İcra Hukuku

İcra Hukuku, borçların devlet gücü ve otoritesiyle ifa edilmesini sağlayan, bu yönüyle Kamu Hukuku alanında yer alan bir hukuk disiplinidir. Bir borcun tarafların kişisel gayreti ve gücü ile tahsil edilmesi, güç dengesizliklerinin ortaya çıkması durumunda yaşanabilecek kaos düşünüldüğünde, devlet otoritesinin ve İcra ve İflas Hukuku kurallarının ne kadar gerekli olduğu daha iyi anlaşılmaktadır.

Bir kişinin alacağını tahsil etmek amacıyla adli makamlara başvurmasından, borcun tahsil edilmesine kadar geçen süreçte İcra ve İflas Hukuku kuralları geçerli olacak ve hem alacaklının hem de borçlunun hakları korunacaktır. İcra ve İflas Hukuku, sadece “bir borcun ifası”na odaklanmakla kalmaz, aynı zamanda bu süreçte borçlunun zor duruma düşürülmesine engel olur. Özellikle borç tahsil edilirken, haciz ve satış işlemleri gerçekleştirilirken borçlunun aile hayatının ve düzeninin bozulmamasına, meslek hayatının sonlanmamasına özen gösterilmektedir.

Örneğin, borçlu emekli bir kişi ise, emekli maaşına haciz konulamaz. Bir işçi borçlu ise, yalnızca gelirinin bir kısmına haciz konulabilir. Ayrıca, işçi nafaka ödüyorsa, nafaka alacaklısının mağduriyetinin önlenmesi adına nafaka borcunun ödenmesine öncelik verilmektedir. Bunun yanı sıra, borçlunun evinde ve işyerinde çoğu eşya ve malzeme haczedilememektedir. İcra ve İflas Hukuku, borçlunun en temel yaşam alanlarını koruyarak, borç ödeme sürecinde adaletli bir denge sağlamayı amaçlamaktadır.Hâsılı, İcra ve iflas Hukuku borçların ifasını devlet otoritesi ile sağlarken borçlunun da güç duruma düşmesine engel olan, borcun ifasında tarafların insani değerlerini koruyan bir hukuk disiplinidir.

İcra Nedir?

Bir borcu ödeme, yerine getirme, uygulama yükümlülüğü altında bulunan borçlunun borcunu yerine getirmemesi, ödememesi ve uygulamaması halinde alacaklı tarafından yürütülen adli işlemlerdir. Söz konusu adli işlemler icra müdürlükleri aracılığıyla yerine getirilmektedir.

İcra ve İflas Hukuku Nedir?

İcra ve iflas hukuku borçlunun borcunu ifa etmemesi veya edememesi halinde borcun devlet otoritesiyle tahsili noktasında düzenlemeler içeren bir hukuk alanıdır. Cebri icra denilen yöntemin nasıl işleyeceği, iflas işlemlerinin nasıl yürütüleceği İcra ve İflas Kanunu ile düzenlenmiştir.

Kanunda alacaklının alacağının hangi şartlarda tahsil edileceği, borçluya ait taşınır, taşınmaz malların nasıl haczedileceği detaylı bir şekilde açıklanmıştır. İcra Müdürlükleri aracılığıyla gerçekleşen söz konusu işlemlerle alacaklının alacağı tahsil edilmiş olacaktır. İcra takibi başlatılmasından, alacağın tahsiline kadar geçen süreçte açılan tüm davalar ve işlemler icra ve iflas hukuku kapsamındadır.

İcra Mahkemelerindeki Dava Türleri

İcra Mahkemesinde açılacak belli başlı davalar şu şekildedir;

• İtirazın Kaldırılması Davası
• Memur Muamelesini Şikâyet Davaları
• İstirdat Davaları
• İstihkak Davaları
• Tahliye Davaları
• Borca İtiraz Davaları
• İmzaya İtiraz Davaları
• İflas Davaları
• Konkordato Davaları
• Taahhüdü İhlal Davaları
• Nafaka Davaları
• Ticareti Terk Davaları
• Menfi tespit Davaları
• İhaleye Fesat Karıştırma Davaları
• Çocuk Teslimi Emrine Muhalefet Davaları

İcra ve İflas Avukatı Kime Denir?

