadan önce taşınmazın niteliğinin, tapu kaydındaki şerh ve takyidatların ve değerleme sonucunun kontrol edilmesi sonradan telafisi zor kayıpları önler. Gayrimenkul satın alımı aracılığıyla Türk vatandaşlığına başvuru süreci, ancak uygunluk belgesi, ikamet izni ve güvenlik incelemesi aşamaları tamamlandıktan sonra Cumhurbaşkanı kararıyla sonuçlanır.

Gayrimenkul Alarak Vatandaşlık Şartları

Gayrimenkul alarak vatandaşlık için aranan şartlar Yönetmeliğin 20/2-b bendinde beş unsurdan oluşur:

1. Tutar: En az 400.000 ABD Doları veya karşılığı döviz; tespit tarihindeki Merkez Bankası kuru esas alınır.
2. Nitelik: Kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa vasıflı taşınmaz.
3. Şerh: Tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi.
4. Döviz satışı: Dövizin işlemden önce bankaya ve Merkez Bankasına satılması (m.20/10).
5. Tespit: Uygunluk belgesinin düzenlenmesi.

Bu beş unsura ek olarak, yabancıların taşınmaz edinimine ilişkin genel sınırlamalar (2644 sayılı Tapu Kanunu m.35 kapsamındaki askerî yasak bölgeler ve uyruk bazlı kısıtlar gibi) ayrıca geçerlidir; vatandaşlık amacı bu sınırları kaldırmaz.

400 Bin Dolar Vatandaşlık Şartları ve Hangi Taşınmaz Kabul Edilir

400 bin dolar vatandaşlık şartları, 13/5/2022 tarihli 5554 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla getirilmiştir; bu tarihten önce eşik 250.000 ABD Dolarıydı. 12/12/2023 tarihli 7938 sayılı Kararla da kabul edilen taşınmazın niteliği daraltılmıştır. Bugün kabul edilen taşınmazlar şunlardır:

Taşınmaz	Vatandaşlık için kabul	Dayanak
Kat mülkiyetli daire, ofis, dükkân	Evet	Yön. m.20/2-b
Kat irtifakı kurulmuş, inşaatı süren bağımsız bölüm	Evet	Yön. m.20/2-b
Üzerinde yapı bulunan arsa	Evet	Yön. m.20/2-b
Satış vaadi sözleşmesiyle alınan kat irtifaklı veya kat mülkiyetli bölüm	Evet, bedel peşin ve şerhli ise	Yön. m.20/2-b ikinci cümle
Boş arsa, tarla, bağ, bahçe	Hayır (12/12/2023’ten beri)	7938 sayılı CK

Yabancı vatandaşlık 400 bin dolar eşiği bir “fiyat” değil asgari değer şartıdır: sözleşmedeki bedel 400.000 doların üzerinde olsa bile değerleme raporundaki değer bu eşiğin altında kalırsa uygunluk belgesi verilmez.

Değerleme Raporu ve Tapu Bedeli Farkı

Taşınmazın değeri, değerleme raporundaki piyasa değeriyle tespit edilir; sözleşme veya tapu bedeli tek başına yeterli değildir. İçişleri Bakanlığının 04.08.2026 tarihli açıklaması, sahte ve usulsüz ekspertiz raporlarıyla yürütülen işlemlere yönelik 16 ilde operasyon yapıldığını, TKGM, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün incelemeleri sonucunda 1.150 yatırımcının uygunluk belgesinin iptal edildiğini bildirmiştir. Bu nedenle olduğundan yüksek gösterilmiş bir değerleme raporu, vatandaşlık kararı alınmış olsa bile sonradan iptal riskini doğurur; değerle tapu bedeli arasındaki büyük farklar da vergi incelemesine konu olabilir.

Satış Vaadi Sözleşmesiyle Konut Alarak Vatandaşlık

Henüz tapusu devredilmemiş, kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş bağımsız bölümler için de yol açıktır: en az 400.000 ABD Doları karşılığı tutarın peşin ödendiği ve tapu siciline üç yıl süreyle devir ve terkin yapılmayacağı taahhüdünün şerh edildiği, noterde düzenlenmiş satış vaadi sözleşmesi Yönetmelikte ayrıca sayılmıştır (m.20/2-b). Taksitli ödeme ya da adi yazılı sözleşme bu şartı karşılamaz.

Bankacılık ve Diğer Yatırım Araçları ile Türk Vatandaşlığı Edinimi

Türk vatandaşlığına başvuru sürecinde bankacılık yatırımları ve diğer finansal araçlar, taşınmaz dışındaki beş yatırım seçeneğini oluşturur. Güncel mevzuata göre bu seçeneklerin hepsinde eşik 500.000 ABD Dolarıdır ve mevduat, borçlanma aracı, fon ile bireysel emeklilikte üç yıllık tutma şartı vardır. Bu kapsamda banka mevduatı ve diğer finansal araçlarla yapılan yatırımlar, yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazandıran yöntemlerden biridir.

Banka mevduatı yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusu sürecinde dikkate alınması gereken şartlar bulunmaktadır:

1. Yatırım Tutarı ve Süresi: Yatırımcılar, en az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarını Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya yatırır. Ancak bu döviz hesapta döviz olarak bekletilmez: işlemden önce bankaya, banka tarafından da Merkez Bankasına satılır ve elde edilen Türk Lirası, Türk Lirası mevduatta üç yıl tutulur (m.20/10). “Döviz hesabında bloke” anlatımı 2022 değişikliğinden önceki rejime aittir.
2. Bloke Süreci ve Taahhütname: Banka mevduat hesabına yatırılan tutarın üç yıl tutulacağına dair taahhüt alınır; Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün bilgi notunda da mevduatı üç yıl tutacağına dair taahhütte bulunan yatırımcılardan söz edilir. Uygulama esasları Merkez Bankasınca belirlenir (m.20/10 son cümle).
3. BDDK Onayı: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), yatırımın Yönetmelikteki tutar ve süre şartlarını sağlayıp sağlamadığını tespit eder ve uygunluk belgesini düzenler.

Diğer finansal araçlar:

Banka mevduatlarının yanı sıra, gayrimenkul yatırım fonu katılma payı ve girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı da yatırım yolu ile vatandaşlık hakkı tanır. Bu yöntemlerde eşik, SPK tarafından değil Yönetmelik tarafından 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz olarak belirlenmiştir; SPK yalnızca şartın sağlandığını tespit eder. Yatırımcıların bu katılma paylarını en az üç yıl ellerinde tutmaları zorunludur.

Başvuru süreci şu şekilde işlemektedir:

• Öncelikli olarak, finansal yatırımın yapılması ve ilgili kurumdan uygunluk belgesinin temin edilmesi gerekir.
• Ardından, yatırımcının 6458 m.31/1-j kapsamında kısa dönem ikamet izni alması gerekir.
• Sürecin son aşamasında, hazırlanan belgelerle birlikte yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusu müracaat makamına yapılır ve dosya karar için İçişleri Bakanlığına gönderilir.

Dikkat edilmesi gereken hususlar:

Yönetmelik, mevduat, borçlanma aracı, fon ve bireysel emeklilik yatırımlarını üç yıl tutma şartına bağlar. Yatırımın bu süre dolmadan çekilmesi ya da satılması, uygunluk belgesinin dayandığı şartı ortadan kaldırır; bu nedenle süreç boyunca mevzuata uygun hareket edilmesi önem taşır.

Son olarak, finansal yatırım yolunda taşınmazdaki değerleme tartışması yaşanmaz, çünkü tutar banka veya kurum kayıtlarıyla belgelenir; buna karşılık döviz satışı ve üç yıllık tutma şartı daha katı biçimde izlenir.