Borçlu olan kişinin borcunu ifa etmemesi halinde borcun tahsili amacıyla alacaklı adına gerekli iş ve işlemleri yürüten kişiye icra avukatı denmektedir. İflas avukatı ise iflas davaları, ihalenin feshi davaları gibi davalar ile ilgilenmektedir. Tabii bu yakıştırmaların Türk Hukuk Sisteminde yeri olmadığını, halk arasındaki söylemlerden kaynaklandığını belirtmek gerekir.

İcra Avukatının Görevleri

İcra takibi başlatılmasından, alacağın tahsiline kadar geçen süreçte açılan tüm davalar ve işlemler İcra Avukatının sorumluluğundadır. İcra Avukatının takip ettiği iş ve işlemlerden bazıları ise şöyledir:

• Borçluya karşı icra takibi başlatmak.
• Haciz ve satış işlemlerini takip etmek.
• Müvekkilin hak ve alacaklarını tahsil etmek.
• Süreç boyunca müvekkilin haklarını savunmak.
• Karşılıksız çekle ilgili davalar açmak ve icra takibi başlatmak.
• İcra ve iflas hukukuna ilişkin davaları açmak ve ilgili iş ve işlemleri gerçekleştirmek.
• Dava dilekçesi, borca itiraz dilekçesi gibi dilekçeleri yazmak.

İcra Takiplerinde Avukat Seçerken Nelere Dikkat Etmeliyim

Her avukatın tek bir alanda çalışması kendisinden beklenemeyecekse de aldığı davaların belli başlı olması ve bu alanlarda mutlaka bu alanda çalışanlaşmış olması çok önemlidir.

Zira yeni bir dava ile karşılaşan her avukatın doğal olarak hata yapma olasılığı, zaman kabı yaşaması olasılığı, müvekkilin tüm alacaklarını anlatılan vaka üzerinde hemen yorumlaması mümkün olmayacaktır. Bu nedenle icra avukatı seçimi yaparken bu alanda çalışanlaşmış ve yeterli bilgi birikimine sahip avukatlarla çalışılmalıdır.

İcra Takibi Nedir?

Borçlunun borcunu ifa etmemesi veya edememesi halinde alacaklının devlet otoritesinden faydalanarak, İcra Müdürlükleri aracılığıyla başlattığı yasal işlemlere icra takibi denmektedir.

İcra Takibi Türleri

Uygulamada en çok karşımıza çıkan iki tür icra takibi mevcuttur: İlamlı İcra Takibi ve İlamsız İcra Takibi. İlamlı icra takibi bir Mahkeme Kararına dayanarak başlatılan icra takibidir. İlamsız icra takibi ise herhangi bir fatura, adi yazılı sözleşme, banka dekontu gibi belgeler dayanak alınarak yapılan icra takibidir. Ancak ilamsız icrada sözü edilen evrakların varlığı aranmamaktadır.

Yani herhangi dayanak olamadan da ilamsız takip başlatılabilmektedir. İlamsız icranın türleri ise; Genel Haciz Yolu İle Takip, Kambiyo senetlerine göre haciz yolu, Kiralanan Taşınmazların İlamsız Tahliyesi, Rehnin Paraya Çevrilmesi Yolu ile ilamsız takiptir.

Hangi Durumlarda İcra Takibi Yapılır?

Bir borcu ödeme, yerine getirme, uygulama yükümlülüğü altında bulunan borçlunun borcunu yerine getirmemesi, ödememesi ve uygulamaması halinde alacaklı tarafından icra takibi başlatılabilmektedir.

Haciz Nedir?

Ödeme emri veya icra emrinin tebliğinden sonra belli bir süre borcun ödenmesi beklenmekte, bu süre geçtikten sonra icra takibinin kesinleştiği kabul edilmektedir.

Borçlunun borcunu icra takibine rağmen ifa etmemesi halinde alacaklı tarafından işlemler devam ettirilebilir ve haciz yoluna gidilebilir. Haciz de kesinleşmiş icra takibine binaen alacaklı lehine olarak borçluya ait olan mal ve haklara el konulmasını ifade eder. Bu mal ve haklara icra dairesi tarafından el konulmaktadır.

İhtiyati Haciz Nedir?

Vadesi gelmiş bir para alacağının ispatlaması ve tedbir konmaması halinde alacaklının alacaklarını tahsil etmesine engel çıkartılacağı konusunda Mahkemenin ikna edilmesi şartıyla borçlunun malları üzerine geçici olarak tedbir konmasına ihtiyati haciz denmektedir.