Bankaya Para Yatırarak Vatandaşlık Nasıl Alınır

Bankaya para yatırarak vatandaşlık almak için sıralama şöyledir:

1. Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankada hesap açılır.
2. En az 500.000 ABD Doları veya karşılığı döviz bankaya getirilir ve işlem öncesinde bankaya, banka tarafından da Merkez Bankasına satılır.
3. Elde edilen Türk Lirası, Türk Lirası mevduat hesabında üç yıl tutulur.
4. BDDK, şartların sağlandığını tespit ederek uygunluk belgesini düzenler.
5. 6458 m.31/1-j kapsamında kısa dönem ikamet izni alınır.
6. Vatandaşlık başvurusu yapılır ve güvenlik incelemesinden sonra Cumhurbaşkanı kararı beklenir.

Bu yolda mevduatın faiz getirisi ve kur riski yatırımcıya aittir; Yönetmelik yalnızca tutarı ve süreyi düzenler, getiri garantisi vermez.

Devlet Borçlanma Aracı, Fon ve Bireysel Emeklilik ile Vatandaşlık

Bu üç seçenekte de eşik 500.000 ABD Doları ve süre üç yıldır, ancak tespit eden kurumlar farklıdır:

• Devlet borçlanma araçları: Hazine ve Maliye Bakanlığı tespit eder; döviz satışından elde edilen Türk Lirası, Türk Lirası cinsinden borçlanma araçlarında üç yıl tutulur (m.20/2-d, m.20/10).
• Gayrimenkul veya girişim sermayesi yatırım fonu: SPK tespit eder; katılma payları en az üç yıl elde tutulur (m.20/2-e).
• Bireysel emeklilik sistemi: 13/5/2022 tarihinde eklenen (f) bendidir; katkı payı SEDDK’nın belirlediği fonlarda tutulur ve üç yıl sistemde kalınır, tespiti SEDDK yapar.

Sabit Sermaye Yatırımı ve 50 Kişilik İstihdam ile Vatandaşlık

Sabit sermaye yatırımında en az 500.000 ABD Doları tutarında yatırımın gerçekleştirildiğini Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tespit eder (m.20/2-a). İstihdam yolunda ise tutar değil, en az 50 kişilik istihdam oluşturulması aranır ve tespiti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yapar (m.20/2-c). Bu iki seçenekte Yönetmelik ayrıca üç yıllık tutma süresi öngörmez; tespitin nasıl yapılacağını ilgili Bakanlığın usul ve esasları belirler (m.20/9).

Yatırım Türleri Arasında Geçiş Yapılabilir mi

Evet. Yönetmeliğin 20. maddesinin sekizinci fıkrası, üç yıllık süreyi tamamlamak amacıyla yatırım türleri arasında geçişkenliğin mümkün olduğunu açıkça düzenler. Örneğin mevduat olarak başlayan yatırımın süre içinde Yönetmelikte sayılan başka bir yatırıma aktarılması bu hükme dayanır. Geçişin hangi belgelerle ve hangi kurum tespitiyle yapılacağı ise tespiti yapan kurumların usul ve esaslarına bırakılmıştır (m.20/9); bu nedenle geçişten önce ilgili kurumdan teyit alınmalıdır.

Mal Varlığı Edinme Yolu ile Vatandaşlık Başvurusu Nasıl Yapılır

Mal varlığı edinme yolu ile vatandaşlık başvurusu, günlük dilde yatırım yoluyla vatandaşlığın taşınmaz ve finansal yatırım türlerini anlatmak için kullanılan bir ifadedir; hukuki adı istisnai yoldan Türk vatandaşlığının kazanılmasıdır (5901 m.12/1-b). Başvuru dört adımda ilerler:

Adım	Ne yapılır	Kurum	Dayanak
1. Yatırım	Yönetmelikteki yedi yatırımdan biri yapılır, döviz bankaya satılır	Banka, tapu müdürlüğü, ilgili kurum	Yön. m.20/2, m.20/10
2. Uygunluk belgesi	Yatırımın şartları karşıladığı tespit edilir	TKGM, BDDK, SPK, SEDDK, ilgili Bakanlık	Yön. m.20/2, m.20/9
3. İkamet izni	Yatırımcı ve ailesi için kısa dönem ikamet izni	Göç İdaresi il müdürlüğü	6458 m.31/1-j
4. Vatandaşlık başvurusu	Dosya düzenlenir, güvenlik incelemesi yapılır, karar verilir	Nüfus ve vatandaşlık müdürlüğü, İçişleri Bakanlığı, Cumhurbaşkanı	5901 m.12, m.19/2; Yön. m.20/3-4

Karar, karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder (5901 m.20/1); kimlik kartı ve pasaport işlemleri bu tarihten sonra yapılır.

Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Başvuru Formu ve Başvuru Yeri

Başvuruda kullanılan form, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün yayımladığı **“Türk Vatandaşlığının İstisnai Olarak Kazanılması Başvuru Formu (VAT-4)“**dür. Yurt içinde başvuru, yatırımcının ikamet ettiği ildeki nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne yapılır; Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün İstanbul sayfasına göre İstanbul’daki başvuru merkezi Zeytinburnu’ndaki Avrupa Yakası Nüfus Hizmetleri Merkezidir. Yurt dışında vatandaşlık hizmetleri dış temsilcilikler tarafından yürütülür (5901 m.4/1). Gerekli görülen hâllerde başvuru doğrudan Bakanlıkça da alınabilir (Yön. m.20/5).

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Aşaması

Uygunluk belgesi ve ikamet izni, vatandaşlığın kazanılması için yeterli değildir. İçişleri Bakanlığının açıklamasına göre başvurudan sonra Emniyet Genel Müdürlüğü ve Millî İstihbarat Teşkilatı aracılığıyla başvuru sahipleri hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Bu inceleme yatırımcıyla sınırlı değildir; vatandaşlık isteyen eş ve reşit çocuklar da ayrı ayrı değerlendirilir. Araştırmanın olumsuz sonuçlanması, yatırım şartları tam olsa bile başvurunun reddi sonucunu doğurur (5901 m.12/2). Güvenlik soruşturmasının genel işleyişi için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması nedir, nelere bakılır başlıklı yazımıza bakabilirsiniz.

Yatırım Yoluyla Vatandaşlık İçin Gerekli Belgeler

Yatırım yoluyla vatandaşlık için gerekli belgeler iki gruptur: yatırımı ispatlayan belgeler ve Yönetmeliğin 20. maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan kişisel belgeler. Kişisel belgeler, Bakanlığın yazılı talimatı üzerine müracaat makamınca dosyaya konur:

Belge	Açıklama	Dayanak
Uygunluk belgesi	Yatırım türüne göre TKGM, BDDK, SPK, SEDDK veya ilgili Bakanlıktan	Yön. m.20/2
İkamet izni veya Turkuaz Kart	6458 m.31/1-j kısa dönem ikamet izni	5901 m.12/1-b
Form dilekçe	İsteği belirten form (VAT-4)	Yön. m.20/3-a
Pasaport veya benzeri belge	Hangi devlet vatandaşı olunduğunu gösterir; vatansızsa mümkünse buna ilişkin belge	Yön. m.20/3-b
Medeni hâl belgesi	Evliyse evlenme, boşanmışsa boşanma, dulsa eşin ölüm belgesi	Yön. m.20/3-c
Doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği	Evliyse eş ve çocuklarla aile bağını gösteren belge	Yön. m.20/3-ç
Türk vatandaşı yakınların kaydı	Varsa birinci veya ikinci derece yakınların nüfus kayıt örneği (müracaat makamı sistemden alır)	Yön. m.20/3-d
Doğum tarihini tamamlayan belge	Doğum tarihinin ay ve günü yoksa	Yön. m.20/3-e
Hizmet bedeli makbuzu	Hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösterir	Yön. m.20/3-f

Taşınmaz yolunda bunlara ek olarak tapu kaydı, üç yıl satılmama şerhi, değerleme raporu ve döviz alım belgesi; finansal yollarda ise banka veya kurumdan alınan yatırım ve tutma belgeleri uygunluk belgesinin dayanağıdır. Yabancı ülkede düzenlenen belgelerin onay ve tercüme şartları müracaat makamınca bildirilir.