İhtiyati haczin amacı borçlunun mallarını devretmesi, saklaması, kaçırması ihtimalinin önüne geçmektir. İhtiyati haciz kararının verilebilmesi için belirli şartlar bulunmaktadır;

• İhtiyati hacze konu olan alacağın vadesinin gelmesi
• Alacağın para alacağı olması
• Alacağa dair ve ihtiyati tedbir kararının gerekliliği hususunda yeterli kanının oluşması

Menfi Tespit Nedir?

Ödeme Emri veya İcra Emrinin tebliğinden sonra belli bir süre içinde itiraz edilmediği takdirde icra takibi kesinleşmektedir. İcra Takibi kesinleştikten sonra alacaklı haciz işlemlerine başlayabilmektedir.

İcra Takibine itiraz etmeyen veya edemeyen ancak borçlu olmadığını düşünen kişiler itiraz süreleri geçtiği için ya borcu ödemek zorunda kalacak ya da menfi tespit davası yani borçlu olmadığına dair tespit davası açacaktır. Menfi tespit davasını açan ve borcu olmadığını ispatlayan kişiler icra takibinden kurtulmuş olacaktır.

Hangi Tür Alacaklar İcra Ve İflasın Konusudur?

Bir Mahkeme Kararı, rehin, ipotek, fatura, kambiyo senedi, bir para alacağı icra ve iflasın konusunu oluşturabilir. Bunlara ek olarak sözleşme ile taraflara yükümlülük yüklenmesi halinde bu yükümlüğün yerine getirilmesi amacıyla da cebri icra yoluna başvurulabilir.

İcra İşlemlerinde Avukat ile Çalışmanın Önemi

Donanımlı ve tecrübeli bir avukat müvekkillerini zaman kaybından kurtaracak, direkt sonuca odaklanacaktır. Özellikle icra hukuku gibi yeterli bilgi birikimine sahip olmayı gerektiren bir alanda avukatlarla çalışmak hakkınızı kolay yoldan elde etmenizi sağlayacaktır.

Eldeki olayın niteliğine göre müvekkilinin tüm zararlarını ve alabileceği tüm hakları doğru tespit edecektir. Bu nedenlerle doğru avukatı seçmek hayati önem arz etmektedir**.**

İcra Avukatının Müvekkile Karşı Sorumlulukları

İcra işlemlerinin muhakkak icra alanında çalışan ve tecrübeli olan icra avukatları tarafından takip edilmesi gerekmektedir.

Bahsi geçen icra avukatları, icra takibini hatasız ve eksiksiz bir şekilde başlatacak, takibin yöneltileceği kişileri, yetkili icra müdürlüğü ve mahkemeleri belirleyecek, bu sayede müvekkilinin hakkını eksiksiz ve zaman kaybı yaşamadan tahsil edilmesini sağlayacaktır.

İcra Hukukunda Dava Türleri

İcra hukukunda açılabilecek belli başlı dava türleri şu şekildedir;

• Menfi Tespit Davaları
• İstihkak Davaları
• Tahliye Davaları
• Rehnin Paraya Çevrilmesine İlişkin Davalar
• İhalenin Feshi Davaları
• İtirazın İptali Davası
• İtirazın Kaldırılması Davası
• Memur Muamelesini Şikâyet Davaları
• İstirdat Davaları
• Borca İtiraz Davaları
• İmzaya İtiraz Davaları
• İflas Davaları
• Konkordato Davaları
• Taahhüdü İhlal Davaları
• Nafaka Davaları
• Ticareti Terk Davaları
• Menfi tespit Davaları
• İhaleye Fesat Karıştırma Davaları
• Çocuk Teslimi Emrine Muhalefet Davaları

İcra Avukatı Ücretleri

İcra avukatları genel olarak tahsil edilecek olan ücretin belli bir yüzdesi üzerinde anlaşmaktadır. Ancak bu ücretin Avukatlık Asgari ücret tarifesinde belirlenen miktarın altında kararlaştırılması yasaktır.

İcra Uyuşmazlıklarında Avukat Tutmak Zorunlu Mu ?

Türk Hukuk Sisteminde icra uyuşmazlıkları ve özel hukuk anlamında avukatla takip zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak İcra hukukunda nasıl hareket edilmesi gerektiği hususunda icra avukatları yol gösterici konumdadır.

Hukuki sürecin nasıl ilerlediğini, bu süreçte nasıl bir yol alınması gerektiği hususunda yardımcı olacaklardır. Yeterli donanım ve bilgi birikimine sahip olmadan atılan adımlar olumsuz sonuçlarla karşılaşmanıza sebep olabilmektedir. Bu süreçle avukattan yardım almakta fayda vardır.