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Başvurusunda Dikkat Edilmesi Gerekenler

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusunda sorunların çoğu hukuki şarttan değil, sıralama ve belge hatalarından çıkar. Başvurunun hatasız ilerleyebilmesi için şu noktalar ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Asgari Yatırım Şartlarını Karşılamak

Başvuru yapabilmek için, Yönetmelikte belirlenen yatırımlardan birini gerçekleştirmek şarttır. Örneğin, yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı için gayrimenkul yolunu tercih edenler, en az 400.000 Amerikan doları değerinde, kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa niteliğinde bir taşınmaz satın almalı ve bu taşınmaz üzerinde 3 yıl boyunca satılmama şerhi koydurmalıdır. Diğer yöntemlerde de 500.000 dolarlık alt limitlere ve üç yıllık tutma sürelerine tam uyulmalıdır. Tutarın tespit tarihindeki kurla hesaplandığı unutulmamalıdır (m.20/6).

Gerekli Belgelerin Hazırlanması

İlgili süreçte hata olmaması için tüm resmî belgelerin eksiksiz hazırlanması gerekir. Pasaport, medeni hâl ve doğum belgeleri, taşınmaz yolunda değerleme raporu ile tapu kayıtları, finansal yollarda banka ve kurum belgeleri dosyada bulunmalıdır; yabancı dilde düzenlenmiş belgeler için müracaat makamının istediği tercüme ve onay işlemleri yapılmalıdır. Değerleme raporu ve diğer belgelerin güncel tarihli olması da önemlidir.

Yatırım Denetimleri ve Onay Süreçleri

Başvuru sırasında yatırımın uygunluğunun tespiti, belirli kamu kurumlarının onayı ile tamamlanır. Örneğin, gayrimenkul üzerinden yapılan başvurularda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı adına Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından taşınmazın Yönetmelikteki şartları karşılayıp karşılamadığına dair “uygunluk belgesi” düzenlenir. Bu belge olmadan, süreci ilerletmek mümkün değildir. Belge verildikten sonra da denetim sürer: 2026 açıklamasına göre usulsüz işlem tespit edilen uygunluk belgeleri iptal edilmektedir.

Döviz Alım Belgesinin Temini

Yönetmelik, taşınmaz, mevduat, borçlanma aracı, fon ve bireysel emeklilik yatırımlarında döviz tutarının işlem öncesinde Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya, banka tarafından da Merkez Bankasına satılmasını şart koşar (m.20/10). Bu satışı gösteren, banka tarafından düzenlenen “Döviz Alım Belgesi” tapu işleminden önce edinilmelidir. Bu belge, uygunluk belgesinin temel dayanaklarından biridir ve eksikliği uygunluk belgesinin verilmemesine yol açabilir.

Başvuru Takibi ve Eksiksiz İletişim

Başvuru süreci; uygunluk belgesi, ikamet izni, güvenlik soruşturması ve Cumhurbaşkanı kararı aşamalarından geçtiği için birkaç ay sürebilir ve mevzuatta bağlayıcı bir sonuçlanma süresi öngörülmemiştir. Bu nedenle sürecin her adımını dikkatle takip etmek gereklidir. Müracaat makamının eksik belge bildirimlerine zamanında cevap vermek, dosyanın gereksiz yere beklemesini önler. Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı nasıl kazanılır? sorusunu araştıranlar için en sağlam yol, her aşamanın belgesini bir sonraki aşamaya geçmeden tamamlamaktır.

Prosedürlere Uygun Hareket Edin

Başvuru sırasında karşılaşılan en yaygın problemlerden biri, işlemlerin yanlış bir sırayla yapılması ya da belge eksikliğinden kaynaklanan sorunlardır. Örneğin döviz satışı tapu işleminden sonra yapılırsa ya da taşınmazın niteliği 2023 değişikliğini karşılamazsa yatırım vatandaşlık için işe yaramayabilir. Hatalardan kaçınmak için Yönetmeliğin 20. maddesine ve tespit eden kurumun usul ve esaslarına tam uyum gösterilmeli ve her aşama mevzuata göre ilerletilmelidir.

Bütün bu ayrıntılara dikkat ederek başvurusunu hazırlayan yatırımcılar, planlamalarını dikkatli yapmalı ve resmî kurumların yönlendirmelerine uygun işlemler yürütmelidir. Genel yoldan, evlilikle veya diğer istisnai yollardan vatandaşlık seçenekleri için Türk vatandaşlığının kazanılması yazımız, ikamet ve çalışma izni ile birlikte bütün çerçeve için yabancılar hukuku ve vatandaşlık rehberimiz incelenebilir.

Yatırımla Alınan Vatandaşlık İptal Edilir mi

Evet. Yatırım yoluyla kazanılan vatandaşlık iki yoldan sona erebilir: kazanma kararı yalan beyan veya önemli hususların gizlenmesi sonucunda verilmişse kararı veren makam tarafından iptal edilir (5901 m.31); karar hukuki şartlar oluşmadan verildiği sonradan anlaşılırsa geri alınır (5901 m.40). İptal kararı karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder ve ilgili kişiye bağlı olarak vatandaşlık kazanan eş ve çocukları da kapsar (m.32). Vatandaşlığı iptal edilenler hakkında mal tasfiyesi gerekli görülürse bu iptal kararında belirtilir ve mallar en geç bir yıl içinde tasfiye edilir; iptale karşı dava açılmışsa tasfiye dava sonuna bırakılır (m.33).

Sahte Değerleme Raporu Operasyonu ve 6.134 Kişinin Vatandaşlığı

İçişleri Bakanlığının 04.08.2026 tarihli basın açıklamasına göre:

Tespit	Sayı
Operasyon yapılan il / yakalanan şüpheli	16 il / 72 şüpheli
Uygunluk belgesi iptal edilen yatırımcı	1.150
Usulsüz işlem nedeniyle vatandaşlık kararı iptal edilen kişi (aile dahil)	5.391
Kamu düzeni ve millî güvenlik nedeniyle vatandaşlık kararı geri alınan kişi (263 yatırımcı ve ailesi)	743
Toplam iptal veya geri alma (1.413 yatırımcı ve ailesi)	6.134
11.02.2026’dan sonra uygunluk belgesi iptali nedeniyle vatandaşlığı iptal edilen kişi (443 yatırımcı ve ailesi)	1.358

Açıklama iptallerin dayanağı olarak 5901 sayılı Kanunun 31. ve 40. maddelerini göstermektedir. Rakamlardan iki sonuç çıkar: iptal yalnızca yatırımcıyı değil ailesini de etkiler, ve vatandaşlık kararından sonra da uygunluk belgesinin dayandığı değerleme yeniden incelenebilir.

Vatandaşlık Kararı İptal Edilirse Ne Yapılır

Vatandaşlığın iptali veya geri alınması idari bir işlemdir; vatandaşlığın kazanılması ve kaybına ilişkin kararlar ilgiliye tebliğ edilir (5901 m.41); bu işleme karşı idari yargıda iptal davası açılabilir. İdari davalarda dava açma süresi, özel bir süre öngörülmedikçe tebliğden itibaren 60 gündür ve kaçırılması davanın süre aşımından reddine yol açar; sürenin nasıl hesaplandığı idari dava açma süresi yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır; sürenin geçirilmesinin sonuçları ve istisnaları için idari dava süresinin kaçırılması yazımıza bakılabilir. Davada uygunluk belgesinin iptaline dayanak yapılan değerleme raporu, yatırımcının sahteliği bilip bilmediği ve iptalin aileye yayılması gibi konular ayrı ayrı tartışılabilir. Dava açılmışsa mal tasfiyesi dava sonuna kadar beklemeye alınır (m.33/2).

Sıkça Sorulan Sorular

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanmanın şartları nelerdir?