İlamlı ve İlamsız İcra Ayrımı

İlamlı icra takibi bir Mahkeme Kararına dayanarak başlatılan icra takibidir. İlamsız icra takibi ise herhangi bir fatura, adi yazılı sözleşme, banka dekontu gibi belgeler dayanak alınarak yapılan icra takibidir. Ancak ilamsız icrada sözü edilen evrakların varlığı aranmamaktadır. Yani herhangi dayanak olamadan da ilamsız takip başlatılabilmektedir.

İcra Müdürlüklerinde Kendi İşlemlerimi Kendim Yapabilir Miyim?

İcra müdürlüklerinde yapılacak işlemlerin avukatlar aracılığıyla yapılması gibi bir şart bulunmamaktadır. Her vatandaş kendi dosyası ile ilgili bilgi alabilir ve takip başlatabilir. Dolayısıyla her kişi kendi dosyası ile ilgili işlemi kendisi takip edebilmektedir.

Ancak takip başlatılırken, haciz ve satış sürecinde hata yapılması halinde takip iptal edilecek ve ciddi hak kayıpları yaşanacaktır. Dolayısıyla sürecin mutlaka alanında çalışan bir avukat tarafından takip edilmesi gerekir.

Borcumu Ödersem Yine De Hapis Cezası Alır Mıyım?

Nafakanın ödenmemesi, çocuk teslimi emrine muhalefet, taahhüdü ihlal gibi İcra ve İflas Hukuku anlamında suç sayılan eylemleri gerçekleştiren kişiler hakkında tazyik hapsi kararı verilebilmektedir. Ancak karar verilse hatta infaza geçilse dahi borç ifa edildiği takdirde hapisten kurtulmak mümkündür.

İcra Borcumu Nasıl Öğrenebilirim?

Uyap vatandaş portala e devlet üzerinden giriş yaptıktan sonra icra dosyası sorgulama kısmından icra borcunuzun olup olmadığı öğrenilebilirsiniz.

Emekli Maaşına Haciz Konulur Mu?

Türk Hukuk Sisteminde kural olarak emekli maaşına haciz konulamamaktadır. Emekli maaşına haciz konulabilecek durumlar sınırlandırılmıştır: SGK, vergi, nafaka borcu ve sonradan verilen rıza sonucunda haciz konulabilmektedir.

İcra Takiplerinde Zamanaşımı

İcra takiplerinde Türk Borçlar Kanununda düzenlenen genel zamanaşımı süresi olan 10 yıllık süreye uygulanmaktadır. Ancak bazı alacak türlerinde zamanaşımı süresi farklılık arz etmektedir.

İcra Masrafları

İcra takibi başlatmak isteyen bir kişinin bir kısım ödemeler yapması gerekmektedir. Yapacağı bu ödemeler gider ve harç olarak adlandırılmaktadır.

İcra Avukatı ile İflas Avukatı Aynı Mı?

Türk Hukuk Sisteminde branşlaşma olmadığı için bir avukat her dava ile ilgilenebilmektedir. Her alanda çalışabilmektedir. Ancak olaya tecrübe ve uzmanlaşma olarak bakıldığında icra hukuku alanında çalışanlaşan bir avukat iflas hukuku alanında da yetkindir diyebiliriz.

Ölmüş Bir Kimseye İcra Takibi Mümkün Mü?

Herhangi bir kişiye icra takibi başlatabilmek için o kişinin hak ve taraf ehliyetinin bulunması gerekmektedir. Kişinin ölümü halinde hak ve taraf ehliyeti de sona erecektir. Bu sebeple ölmüş bir kimseye icra takibi başlatılması mümkün değildir.

İcra Müdürlüğünün Kararlarına Karşı İtiraz

Genel olarak İcra Müdürlüğü tarafından verilen kararlar ve gerçekleştirilen işlemlere karşı Memur Muamelesini Şikâyet davaları açılabilmektedir. İcra ve İflas Kanunun 16., 17., 18. Ve 22. Maddelerinde düzenlenen bu davalarda belli şartların varlığı aranmaktadır.

İtiraza konu edilecek işlemin/kararın kanuna aykırı olması, olaya uygun olmaması, bir hakkın yerine getirilmemesi, bir hakkın gereksiz yere sürüncemede bırakılması sonucunu doğuracak tüm karar ve işlemlere karşı dava açılabilir ve dava kabul edilebilir.