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı için Yönetmeliğin 20. maddesinde sayılan yedi yatırımdan biri yapılmalıdır: en az 400.000 ABD Doları değerinde kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da yapılı arsa niteliğinde taşınmazı üç yıl satmama şerhiyle almak; en az 500.000 ABD Doları tutarında sabit sermaye yatırımı, banka mevduatı, devlet borçlanma aracı, fon katılma payı veya bireysel emeklilik yatırımı yapmak ya da en az 50 kişilik istihdam oluşturmak. Ardından uygunluk belgesi ve 6458 m.31/1-j ikamet izni alınır. Ayrıca başvuranın millî güvenlik ve kamu düzeni açısından engel teşkil eden bir hâlinin bulunmaması gerekir.

Gayrimenkul yatırımı yoluyla Türk vatandaşlığı kazanmak için hangi prosedürler izlenmelidir?

Gayrimenkul yatırımı yoluyla vatandaşlık kazanmak için satın alınan taşınmazın en az 400.000 Amerikan Doları değerinde ve kat mülkiyeti, kat irtifakı veya yapılı arsa niteliğinde olması, dövizin işlemden önce bankaya satılması ve tapuya üç yıl süreyle satış yapılmayacağına dair şerh konulması gereklidir. Daha sonra TKGM’den uygunluk belgesi alınır. Ardından kısa dönem ikamet izni alınarak nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne VAT-4 formuyla vatandaşlık başvurusu yapılır. Tüm süreç boyunca gerekli belgelerin eksiksiz hazırlanması önemlidir.

Türk vatandaşlığı yatırım süreci ne kadar sürer?

Kanunda ve Yönetmelikte yatırım yoluyla vatandaşlık başvurusunun sonuçlanması için bağlayıcı bir süre öngörülmemiştir. Süreç; uygunluk belgesinin alınması, ikamet izni, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması ile Cumhurbaşkanı kararı aşamalarından geçtiği için dosyadan dosyaya değişir ve genellikle birkaç ay sürer. Belgelerin eksiksiz sunulması ve eksik bildirimlerine zamanında cevap verilmesi sürenin uzamaması açısından önemlidir.

Yatırım yoluyla vatandaşlıkta Türkçe bilme şartı var mı?

Hayır. Yeterli Türkçe konuşabilmek, beş yıl kesintisiz ikamet ve geçim şartı genel yoldan vatandaşlığa özgüdür (5901 m.11). Yatırım yoluyla vatandaşlık istisnai bir yol olduğu için bu şartlar aranmaz; Kanun yalnızca millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmamasını şart koşar (m.12/1).

Yatırım yoluyla vatandaşlık için ikamet şartı var mı?

Belirli bir ikamet süresi aranmaz. Ancak yatırımcıların 6458 m.31/1-j kapsamında kısa dönem ikamet izni alması gerekir; bu izin beş yıla kadar verilebilir (m.31/5). İkamet izni süreye değil, vatandaşlık başvurusunun hukuki kapısına ilişkin bir şarttır.

Vatandaşlık alındıktan sonra yatırım için alınan taşınmaz satılabilir mi?

Tapuya konulan üç yıl satılmama şerhi süresince taşınmaz satılamaz. Şerh süresi dolduktan sonra taşınmaz genel hükümlere göre satılabilir. Mevduat, borçlanma aracı, fon ve bireysel emeklilikte de üç yıllık tutma şartı vardır; süreler arasında Yönetmelik yatırım türleri arasında geçişe izin verir (m.20/8).

Yatırım yoluyla vatandaşlık gerekli belgeler nelerdir?

Yatırım yoluyla vatandaşlık için önce yatırımı gösteren uygunluk belgesi ve 6458 m.31/1-j ikamet izni gerekir. Başvuru dosyasında ayrıca VAT-4 form dilekçe, pasaport, medeni hâl belgesi, doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği ile aile bağını gösteren belge, varsa Türk vatandaşı yakınların kaydı, doğum tarihini tamamlayan belge ve hizmet bedeli makbuzu bulunur (Yön. m.20/3). Taşınmaz yolunda tapu kaydı, şerh, değerleme raporu ve döviz alım belgesi uygunluk belgesinin dayanağıdır.

Yabancı yatırımcı vatandaşlık başvurusu nereye yapılır?

Yurt içinde başvuru, yatırımcının ikamet ettiği ildeki nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne yapılır; İstanbul’da başvuru merkezi Zeytinburnu’ndaki Avrupa Yakası Nüfus Hizmetleri Merkezidir. Yurt dışında vatandaşlık hizmetlerini dış temsilcilikler yürütür (5901 m.4/1). Gerekli görülen hâllerde başvuru doğrudan İçişleri Bakanlığınca da alınabilir (Yön. m.20/5).

Yatırımla Türk vatandaşlığı aileyi de kapsar mı?

Evet. Yatırımcının yabancı eşi ile kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocukları da aynı yoldan vatandaşlık kazanabilir (5901 m.12/1-b); aile bireylerinin ayrıca yatırım yapması gerekmez. Ancak eş için ayrı karar gerekir, çünkü vatandaşlığın kazanılması eşin vatandaşlığına kendiliğinden tesir etmez (m.20/2). Her aile bireyi güvenlik incelemesinden ayrıca geçer.

Yatırım tutarı hangi kur ile hesaplanır?

Tutar, ilgili kurumun tespit tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru ve/veya çapraz döviz kuru ile hesaplanır (Yön. m.20/6). Sözleşme tarihindeki kur esas alınmadığı için tutarın 400.000 veya 500.000 dolar sınırına çok yakın bırakılması, kur değişirse şartın karşılanmaması riskini doğurur.

Yatırım yoluyla vatandaşlık başvurusu reddedilirse ne olur?

Şartları taşımak vatandaşlığın kazanılmasında mutlak bir hak sağlamaz (5901 m.10/1); millî güvenlik veya kamu düzeni bakımından engel görülenlerin talepleri reddedilir (m.12/2). Ret kararı tebliğ edilir ve idari yargıda iptal davasına konu olabilir; dava süresi kural olarak tebliğden itibaren 60 gündür. Ret gerekçesi tebliğ edilen kararda yer aldığı için dava açılıp açılmayacağı bu gerekçeye göre değerlendirilir.

Yatırım yoluyla alınan Türk vatandaşlığı iptal edilebilir mi?

Evet. Kazanma kararı yalan beyan veya önemli hususların gizlenmesiyle verilmişse iptal edilir (5901 m.31), hukuki şartlar oluşmadan verildiği anlaşılırsa geri alınır (m.40). İçişleri Bakanlığı 04.08.2026 tarihinde, sahte değerleme raporları ve güvenlik sakıncaları nedeniyle aile fertleri dahil 6.134 kişinin vatandaşlık kararının iptal edildiğini ya da geri alındığını açıklamıştır. İptal, yatırımcıya bağlı olarak vatandaşlık kazanan eş ve çocukları da kapsar (m.32).

Yatırım yoluyla vatandaşlık kararını kim verir?

Yatırım yoluyla vatandaşlık kararını Cumhurbaşkanı verir (5901 m.12/1, Yön. m.20/2). Dosyayı müracaat makamı düzenler, istisnai kazanma işlemlerini İçişleri Bakanlığı yürütür (5901 m.19/2) ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü onay aşamalarını tamamlar. Karar, karar tarihinden itibaren hüküm ifade eder (m.20/1).

Yatırım yoluyla Türk vatandaşı olunca eski vatandaşlık kaybedilir mi?

Türk mevzuatı, yatırım yoluyla vatandaşlık kazanan kişiden önceki vatandaşlığından çıkmasını şart koşmaz. Önceki vatandaşlığın korunup korunmayacağını kişinin vatandaşı olduğu ülkenin hukuku belirler; bazı ülkeler başka bir vatandaşlığın kazanılmasını kendi vatandaşlığının kaybı sebebi sayabilir. Bu nedenle başvurudan önce o ülkenin kuralları ayrıca kontrol edilmelidir.